Klinik Atölye

Ayak bileği ve ayak · Patoloji · Orta öncelik

Talus kubbesi osteokondral lezyonu

Osteochondral lesion of talar dome

Özet

Ayak bileği burkulması sonrasında süren eklem ağrısı, takılma veya tekrarlayan şişlikte talus kubbesinin subkondral kemiği ve osteokondral bütünlüğü araştırılır. İnce kesit kontrastsız BT, subkondral plak, kist, skleroz ve kemik fragmanının yerini göstererek kemik lezyonunun boyutunu ve mimarisini ortaya koyar. Kıkırdak yüzeyinin kendisi ve kemik iliği ödemi BT ile güvenilir biçimde evrelenemediğinden klinik kuşku sürüyorsa MR tamamlayıcıdır. Fragman yer değiştirmesi, talar eklem yüzü konturu ve tibial karşı yüz birlikte değerlendirilmelidir.

Okuma sırası

  1. Talar kubbe. Koronal kesitte tibial plafondun hemen altında talar kubbeyi tarayın; medial ve lateral eklem yüzlerini birbirinden ayırın.
  2. Subkondral defekt. Konturda fokal bir çökme varsa ortogonal düzlemlerde ilerleyerek defektin ön-arka sınırını ve subkondral çöküntünün derinliğini izleyin.
  3. Osteokondral fragman. Defektin içindeki parçanın yatağa bağlı mı yoksa eklem boşluğuna ayrılmış mı olduğunu kemik kenarlarının devamlılığıyla gösterin.
  4. Tibial plafond ve eklem resesi. Son olarak aynı eklem düzeyinde plafondu ve posterior eklem resesini inceleyip karşı yüz hasarını veya serbest parçayı arayın.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Talar kubbenin subkondral kemiğinde fokal kontur çökmesi, subkondral skleroz veya iyi sınırlı kistik oyuk; ayrılmış osteokondral parçanın yatağından kopması ya da eklem içine yer değiştirmesi kontrastsız BT’de seçilebilir. Rutin BT kıkırdak bütünlüğünü ve kemik iliği ödemini doğrudan göstermez.
Kemik algoritması tanısal
İnce kemik rekonstrüksiyonlarında lezyonun medial ya da lateral kubbedeki yeri, subkondral plağın devamlılığı, kistik değişikliğin kemikle sınırı ve parçanın eklem yüzüyle ilişkisi çok düzlemli olarak izlenir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

  • Subkondral skleroz — talar kubbe altındaki sklerotik kemik, osteokondral lezyonlarda görülebilir.
  • Subkondral kist — eklem yüzünün hemen altında sınırlı yuvarlak oyuk; kistin kubbeyle ilişkisi koronal ve sagittal planda gösterilir.
  • Osteokondral fragman ayrışması — fragman çevresindeki yarık veya kemik yatağından ayrılan sınır, fragman ayrışmasını gösterir.
  • Serbest fragman — ayrılmış osteokondral parça eklem aralığında görülebilir.
  • Eklem yüzü çökmesi — talar kubbe konturunun basamaklanması ve subkondral destek kaybı ile tanınır.
  • Lezyon yerleşimi — medial lezyonlar genellikle daha büyük ve derin olup talar kubbenin posterior yarısında; lateral lezyonlar daha yüzeyel olup orta veya anterior bölümde yerleşebilir.
  • Karşılıklı plafond hasarı — tibial eklem yüzünde karşılıklı impaksiyon veya subkondral düzensizlik, aynı travmatik olayı düşündürür.

Ölçütler ve sınıflamalar

Berndt–Harty radyografik sınıflaması (I–IV; Loomer modifikasyonunda V)
Özgün Berndt–Harty: I subkondral kompresyon; II kısmi osteokondral parça ayrılması; III tamamen ayrılmış fakat yer değiştirmemiş parça; IV yer değiştirmiş parça. 1993’te Loomer ve arkadaşları BT’de görülen subkondral kist için V tipini eklemiştir.
Ferkel BT sınıflaması
Evre I: üzerindeki eklem kıkırdağı sağlam kistik lezyon; IIA: kistin eklem yüzeyiyle bağlantısı; IIB: üzerinde yer değiştirmemiş osteokondral parça; III: altında radyolüsen alan bulunan yer değiştirmemiş parça; IV: yer değiştirmiş parça.

Normalde

Normal talar kubbe, tibial plafond altında düzgün kavisli ve kesintisiz subkondral konturla eklem aralığını oluşturur; subkondral kemikte fokal oyuk, yoğun sklerotik kenar veya serbest kemik parçası bulunmaz. Aynı koronal düzlemde medial ve lateral kubbe konturlarını, sagittal düzlemde ön-arka uzanımı ve tibial plafondun karşı yüzünü kıyaslayın.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin normal bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0685; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Subkondral dejeneratif kist
eklem aralığında daralma, marjinal osteofit ve subkondral skleroz eşlik ediyorsa dejeneratif artroz olasılığı artar.
Talar kubbe kemik adacığı
düzgün sınırlı, homojen yoğunluklu intramedüller odaktır; eşlik eden subkondral defekt veya eklem yüzü çökmesini açıklamaz.
İntraartiküler serbest cisim
yer değiştirmiş osteokondral fragmanla birlikte talar kubbede donör defekt aranmalıdır.

Tuzaklar

  • Rutin, artrografisiz BT’de eklem kıkırdağı doğrudan değerlendirilemediğinden kemik yüzü düzenli görünse bile kıkırdak hasarı dışlanamaz; kemik bulgularını kıkırdak evresiyle eş tutmayın.
  • Küçük bir kortikal kesintiyi tek kesitte değerlendirmeyin; ardışık kesitlerde ve dik rekonstrüksiyonda devamlılığını izleyin.
  • Skleroz tek başına kıkırdak bütünlüğünü veya lezyon aktivitesini göstermez; kist, kontur ve gerektiğinde MR’daki eş bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.

Kendini dene

  1. Ayak bileği burkulmasından aylar sonra talar kubbe altında kist ve eklem içine yer değiştirmiş kemik parçası görülüyor. En uygun tanı hangisidir?

    Cevabı göster

    Osteokondral talus lezyonu. Kubbe altındaki kist ile aynı eklem yüzünden ayrılmış ve eklem içine yer değiştirmiş parça, osteokondral talus lezyonunun morfolojisine uyar.

  2. BT'de subkondral kemik yatağı çökük, ancak kıkırdak örtüsünün durumu soruluyor. Hangi ek inceleme doğrudan kıkırdak ve ödemi değerlendirir?

    Cevabı göster

    Ayak bileği MR. MR, eklem kıkırdağını ve kemik iliği ödemini BT’den daha doğrudan değerlendirir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 19 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. The role of imaging in the diagnosis, staging, and management of the osteochondral lesions of the talusacademic.oup.com
  2. The management of talar osteochondral lesions - Current conceptspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Staging of Osteochondral Lesions of the Talus: MRI and Cone Beam CTjbsr.be
  4. Etiology, Classification, Diagnostics, and Conservative Management of Osteochondral Lesions of the Talus. 2023 Recommendations of the DGOUjournals.sagepub.com
  5. Appropriateness criteria | Chronic Ankle Painradiologyinfo.org
  6. Current concepts in the management of ankle arthritispmc.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Society of Skeletal Radiology white paper: Bone-RADSd-nb.info

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.