Klinik Atölye

Kalça ve femur · Patoloji · Yüksek öncelik

Femur osteosarkomu

Femoral osteosarcoma

Bölge anatomisi, BT kesiti: Femur sınırı sarı çizgiyle işaretli
Bölge anatomisi Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü bulunamadı. Görüntü, “Femur osteosarkomu” bulgusunu göstermez; bulgunun arandığı bölgeyi (femur, sarı sınır) veri setinde patolojisiz olarak etiketlenmiş başka bir incelemede gösterir.

Görüntü: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), veri setinde patolojisiz etiketli olgu, vaka s0685 · CC BY 4.0. Değişiklik: tek kesit seçildi, pencere uygulandı, organ sınırı çizildi.

Özet

Osteosarkom, tümör hücrelerinin malign osteoid ürettiği primer kemik sarkomudur; konvansiyonel form uzun kemiklerin, özellikle diz çevresindeki metafizlerin medullasından kaynaklanır. Kontrastsız BT mineralize tümör matriksini, kortikal bütünlüğü ve olası kırık hattını gösterir; lokal kemik iliği ve yumuşak doku yayılımının haritalanmasında MRI daha üstündür. Akciğer metastazları için ayrıca toraks BT evrelemesi gerekir. Korteks dışındaki yumuşak doku komponenti MRI ile en iyi değerlendirilir; patolojik kırık da osteosarkom görüntülemesinde değerlendirilmesi gereken bir bulgudur.

Okuma sırası

  1. Distal femur medullası. Distal femur metafizinin medüller boşluğunu takip edin; normal trabeküler düzenin yerini alan ve diyafize doğru belirsizce devam eden odağı bulun.
  2. Osteoid matriks. Odağın içindeki mineral yoğunluklarına yakınlaşın; amorf kemik oluşumunu, kıkırdak lezyonlarındaki lobüller çevresinde görülen halka-yay kalsifikasyonlarından ayırın.
  3. Femur korteksi. Medüller kitlenin dış sınırından kortekse doğru ilerleyin; kortikal çizginin inceldiği, düzensizleştiği veya tümör geçişiyle kaybolduğu noktayı işaretleyin.
  4. Ekstraosseöz kompartıman ve komşu yumuşak dokular. Son olarak korteks dışındaki mineralize kitleyi, periostal spikülleri ve tümör içinden geçen kırık hattını araştırın; aynı kesitlerde damar-sinir demeti ve eklem yönündeki yumuşak doku uzanımını da izleyin.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
İnce kesit kontrastsız BT’de kemik algoritmalı rekonstrüksiyonlar femur medullasındaki litik, sklerotik veya mikst odağın bulutsu/amorf osteoid mineralizasyonunu, kortikal düzensizlik ve kesintiyi, periostal yeni kemiği, kemik dışına geçişi ve patolojik kırık hattını belirginleştirir. Kemik matriksi ve kortikal konturun değerlendirilmesinde intravenöz kontrast genellikle gerekli değildir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Konvansiyonel tipte metafizer medüller odak — özellikle distal femurda, normal trabeküler örüntüyü silen düzensiz litik, sklerotik veya mikst tümör görülür.
  • Bulutsu osteoid matriks — tümör kaynaklı kemik üretimi, lezyon içinde amorf ve yoğunluğu değişken mineralizasyon alanları oluşturur.
  • Geniş geçiş zonu — konvansiyonel yüksek dereceli osteosarkomda medüller lezyonun normal kemikle sınırı genellikle keskin değildir; infiltratif uzanım gösterebilir.
  • Kortikal permeasyon — korteks düzensizleşir veya odaksal olarak yıkılır; periost yüzeyinde eşlik eden yeni kemik bulunabilir.
  • Spiküler periostal kemik — korteksten dışa ışınsal uzanan mineralize çizgiler görülebilir; bu görünüm tek başına osteosarkoma özgü değildir.
  • Periost elevasyonu — periostun tümör kenarında kalkmasıyla oluşan üçgen periostal reaksiyon Codman üçgeni olarak görülebilir; bulgu tek başına osteosarkoma özgü değildir.
  • Ekstraosseöz tümör — kortikal açıklıktan komşu yumuşak dokuya taşan kitle kısmen mineralize osteoid içerebilir.
  • Tümör zemininde kırık — incelmiş veya yıkılmış korteksi geçen akut kırık, deplasmanla birlikte ya da olmadan görülebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

WHO 5. baskı (2020): osteosarkom alt tipleri
WHO sınıflamasında düşük dereceli santral, parosteal ve periosteal osteosarkom alt tipleri yer alır. WHO primer osteosarkom alt tipleri arasında konvansiyonel, telenjiektatik, küçük hücreli ve yüksek dereceli yüzey tipleri yer alır; sekonder osteosarkom önceden var olan bir durum veya önceki tedaviyle ilişkili gelişebilir. Konvansiyonel osteosarkom, baskın matrikse göre osteoblastik, kondroblastik veya fibroblastik örüntü gösterebilir.

Normalde

Osteosarkom lezyonunun yoğunluğu normal trabeküler kemiğe göre radyolüsent, sklerotik veya mikst olabilir; tümör destrüktif kemik kitlesi şeklinde görülebilir. Lezyonun yoğunluğunu normal trabeküler kemikle karşılaştırın; BT tümör matriksi mineralizasyonunu ve kortikal değişiklikleri ayrıntılı gösterir.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0685; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Ewing sarkomu
permeatif yıkım ve agresif periostal kemik yapabilir; tümörün ürettiği bulutsu osteoid mineralizasyonu Ewing için karakteristik değildir.
Kondrosarkom
kıkırdak matriksi tipik olarak halka-yay biçiminde mineralize olur; bulutsu/amorf osteoid mineralizasyonu ise osteosarkom lehinedir.
Osteomiyelit
kortikal erozyon ve periostal reaksiyon görülebilir; sekestr, intraosseöz gaz veya koleksiyon eşlik ediyorsa enfeksiyon olasılığı artar.
Kemik lenfoması
medüller permeatif yayılım ve büyük yumuşak doku komponenti oluşturabilir; belirgin tümör osteoidi beklenen bir özellik değildir.
Sklerotik metastaz
bilinen primer malignitesi olan hastada, atipik özellik yoksa kemik odağı metastaz olarak düşünülmelidir.

Tuzaklar

  • Sunburst tipi periostal kemik osteosarkoma özgü değildir; tanıyı matriksin osteoid karakteri, medüller lezyon ve kortikal geçişle birlikte kurun.
  • Litik ve mineralize tümör alanları aynı lezyonda birlikte bulunabilir; tümörü kemik penceresinde, korteks dışındaki yumuşak doku uzanımını ise yumuşak doku penceresinde de izle.
  • BT’de görülen kortikal sınır, medüller ve yumuşak doku yayılımının tamamını göstermez; lokal uzanım ve skip odaklar MRI ile değerlendirilir.
  • Kemikteki primer lezyonun görüntüsü akciğer evrelemesini karşılamaz; pulmoner metastaz değerlendirmesi ayrı toraks BT incelemesidir.

Kendini dene

  1. Distal femur metafizinde amorf kemik matriksi ve korteks dışına uzanan kitle görülüyor. En olası tanı nedir?

    Cevabı göster

    Osteosarkom. Malign osteoid üretimini düşündüren amorf mineralizasyon, metafizer medüller tümör ve kortikal geçiş birlikte osteosarkomu destekler. Ewing ve lenfoma osteoid matriks üretmez; kondrosarkomda mineralizasyon daha çok lobüller çevresinde halka-yay biçimindedir.

  2. Osteosarkom için BT'nin özellikle güçlü olduğu yerel değerlendirme hangisidir?

    Cevabı göster

    Osteoid mineralizasyonu ve korteks. BT mineralize matriksi ve kortikal bütünlüğü ayrıntılı gösterir. Kemik iliği ve yumuşak doku yayılımı ile skip odaklar MR’da daha iyi haritalanır; tedavi yanıtının histolojik değerlendirmesi BT ile değil patolojik incelemeyle yapılır.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 14 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Imaging of Osteosarcoma: Presenting Findings, Metastatic Patterns, and Features Related to Prognosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Pediatric Osteosarcoma: Correlation of Imaging Findings with Histopathologic Features, Treatment, and Outcomepubs.rsna.org
  3. Osteosarcomas — Onkopedia guidelineonkopedia.com
  4. Osteosarcoma and UPS of Bone Treatment (PDQ)cancer.gov
  5. Bone Tumor Risk Stratification and Management System: A Consensus Guideline from the ACR Bone Reporting and Data System Committeegeiselmed.dartmouth.edu
  6. Imaging of Ewing sarcoma: an updated analysis including presenting features, prognostic imaging biomarkers, and treatment response assessmentpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Chondrosarcoma: A Clinical Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Imaging update on musculoskeletal infectionspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Musculoskeletal Lymphoma: Imaging Features, Diagnosis, and Assessment of Treatment Responsepubs.rsna.org
  10. State-of-the-art imaging for diagnosis of metastatic bone diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Multimodal Imaging of Osteosarcoma: From First Diagnosis to Radiomicspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Datasets for the reporting of primary tumour in bone: recommendations from the International Collaboration on Cancer Reporting (ICCR)onlinelibrary.wiley.com
  13. Imaging of Osteosarcoma: Presenting Findings, Metastatic Patterns, and Features Related to Prognosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Cerebral metastasis from osteosarcoma: "Bone" in the brain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Team Approach: Osteosarcoma of the Distal Part of the Femur in Adolescents.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Effects of neoadjuvant chemotherapy on image-directed planning of surgical resection for distal femoral osteosarcoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Right Ventricular Mass 12 Years after Osteosarcoma: Multimodality Imaging with Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Long-term outcomes of epiphyseal preservation and reconstruction with inactivated bone for distal femoral osteosarcoma of children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Rotationplasty for Unplanned Fixation of Pathological Fracture Distal Femoral Osteosarcoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. 18F-NaF PET/CT Images of Cardiac Metastasis From Osteosarcoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Proximal femoral osteosarcoma: Diagnostic challenges translate into delayed and inappropriate management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Recurrent cardiac metastasis of primary femoral osteosarcoma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Orthotopic model of canine osteosarcoma in athymic rats for evaluation of stereotactic radiotherapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Metastasis of femoral osteosarcoma to the abdominal wall detected on 99m Tc-MDP skeletal scintigraphy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Tumor Thrombus Associated With Locally Recurrent Osteosarcoma on [18F] FDG PET/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Three young osteosarcoma patients with small adenocarcinoma or atypical adenomatous hyperplasia of the lung.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Lessons Learned in Practice with Li-Fraumeni Syndrome: LFS-Related Breast Cancer Treatment Strategy and Establishment of a Surveillance System.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Clinical Relevance of Calcifications in Osteosarcoma Lung Metastases: Correlations Among Radiological Patterns, Histological Subtypes, and Chemotherapy Responses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Askin Tumor Presents with Ewing Sarcoma of the Femur in Young Female Patient: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Endobronchial Metastasis From Osteosarcoma in an Adolescent: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Malignant Transformation of Musculoskeletal Lesions with Imaging-Pathology Correlation-Part 1: Bone Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Imaging features and differential diagnosis of benign osseous cystic lesions: Aneurysmal bone cyst versus femoral neck herniation pit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Imaging of ewing sarcoma: an updated analysis including presenting features, prognostic imaging biomarkers, and treatment response assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Osteosarcoma: A Comprehensive Morphological and Molecular Review with Prognostic Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Low-Grade Fibro-Osseous Lesions With Isolated Chromosome 12 Chromothripsis: A Distinct Entity Or a Low-Grade Central Osteosarcoma With a Novel Driver?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. When the Tibia Hurts: Pain and Revision After Extendable Distal Femoral Endoprostheses in Young Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Radiomics-based causal machine learning for exploratory treatment-effect estimation of neoadjuvant chemotherapy cycle intensity in osteosarcoma: a proof-of-concept study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Primary Parosteal Osteosarcoma of the Bone With Rhabdomyosarcomatous Features: A Rare Bone Tumour With a Pathological Dilemma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Exploratory quantitative magnetic resonance imaging characterization of histopathologic subtype heterogeneity in osteosarcoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Chondroblastic Osteosarcoma of the Palate: A Rare Case Report with Diagnostic Considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Research on the application of a multi-model cascaded deep learning framework in the pathological diagnosis of osteosarcoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Maxillary chondrosarcoma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Beyond Chordoma: A Comprehensive Review of Sacral Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. <i>In vitro</i> characterization of OSA-424 and OSA-55: new canine models for osteosarcoma research.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Intralesional resection and autologous fibular graft reconstruction for a giant cell tumor of the fourth metacarpal with a secondary aneurysmal bone cyst: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Predicting Interval Pulmonary Metastasis in Extremity Soft Tissue Sarcoma Treated with Preoperative Radiotherapy: A Risk-Stratified Cohort Study of 378 Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Physeal breach as a potential predictor of pulmonary metastasis in paediatric osteosarcoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Development and validation of a SEER-based auxiliary nomogram for clinical features associated with pulmonary metastasis status in pediatric osteosarcoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Pediatric Distal Femoral Surface Tumor With Extraosseous Lesion Mimicking Parosteal Osteosarcoma: A Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Low-grade osteogenic tumor with secondary aneurysmal bone cyst: Distinguishing osteoblastoma from low-grade osteosarcoma in the setting of noncanonical molecular findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Osteosarcoma in a Young Patient: When the Tumor Reaches the Heart.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.