Kalça sinovyal kondromatozisi

Özet

Primer sinovyal kondromatozis, sinovyada kıkırdak nodülleri oluşması ve bunların eklem içinde serbest cisimlere dönüşmesiyle seyreden, çoğunlukla tek eklemi tutan bir hastalıktır. BT, mineralize eklem içi cisimleri ve eşlik eden kemik erozyonunu gösterebilir; çok düzlemli değerlendirme cisimlerin kemikle ilişkisini ortaya koyar. Kontrastsız ince kesit BT mineralize nodüller ve kemik erozyonunu göstermede yararlıdır; MR mineralize olmamış nodüller ile sinovyal kalınlaşmayı daha iyi değerlendirir. Mineralize olmamış erken nodüller BT’de görünmeyebilir; bu nedenle BT’de cisim görülmemesi hastalığı dışlamaz ve MR sinovyal yumuşak dokuyu daha iyi gösterir.

Faz ve pencere

Kemik algoritması tanısal

Kontrastsız ince kesitlerde eklem içinde çok sayıda yuvarlak/oval, bazen halka biçimli mineralize osteokondral cisim; kapsül distansiyonu, femur başı-boyun veya asetabulumda bası erozyonu ve sekonder dejenerasyon aranır. Mineralize olmayan kıkırdak nodülleri ve sinovyal kalınlaşma kemik BT’de silik kalabilir; MR yumuşak doku ve mineralize olmayan nodülleri daha iyi değerlendirir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Birbirine yakın boyutlu, yuvarlak/oval mineralize cisimlerin çokluğu primer sinovyal kondromatozisi düşündürür.
• Cisimler eklem içinde farklı bölgelerde ve kapsüler reseslerde kümelenebilir; çok düzlemli BT mineralize odakların yerleşimini ve kemik komşuluğunu değerlendirmeye yardımcı olur.
• Kıkırdak matriksindeki noktasal, halkasal veya yay biçimli mineralizasyon nodüllerin içinde seçilebilir.
• Sinovyal nodüler proliferasyon ve eklem içi cisimler kapsül distansiyonuna eşlik ederek yumuşak doku konturunda kabarıklık oluşturabilir.
• Femur başı-boyun bileşkesi ya da asetabular kenarda düzgün sınırlı bası erozyonları sinovyal kondromatozise eşlik edebilir.
• Eklem aralığı daralması, subkondral skleroz ve osteofitler sekonder osteoartritik değişikliği gösterebilir.
• Cisimlerin mineralize olmaması erken hastalıkta BT bulgularını silikleştirebilir; normal görünen BT sinovyal nodülleri dışlamaz.

Ölçütler ve sınıflamalar

Milgram evrelemesi

Evre I: sinovyada aktif hastalık vardır, serbest cisim yoktur; evre II: aktif sinovyal proliferasyonla birlikte serbest cisimler vardır; evre III: aktif intrasinovyal hastalık gösterilemezken çok sayıda serbest osteokondral cisim bulunur. Erken veya henüz mineralize olmamış nodüller BT’de düşük görünürlükte olabilir.

Normalde

Kalça sinovyal kondromatozisinde eklem çevresinde kalsifiye veya ossifiye cisimler sık görülebilir; erken mineralize olmamış hastalıkta bu cisimler görüntülemede seçilmeyebilir. MR mineralize olmayan nodülleri, sinovyal kalınlaşmayı ve hastalık yayılımını değerlendirebilir; BT kalsifiye cisimleri ve kemik erozyonunu göstermede yararlıdır.

Ayırıcı tanı

Sekonder sinovyal kondromatoziste eşlik eden eklem hastalığı ve primer forma göre daha az, boyutları daha değişken cisimler görülebilir; ayrı osteokondral parça için donör yüzey araştırılır.

CPPD kondrokalsinozu eklem kıkırdağı veya labrum boyunca ince, noktasal/çizgisel mineralizasyon yapabilir; sinovyal kondromatozisteki ayrı yuvarlak cisimlerden farklıdır.

Pigmente villonodüler sinovit (tenosinovyal dev hücreli tümör) kemik erozyonu yapabilir; MR’da hemosiderin içeren sinovyal kalınlaşma tipiktir, mineralize serbest cisimler beklenen bulgu değildir.

Eklem içi osteokondral kırıkta serbest parça bir donör yüzey defektiyle ilişkili olabilir; kırık çizgisi ve komşu kemik iliği değişiklikleri değerlendirilir.

Sinovyal kondrosarkom nadir bir kötü huylu dönüşüm ayırıcı tanısıdır; tekrarlayan nüks ve kemik iliği invazyonu kuşku uyandırır.

Tuzaklar

• İleri kalsifikasyonlu sekonder cisimler primer kondromatozisi taklit edebilir; eklemdeki osteoartrit/osteonekroz odağını ve cisim boyutlarının değişkenliğini ayrıca ara.
• Mineralize olmayan nodüller BT’de seçilmeyebilir; cisim görülmemesi klinik kuşku sürüyorsa sinovyal hastalığı dışlamaz.
• Femur başı-boyun çevresinde bası erozyonları sinovyal kondromatoziste görülebilir; çoklu nüks veya kemik iliği invazyonu kondrosarkom kuşkusunu artırır.
• Ayrık kalsifikasyonları labrum içi kondrokalsinozdan ayır; ardışık kesitlerde cisimlerin eklem boşluğundaki bağımsız konturunu takip et.

Kendini dene

1. Kalça ekleminde çok sayıda benzer görünümlü mineralize nodül ve düzgün femur boynu çentikleri var. En olası tanı nedir?

   • Sinovyal kondromatozis
   • CPPD artropatisi
   • Pigmente villonodüler sinovit
   • Osteokondral kırık
   Cevabı göster

   Sinovyal kondromatozis. Çoklu, benzer boyutlu mineralize serbest cisimler ve femur boynunda düzgün bası erozyonu sinovyal kondromatozisi destekler. CPPD çoğunlukla kıkırdakta çizgisel/noktasal mineralizasyon yapar; pigmente villonodüler sinovit MR’da hemosiderinli sinovyal kalınlaşmayla, osteokondral kırık ise olası donör yüzey defektiyle ayırt edilir.

2. BT’de mineralize cisim yok; kalça kapsülü ve sinovya kalın görünüyor. Hastalığı dışlamak için hangi sınırlama önemlidir?

   • Erken kıkırdak nodülü mineralize olmayabilir
   • Normal BT erken hastalığı kesin dışlar
   • Tanı için mineralize cisim zorunludur
   • Sadece kontrastlı BT mineralize olmayan nodülleri gösterir
   Cevabı göster

   Erken kıkırdak nodülü mineralize olmayabilir. Erken sinovyal kıkırdak nodülleri henüz mineralize olmayabileceğinden kemik BT’de görünmeyebilir. MR mineralize olmayan nodülleri ve sinovyal kalınlaşmayı daha iyi göstererek yumuşak doku değerlendirmesini tamamlar.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 2 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Arthroscopic management of hip synovial chondromatosis: a systematic review of clinical outcomes and recurrence ratesjointsjournal.org
2. Imaging of synovial chondromatosis with radiologic-pathologic correlationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Magnetic resonance imaging of the hip: anatomy and pathologypmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Idiopathic Synovial Osteochondromatosis of the Hip: Radiographic and MR Appearances in 15 Patientspmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Synovial osteochondromatosis: a histopathological study of thirty casespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Synovial Chondromatosis - StatPearlsncbi.nlm.nih.gov
7. Soft tissue calcifications: a pictorial essayscielo.br
8. Acute Osteochondral Fractures in the Lower Extremities - Approach to Identification and Treatmentpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Diagnosis and Treatment of Calcium Pyrophosphate Deposition (CPPD) Disease: A Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Imaging of Osteoarthritis of the Hippubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.