Kalça protezi çevresi enfeksiyon: BT bulguları

Özet

Kalça protezi çevresi eklem enfeksiyonu (PJI), ağrı, akıntı, eklem çevresinde şişlik veya ateş gibi bulgularla ortaya çıkabilir; klinik bulguların özgüllüğü değişir ve aseptik gevşemeden tek başına görüntülemeyle ayırt edilemeyebilir. Kontrastlı BT, protez çevresindeki sıvı koleksiyonlarını, eklem kapsülü distansiyonunu ve eklem dışına uzanan yumuşak doku bulgularını gösterebilir; kemik penceresi periprostetik osteoliz ve implant-kemik arayüzünü değerlendirir. Periprostetik osteoliz ve arayüz radyolüsensisi tek başına enfeksiyonu kanıtlamaz; benzer kemik bulguları aseptik implant gevşemesinde de görülebilir. Yumuşak doku koleksiyonu, eklem dışı uzanım ve sinüs traktının varlığını ve anatomik devamlılığını tarif etmek PJI değerlendirmesine katkı sağlar; eklem/protezle iletişimli sinüs traktı doğrulayıcı ölçüttür.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Metal artefakt azaltımı yapılan kontrastsız BT’de eklem çevresi sıvı, periartiküler yumuşak doku değişiklikleri, osteoliz ve implant-kemik arayüzündeki radyolüsent alanlar değerlendirilir; bu kemik bulguları tek başına enfeksiyonu aseptik gevşemeden ayıramaz.

Portal tanısal

İntravenöz kontrastlı BT’de eklem kapsülü distansiyonu ve protez çevresi yumuşak doku sıvı koleksiyonları değerlendirilir; komşu kas veya bursa planlarına uzanım gösterilebilir, ancak BT bulguları PJI tanısını tek başına koydurmaz.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Periprostetik koleksiyon — eklem çevresinde veya komşu yumuşak dokuda sıvı birikimi görülebilir; BT koleksiyonun yerini ve eklem dışı uzanımını gösterir.
• Eklem distansiyonu — protez çevresindeki eklem kapsülünde genişleme ve sıvı birikimi; tek başına PJI tanısı koydurmaz.
• Eklem dışına uzanan sıvı — kas içi veya kas çevresindeki yağlı dokuda koleksiyon eklem dışı yayılımı gösterebilir; tek başına enfeksiyon kaynağını belirlemez.
• Sinüs traktı — cilt ile eklem/protez arasında iletişim gösteren kanal; eklemle iletişimli sinüs veya protez ekspozisyonu PJI için doğrulayıcı klinik bulgudur.
• Periost reaksiyonu — protez çevresi kemikte periostit görülebilir; BT serilerinde enfeksiyon lehine yüksek özgüllük bildirilmiş olsa da duyarlılığı düşüktür.
• Periprostetik osteoliz — asetabular komponent veya femoral komponent çevresinde kemik rezorpsiyonu; enfeksiyonda da aseptik gevşemede de görülebilir ve tek başına ikisini ayıramaz.
• İliak lenfadenopati — aynı tarafta düğüm büyümesi PJI ile ilişkili BT bulguları arasında bildirilmiştir; tek başına tanısal ölçüt değildir.

Ölçütler ve sınıflamalar

EBJIS 2021: tanı düzeyleri

EBJIS 2021 tanımı PJI’yi “enfeksiyon olası değil”, “enfeksiyon olası” ve “enfeksiyon doğrulandı” düzeylerinde sınıflar; farklı klinik, laboratuvar, sinovyal sıvı, histoloji ve mikrobiyoloji bulguları klinik bağlamda değerlendirilir.

EBJIS 2021: doğrulanmış enfeksiyon

Doğrulanmış enfeksiyon ölçütleri arasında eklemle iletişimli sinüs traktı veya protez ekspozisyonu; en az iki ayrı örnekte aynı mikroorganizma; sinovyal sıvıda lökosit sayısı >3.000/µL veya polimorfonükleer nötrofil (PMN) oranı >%80; histolojide ≥5 nötrofilin en az 5 yüksek büyütme alanında bulunması; pozitif alfa-defensin; ya da konsantre edilmemiş sonikasyon sıvısında >50 koloni oluşturan birim (CFU)/mL yer alır. Alfa-defensin metal aşınmasına bağlı reaksiyon, gut veya inflamatuvar hastalık varlığında yalancı pozitif olabileceğinden bu bağlamlarda tek başına doğrulayıcı kabul edilmemelidir.

EBJIS 2021: enfeksiyon olasılığını artıran bulgular

CRP >10 mg/L (başka bir neden yoksa), sinovyal sıvıda lökosit sayısı >1.500/µL veya polimorfonükleer nötrofil (PMN) oranı >%65, tek pozitif kültür ya da tek yüksek büyütme alanında ≥5 nötrofil PJI olasılığını artırır; bu bulgular “enfeksiyon olası” düzeyinde klinik bağlamla birlikte yorumlanır. Tek pozitif kültür tek başına enfeksiyonu doğrulamaz; özellikle yaygın cilt kontaminantları diğer bulgularla birlikte yorumlanır.

Normalde

BT’de koleksiyon veya sinüs traktı gösterilememesi PJI’yi tek başına dışlamaz; görüntüleme bulguları klinik ve diğer tanı testleriyle birlikte değerlendirilir. Önceki incelemelerle komponent-kemik arayüzünü ve çevre yumuşak dokuyu karşılaştırmak yeni veya ilerleyen değişikliklerin tanımlanmasına yardım eder.

Ayırıcı tanı

Aseptik protez gevşemesi

arayüz radyolüsensisi ve osteoliz yapabilir; bu bulgular PJI ile örtüşebildiğinden eşlik eden yumuşak doku değişiklikleriyle birlikte yorumlanır.

Metal aşınmasına bağlı psödotümör

protez çevresinde kistik veya solid yumuşak doku kitlesi oluşturabilir; BT ile gösterilebilir ancak metal ilişkili lokal doku reaksiyonunu değerlendirmede MR’dan daha az duyarlıdır.

Postoperatif seroma

cerrahi sonrası seröz sıvı koleksiyonu olabilir; erken postoperatif dönemde seroma, hematom ve enfeksiyon/apse görüntülemede birbirinden ayırt edilmeyi güçleştirebilir.

İliopsoas apsesi

kas içi kaynaklı koleksiyon protez çevresi enfeksiyonunu taklit edebilir veya iliopsoas bursa üzerinden kalça eklemine uzanabilir; BT’de eklemle olası devamlılık ve kaynak araştırılır.

Tuzaklar

• Metal çizgilenme artefaktı implant-kemik arayüzünü ve çevre yumuşak dokuyu bozabilir; artefakt azaltımıyla birlikte komşu kesitlerde doğrulama yapın.
• Osteoliz ya da arayüz radyolüsensisini tek başına enfeksiyon diye adlandırmayın; bu kemik bulguları aseptik gevşemede de görülebilir.
• BT’de koleksiyon görülmemesi PJI’yi tek başına dışlamaz; görüntülemenin PJI tanısındaki rolü sınırlıdır ve negatif inceleme klinik bağlamla yorumlanır.

Kendini dene

1. Kalça protezi çevresindeki koleksiyondan protezle devamlı cilde uzanan sinüs traktı ve iliopsoas koleksiyonu görülüyor. En uygun yorum hangisidir?

   • Periprostetik eklem enfeksiyonu
   • Aseptik protez gevşemesi
   • Metal aşınma psödotümörü
   • Postoperatif seroma
   Cevabı göster

   Periprostetik eklem enfeksiyonu. Eklem/protezle iletişimli sinüs traktı PJI için doğrulayıcı ölçüttür; iliopsoas koleksiyonu eklem dışı uzanımın kapsamını tarif eder. Aseptik gevşeme tek başına protezle iletişimli sinüsü açıklamaz; metal aşınması psödotümörü ve seroma koleksiyonu taklit edebilse de sinüsün eklem/protezle iletişimi PJI lehinedir.

2. Femoral komponent çevresinde osteoliz var; kaslarda koleksiyon ve fistül yok. En güvenli yorum hangisidir?

   • Osteoliz enfeksiyona özgü değildir
   • Osteoliz tek başına enfeksiyonu doğrular
   • Osteoliz aseptik gevşemeyi dışlar
   • BT’de koleksiyon görülmemesi PJI’yi dışlar
   Cevabı göster

   Osteoliz enfeksiyona özgü değildir. Periprostetik osteoliz PJI’de görülebilir ancak aseptik gevşemede de oluşur; tek başına enfeksiyonu doğrulamaz. BT’de koleksiyon veya sinüs görülmemesi PJI’yi dışlamaz; yalnızca osteoliz saptanması da enfeksiyonu doğrulamaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 33 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging in Periprosthetic Joint Infection Diagnosis: A Comprehensive Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. The Role of Imaging Techniques to Define a Peri-Prosthetic Hip and Knee Joint Infection: Multidisciplinary Consensus Statementspmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. The EBJIS definition of periprosthetic joint infection: a practical guide for clinicianspmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Updates in postoperative imaging modalities following musculoskeletal surgerypmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Hip Arthroplasty Pseudotumors: Pathogenesis, Imaging, and Clinical Decision Makingpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Psoas abscess masquerading as a prosthetic hip infection: A case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. ACR Appropriateness Criteria® Imaging After Total Hip Arthroplastyacsearch.acr.org
8. Periprosthetic hip infection: Current concepts and the Wrightington experiencepmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Postoperative Fluid Collections in Total Joint Arthroplasty: A Narrative Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Imaging in Hip Arthroplasty Management Part 2: Postoperative Diagnostic Imaging Strategypmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Painful infection at the site of hip prosthesis: CT imagingpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Consensus document for the diagnosis of prosthetic joint infections: a joint paper by the EANM, EBJIS, and ESR (with ESCMID endorsement)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
18. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
19. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
20. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
21. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.