Legg–Calvé–Perthes hastalığı

Özet

Legg–Calvé–Perthes hastalığı, çocukta femur başı epifizinin kanlanmasının bozulmasıyla başlayan ve osteonekroz, parçalanma, yeniden kemikleşme ve iyileşme dönemlerinden geçen bir hastalıktır. Çocukta aksama ile kalça veya diz ağrısı görülebilir; epifiz tutulumunun yaygınlığı ve femur başı deformitesi iyileşme sonrası şekli etkiler. Tanıda radyografi temel görüntüleme yöntemidir; MR erken evreyi gösterebilir, BT ise subkondral kırık, çökme ve kemik deformitesini ayrıntılandırır. Femur başı ekstrüzyonu ve yassılaşması asetabular örtünme ile başın sferikliğinin bozulduğunu gösterir; bu deformasyonlar iyileşme sonrasında kalıcı olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız BT’de epifiz çevresindeki skleroz ve parçalanma, subkondral kemik kırığı/çökme, femur başı yassılaşması ve lateral örtünme kaybı gösterilebilir. BT erken epifiz perfüzyon bozukluğunu değerlendirmede tercih edilen yöntem değildir; MR, erken dönemde radyografiden önce bulgu gösterebilir ve kemik iliği değişikliklerini değerlendirir.

Kemik algoritması tanısal

Koronal ve sagittal kemik rekonstrüksiyonları epifiz yüksekliği ve konturunu, subkondral çökme hattını, lateral baş konturunu, ekstrüzyonu ve iyileşme dönemindeki kemik şekil bozukluğunu gösterebilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Epifiz sklerozu — femur başı ossifikasyon çekirdeğinde artmış kemik yoğunluğu görülür.
• Parçalanmış ossifikasyon çekirdeği — epifizde sklerotik ve radyolüsent kemik alanlarının birlikte bulunduğu düzensiz görünüm oluşur.
• Subkondral kırık — yük taşıyan femur başında subkondral çizgi veya çökme hattı izlenebilir; BT subkondral kemik kırığını gösterebilir.
• Femur başında yassılaşma — epifiz yüksekliği azalır ve başın sferik konturu kaybolur.
• Lateral ekstrüzyon — femur başı epifizinin lateral kısmı asetabular örtünmenin dışına taşar.
• Metafizer reaksiyon — iyileşme döneminde proksimal femur metafizinde genişleme eşlik edebilir.
• İyileşme sonrası coxa magna/plana — femur başında genişleme, yassılaşma veya mantar biçimli kontur kalıcı şekil değişikliğini gösterebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Herring lateral pillar

A grubunda lateral sütun tutulumu ve yükseklik kaybı yoktur; B grubunda başlangıç yüksekliğinin >%50’si, C grubunda <%50’si korunur. B/C sınır grubu, yüksekliği >%50 olmasına rağmen dar sütun bulunan veya yaklaşık %50 yükseklikle düşük ossifikasyon ya da merkezi sütuna göre çöküklük görülen olguları içerir; sınıflama parçalanma dönemindeki radyografilerde uygulanır.

Catterall

Catterall sınıflaması femur başı epifizindeki tutulum yaygınlığını dört gruba ayırır: Grup I %0–25, Grup II %25–50, Grup III >%50 ve Grup IV tüm epifizi kapsar. Herring lateral pillar sınıflaması parçalanma döneminde uygulanır; gözlemciler arası uyum çalışmalarda değişken bulunmuş ve özellikle B/C sınır grubu sınıflandırmayı güçleştirmiştir.

Normalde

Normal çocuk kalçasında femur başı ossifikasyon çekirdeği yaşa uygun görünür, baş asetabulum içinde merkezlenir ve sferik kontur korunur. Karşı kalçayı epifiz yoğunluğu, sferik kontur ve asetabular örtünme açısından kıyaslayın; Perthes iki taraflı ve asimetrik olabileceğinden karşı kalça tek başına normal kontrol sayılmaz.

Ayırıcı tanı

Geçici sinovit

eklem efüzyonu yapabilir; erken Perthes döneminde radyografi normal olabileceğinden MR erken epifiz/kemik iliği değişikliklerini göstermede yardımcıdır.

Meyer displazisi

femur başı ossifikasyon çekirdeğinde gecikmiş ve düzensiz, bazen çok odaklı kemikleşme görülebilir; bilateral görünüm ve normal kemik iliği sinyali ayırıcı tanıya yardım eder.

Sekonder femur başı osteonekrozu

subkondral skleroz ve çökme Perthes’e benzeyebilir; yaş, ilaç öyküsü ve hemoglobinopati gibi altta yatan riskler ayrımda önemlidir.

Epifiz displazisi

birden fazla epifizde kemikleşme veya şekil bozukluğu görülebilir; karşı kalça ve diğer epifizlerin değerlendirilmesi yaygın tutulum ipucu verir.

Septik artrit

çocuk kalçasında önemli bir ayırıcı tanıdır ve eklem efüzyonu eşlik edebilir; yalnız epifiz sklerozu veya efüzyon Perthes tanısını tek başına koydurmaz.

Tuzaklar

• BT’deki skleroz erken epifiz perfüzyonunu göstermez; erken hastalık bulgularında MR ve radyografiyi BT bulgularından ayrı değerlendirin.
• Gelişmekte olan çocukta ossifikasyon çekirdeği düzensiz veya parçalı görünebilir; yaşa uygun görünümü ve karşı kalçayı kıyaslayın.
• Lateral epifiz konturu ve ekstrüzyon üç boyutlu şekil değişikliğidir; yalnız koronal tek düzlemle yetinmeyip sagittal ve koronal kemik görüntülerini birlikte inceleyin.
• Herring grupları parçalanma döneminde çekilen standart AP pelvis radyografisine dayanılarak atanır; tek kesitli BT görüntüsünden bu sınıflama yapılmamalıdır.

Kendini dene

1. Çocuk kalçasında BT, epifizde heterojen skleroz, parçalanma, subkondral çökme ve lateral taşma gösteriyor. En olası hastalık hangisidir?

   • Legg–Calvé–Perthes hastalığı
   • Meyer displazisi
   • Geçici sinovit
   • Femur başı epifiz kayması
   Cevabı göster

   Legg–Calvé–Perthes hastalığı. Epifiz osteonekrozu ile parçalanma/çökme ve lateral ekstrüzyon birlikteliği Legg–Calvé–Perthes hastalığını destekler. Meyer displazisi gecikmiş ve düzensiz kemikleşme yapabilir; geçici sinovit eklem efüzyonu yapabilse de epifizde bu ilerleyici kemik değişikliklerini açıklamaz; SCFE’de epifiz fizis boyunca metafize göre kayar.

2. Perthes hastalığında parçalanma döneminde lateral femur başı sütununun korunan yüksekliğini temel alan sınıflama hangisidir?

   • Herring lateral pillar
   • Catterall
   • Salter–Thompson
   • Waldenström
   Cevabı göster

   Herring lateral pillar. Herring lateral pillar sınıflaması parçalanma dönemindeki AP pelvis radyografisinde lateral sütun yüksekliğine dayanır. Catterall epifiz tutulum yaygınlığını, Salter–Thompson subkondral kırığın yayılımını, Waldenström ise hastalığın radyografik evrelerini sınıflandırır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 33 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Legg–Calvé–Perthes disease overviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Epidemiology, natural evolution, pathogenesis, clinical spectrum, and management of Legg–Calvé–Perthespmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Legg-Calvé-Perthes disease: classifications and prognostic factorspmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Classifications in Brief: The Herring Lateral Pillar Classification for Legg-Calvé-Perthes Diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Meyer Dysplasia in the Differential Diagnosis of Hip Disease in Young Childrenjamanetwork.com
6. Reliability of the modified lateral pillar classification for Legg Calvé Perthes disease performed by a large group of international paediatric orthopaedic surgeonspmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Hip impingement: beyond femoroacetabularpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Non-traumatic Musculoskeletal Diseases in Childrenncbi.nlm.nih.gov
9. Imaging modalities in patients with slipped capital femoral epiphysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.