Osteomalazi ve raşitizm

Özet

Osteomalazi erişkin iskeletinde osteoidin yetersiz mineralizasyonudur; çocukta açık büyüme plağının mineralizasyon kusuru raşitizm bulgularına yol açar. Osteomalazide yaygın kemik ağrısı, kas güçsüzlüğü ve düşük enerjili kırıklar görülebilir. BT kemik penceresinde belirgin Looser-Milkman zonları ve eşlik eden yetmezlik kırıkları görülebilir; normal BT osteomalaziyi dışlamaz. Büyüme plağı açık çocukta metafiz düzensizliği ve genişlemesi, fizis genişliğiyle birlikte raşitizmi düşündürür. Psödokırık hattını tek odaklı kırık ya da tümör gibi değerlendirmek, sistemik dağılımı ve karşı taraftaki benzer hattı gözden kaçırabilir.

Okuma sırası

1. Proksimal femurlar ve pubik ramuslar. Koronal pelvis görüntüsünde iki proksimal femurun medial kortekslerini ve pubik kolları bulun; olası Looser zonunun tek taraflı mı, iki taraflı mı olduğunu değerlendirin.
2. Medial subtrokanterik korteks. Medial femur korteksinden içeri uzanan ince radyolüsent çizgiyi izleyin; hattın kortekse dik olması ve kemiğin tüm çapını kat etmemesi Looser zonunu destekler.
3. Kontralateral femur. Aynı anatomik seviyede karşı femurun korteksini kıyaslayın; benzer çizginin bulunması sistemik mineralizasyon kusurunu destekler, fakat tek başına tanı koydurmaz.
4. Pelvik halka ve eşlik eden kemikler. Son olarak medial femur, pubik ramuslar, kaburgalar ve skapula kenarında ek Looser zonu arayın; çocukta açık fizisleri ve metafizleri ayrıca değerlendirin.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız incelemede kemik penceresini kullanın; yaygın osteopenik görünüm ile kortekse dik, ince ya da bant biçimli Looser zonlarını arayın.

Kemik algoritması tanısal

İnce kemik rekonstrüksiyonunda, korteksin yalnız bir bölümüne uzanan Looser zonunun radyolüsent çizgisi ve çevresindeki olası sınırlı skleroz belirginleşir; sık yerleşimler medial femur ve pubik ramustur.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Looser-Milkman zonu — kortekse yaklaşık dik uzanan, kemik çapının yalnız bir bölümünü kat eden transvers radyolüsent bant; medial femur, pubik ramus, kaburga ve skapula kenarı sık yerlerdir.
• Bilateral tutulum — Looser zonları sıklıkla iki taraflı ve simetrik olabilir; femur veya pubik ramus hattı görüldüğünde karşı tarafı da inceleyin.
• Yaygın osteopenik görünüm — kemik yoğunluğu azalabilir ve trabeküler ayrıntı silikleşebilir; düşük kemik yoğunluğu osteomalazi için zorunlu değildir ve tek başına osteomalaziyi osteoporozdan ayırmaz.
• Kırık çevresi sklerozu — Looser zonunun kenarında ince sklerotik sınır bulunabilir; bu görünüm tek başına iyileşme süresi veya metabolik tanı göstermez.
• Raşitik metafiz — açık fizis komşuluğunda metafiz genişlemesi, düzensizlik, çanaklaşma ve püsküllenme; çocukta el bileği, diz veya ayak bileği grafilerinde daha kolay seçilir.
• Kostokondral genişleme — ön kaburga uçları ve kostokondral bileşkelerde genişleme ve boncuklanma, raşitik rosary görünümü oluşturabilir.
• Eşlik eden yetmezlik kırıkları — Looser zonları medial femurda, pubik ramuslarda, kaburgalarda ve skapula kenarında görülebilir; aynı incelemede ek odakları da araştırın.

Normalde

Normal erişkin femurunda korteks süreklidir ve Looser zonuna özgü, kortekse dik, kısmi transvers radyolüsent bant görülmez. Açık fizisli çocukta fizis düzenli, metafiz konturu belirgindir; raşitizmde fizis genişlemesi ile metafiz düzensizliği ve çanaklaşma gelişebilir.

Ayırıcı tanı

Osteoporoz

yaygın osteopeni ve kırılganlık kırıkları örtüşebilir; kortekse dik, kısmi transvers Looser zonları osteomalaziyi destekler, ancak tek başına kesin ayırım sağlamaz.

Fokal kemik lezyonu

medüller litik odak, lokal kortikal yıkım veya yumuşak doku bileşeni fokal lezyonu düşündürür; bilateral ve kısmi Looser zonu dağılımı farklı bir örüntüdür.

Renal osteodistrofi

osteopeniye ek olarak subperiostal rezorpsiyon, rugger-jersey vertebra veya kahverengi tümör benzeri odaklar görülebilir; renal osteodistrofi mineralizasyon bozukluğunu da içerebilen geniş bir kemik hastalığı grubudur.

Skorbüt

Frankel çizgisi, komşu Trümmerfeld (skorbüt) saydam bandı, metafizer köşe kırığı ve subperiostal kanama raşitizmin tipik metafiz düzensizliğinden farklı eşlikçilerdir.

Osteogenezis imperfekta

tekrarlayan düşük enerjili kırıklar ve kemik deformiteleri görülebilir; kırık öyküsü tek başına Looser zonu tanısı koydurmaz.

Tuzaklar

• Looser zonu osteomalazideki bir yetersizlik kırığı görünümüdür; kortekse dik yönünü, kemik çapının yalnız bir bölümüne uzanmasını ve karşı taraftaki benzer hattı değerlendirin.
• BT’de görsel osteopenik görünümü nicel kemik yoğunluğu ölçümü gibi değerlendirmeyin; nicel ölçüm için kantitatif BT gibi yöntemler kullanılır.
• Erişkinde fizisler kapalıdır; açık büyüme plağına özgü aktif raşitizm bulguları çocukluk iskeletinde değerlendirilir.
• İnce Looser zonu belirgin olmayabilir; ince kemik rekonstrüksiyonlarını ve karşı tarafı birlikte gözden geçirin.

Kendini dene

1. Yaygın kemik ağrısı olan erişkinde medial femurda kortekse dik, karşı kortekse ulaşmayan bant görülüyor. En olası bulgu nedir?

   • Looser zonu
   • Osteoporotik tam kırık
   • Osteoid osteoma
   • Osteoblastik metastaz
   Cevabı göster

   Looser zonu. Kortekse dik ve kemiğin yalnız bir bölümüne uzanan transvers radyolüsent bant Looser zonunu destekler. Tam kat kırık kemiğin bütün çapını geçer; osteoid osteoma niduslu fokal bir lezyondur, metastaz da fokal lezyon örüntüsü gösterir.

2. Büyüme plağı açık çocukta distal radius metafizi geniş, çanaklaşmış ve düzensiz. Hangi tanı öne çıkar?

   • Raşitizm
   • Skorbüt
   • Osteogenezis imperfekta
   • Septik artrit
   Cevabı göster

   Raşitizm. Bu fizis-metafiz örüntüsü raşitizmi destekler. Skorbütte Frankel çizgisi ve komşu Trümmerfeld bandı; osteogenezis imperfektada tekrarlayan kırıklar ve kemik deformiteleri ayırıcı ipuçlarıdır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 34 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging Findings of Metabolic Bone Diseasepubs.rsna.org
2. Diagnostic approach to rickets: an Endocrine Society of Bengal consensus statementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Osteomalacia Is Not a Single Diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Multisystem Imaging Manifestations of Kidney Failurepubs.rsna.org
5. Atraumatic fractures of the femurpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Radiographic features of osteogenesis imperfectapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Bone Scintigraphy and Laboratory Clues to Osteomalacia in a Middle-Aged Man With Hip Fracturespubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.