Özet
Nöral foramen stenozu, spinal sinirin vertebral kanaldan çıktığı kemik ve yumuşak doku tünelinin daralmasıdır; boyun ya da kol/bacak radiküler yakınmalarıyla ilişkili olabilir. İnce kesit BT özellikle kemik kaynaklı foraminal daralmada unkovertebral/faset osteofitlerini, disk yüksekliği kaybını ve kemik konturunu gösterir. BT kemik kaynaklı darlığı göstermede yararlıdır, ancak perinöral yağ ve sinir kökü morfolojisi MR’da daha doğrudan değerlendirilir; Lee derecelendirmesi MR bulgularına dayanır. Raporlamada etkilenen tarafı ve seviyeyi belirtmek klinik-radyolojik eşleşmeyi ve iletişimi kolaylaştırır; kemik foraminal daralma tek başına çıkan kök basısını kanıtlamaz.
Okuma sırası
- Sağ C5-C6 foramen ve aynı taraftaki komşu C4-C5 foramen. Oblik sagittal rekonstrüksiyonda sağ C5-C6 nöral foramenin uzun eksenini bul; aynı taraftaki komşu C4-C5 foramenle kemik açıklığını karşılaştır.
- C5-C6 ön-yan unkovertebral ve arka faset sınırları. Ön-yan sınırda unkovertebral çıkıntıyı ve arka sınırda faset osteofitini ayrı ayrı izle; hangi kemik kenarın tüneli daralttığını göster.
- Foramenin kraniokaudal açıklığı. Pediküller arasındaki foraminal yüksekliği değerlendir ve darlığın bulunduğu seviyeyi kaydet.
- Sağ C5-C6 disk aralığı ve nöral foramen. Son olarak aynı taraftaki disk aralığı kaybını kontrol et; karşı tarafı değerlendireceksen aksiyel görüntüye veya ayrı sol oblik sagittal rekonstrüksiyona geç.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Aksiyel BT'de foramenin kemik açıklığı; oblik sagittal MPR'de yüksekliği ve biçimi değerlendirilir. Servikal foraminal darlıkta unkovertebral veya faset eklemindeki kemik hipertrofisi; lomber darlıkta disk yüksekliği kaybı, faset artropatisi ve osteofitler katkıda bulunabilir. Lomber dejeneratif darlık değerlendirmesinde klinik bağlama göre kontrastsız BT uygun seçeneklerden biri olabilir. Foramen eksenine yönelik oblik MPR oluştur; karşı tarafı aksiyel görüntüde, komşu seviyeleri aynı taraflı seride karşılaştır.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Foramen yüksekliğinde azalma — üst-alt pedikül aralığı komşu veya karşı taraf düzeyine göre dar görünür.
- Foraminal kemik çıkıntısı — osteofit foramen içine uzanarak çıkan kökün geçiş alanını küçültür.
- Servikal unkovertebral osteofit — unkovertebral eklem osteofiti foramenin ön-yan sınırına uzanıp daraltabilir.
- Lomber disk yüksekliği kaybı — foramenin kraniokaudal boyutunu azaltabilir ve faset artropatisi/disk taşmasıyla birlikte bulunabilir.
- Faset hipertrofisi — arka sınırda büyümüş faset veya osteofit foraminal alanı daraltabilir.
- Tek taraflı veya çok seviyeli tutulum — taraf ve seviye oblik MPR'de tek tek eşleştirilir.
- Eşlik eden spondilolistezis — dejeneratif kayma foraminal darlığa katkıda bulunabilir.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Lee lomber foraminal stenoz derecelendirmesi (MR tabanlı)
- Derece 0: stenoz yok. Derece 1: perinöral yağ dikey veya enine yönde silinir; kök morfolojisi korunur. Derece 2: perinöral yağ hem dikey hem enine yönde (dört yönde) silinir, ancak kök morfolojisi korunur. Derece 3: kökte çökme ya da morfolojik deformasyon vardır. Lee derecelendirmesi perinöral yağ ve sinir kökü morfolojisini değerlendiren MR tabanlı bir sistemdir; BT'de perinöral yağ daha sınırlı değerlendirildiğinden bu derecelendirme MR bulgularına dayanır.
Normalde
Aynı seviyedeki nöral foramen, komşu pediküllerin üst ve alt sınırları arasında yer alır; sagittal planda bu sınırlar arasındaki mesafe foraminal yüksekliği tanımlar.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1338; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Lateral reses stenozu
- inen kökün subartiküler geçişi daralır; foraminal stenozda çıkan kökün pediküller arası tüneli etkilenir.
- Servikal santral kanal stenozu
- daralma foramen yerine spinal kanal içinde, omurilik çevresindedir.
- Disk hernisi
- yumuşak disk materyali foraminal alana uzanabilir; BT disk kaynaklı yumuşak doku bileşenini olduğundan az gösterebilir.
- Gelişimsel küçük foramen
- doğuştan dar kemik açıklık dejeneratif osteofit olmadan da görülebilir; düzeyler arası morfoloji ve eşlik eden dejeneratif bulgular birlikte değerlendirilir.
- Perinöral kist
- sinir kökü kılıfındaki BOS içerikli kistik oluşum forameni genişletip yeniden şekillendirebilir; bu görünüm stenozdan farklıdır ve MR ile karakterize edilebilir.
Tuzaklar
- Foramen oblik seyrettiği için yalnız düz aksiyel kesitte darlık eksik değerlendirilebilir; oblik sagittal MPR ile pediküller arası açıklığı kendi uzun ekseninde incele.
- BT'de kemik kaynaklı foraminal daralmayı tarif et; perinöral yağ ve sinir kökü morfolojisine dayanan Lee derecesini MR üzerinden değerlendir.
- Servikal seviyede unkovertebral eklem, lomber seviyede disk ve faset eklemi kaynaklı daraltıcı değişiklikleri ayırt ederek raporla.
- Foraminal darlık tarifini lateral reses stenozuyla karıştırma; ilkinde çıkan kök, ikincisinde daha üst seviyeden inen kök koridoru değerlendirilir.
Kendini dene
C5-C6 oblik sagittal BT'de unkovertebral osteofit pediküller arası tüneli daraltıyor. Hangi anatomik sorun tarif edilir?
Cevabı göster
Foraminal stenoz. Pediküller arası kök çıkış tünelinin daralması foraminal stenozdur. Lateral reses santral kanalın subartiküler uzantısıdır; santral stenoz omurilik kanalını daraltır, faset kisti eklem komşuluğunda yumuşak doku oluşumudur.
Lee lomber foraminal stenoz derecelendirmesinde perinöral yağ ve sinir kökü morfolojisini değerlendirmek için hangi görüntüleme yöntemi kullanılır?
Cevabı göster
MR. Lee derecelendirme sistemi MR tabanlıdır ve perinöral yağ obliterasyonu ile sinir kökü morfolojisini içerir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 19 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Neuroforamen stenosis remains a challenge in conventional computed tomography and new dual-energy techniquespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic Resonance Imaging Grading Systems for Central Canal and Neural Foraminal Stenoses of the Lumbar and Cervical Spines With a Focus on the Lee Grading Systempubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- ABCs of the degenerative spinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- The value of magnetic resonance imaging and computed tomography in the study of spinal disorderspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Neuroforaminal Stenosis in the Lumbosacral Spine: A Scoping Review of Pathophysiology, Clinical Manifestations, Diagnostic Imaging, and Treatmentpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Management of Tarlov cysts: an uncommon but potentially serious spinal column disease—review of the literature and experience with over 1000 referralspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Spine Imaging, European Society of Radiology educational eBookmyesr.org
- Appropriateness criteria: Low Back Painradiologyinfo.org
- Evaluation and Treatment of Lumbar Spine Extradural Cysts: A Narrative Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Neuroforamen stenosis remains a challenge in conventional computed tomography and new dual-energy techniques (PMC full text)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- ACR Appropriateness Criteria: Low Back Painacsearch.acr.org
- Cervical Radiculopathy - StatPearlsncbi.nlm.nih.gov
- Degeneration and Inflammation of the Spinencbi.nlm.nih.gov
- C5 palsy following posterior decompression and instrumentation in cervical stenosis: Single center experience and review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Literature Review of Automated Grading Systems Utilizing MRI for Neuroforaminal Stenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spine-GAN: Semantic segmentation of multiple spinal structures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Degenerative findings on MRI of the cervical spine: an inter- and intra-rater reliability study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Percutaneous Sacroplasty : Effectiveness and Long-Term Outcome Predictors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lumbar Neuroforaminal Decompression with a Flexible Microblade Shaver System: Results of a Cadaveric Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intra- and Intersubspecialty Variability in Lumbar Spine MRI Interpretation: A Multireader Study Comparing Musculoskeletal Radiologists and Neuroradiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic Quandary: Salmonella Agbeni Vertebral Osteomyelitis and Epidural Abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic Resonance Imaging Findings in Degenerative Disc Disease of Cervical Spine in Symptomatic Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cervical disc herniation presenting with neck pain and contralateral symptoms: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic Resonance Imaging Findings in Lumbar Disc Degeneration in Symptomatic Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical correlation of a new and practical magnetic resonance grading system for cervical foraminal stenosis assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ordinal Deep Learning for Lumbar Foraminal Stenosis Grading on Sagittal MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Facet Effusion-Incorporating Grading System: A Modified Magnetic Resonance Imaging-Based Classification That Enhances Surgical Prognostication in Lumbar Foraminal Stenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cervical Multifidus Fatty Degeneration and Bony Foraminal Stenosis Are Associated with Unsuccessful Response to Stellate Ganglion Block in Cervical Radicular Pain: A Retrospective Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The value of magnetic resonance imaging and computed tomography in the study of spinal disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomy and pathology of facet joint.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Efficacy of Indirect Decompression by Posterior Longitudinal Ligament Ligamentotaxis in Minimally Invasive Oblique Lateral Interbody Fusion (MIS-OLIF) Without Posterior Decompression for Degenerative Lumbar Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Single-position lateral anterior lumbar interbody fusion: anatomic considerations, workflow optimization, and technical nuances.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Infraneural Approach to Lumbar Transforaminal Epidural Steroid Injections: A Practical Review for Trainees and Interventionalists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Is extension of multi-level lumbar fusion to S1 necessary in the absence of L5-S1 instability? A comparative study of selective decompression versus TLIF with S1 pedicle screw fixation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Interlaminar Contralateral Endoscopic Foraminotomy Reduces Postoperative Dysesthesia in Patients With Degenerative Lumbar Deformity: A Multicenter Comparative Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Medical Spine Sagittal MRI Dataset for Segmentation and Foraminal Stenosis detection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Impact of "Asymptomatic," Radiographic Foraminal Stenosis on Lumbar Spine Surgery Outcomes: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lumbar Disc Features Predictive of Favorable Response to Transforaminal Epidural Steroid Injection: a Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- An Evaluation of Lumbar Foraminal Stenosis Radiologic Grading Systems: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Assessment of Lumbar Foraminal Stenosis: Diagnostic Value and Clinical Correlation: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomy and Surgical Implications of the Lumbar Epidural Venous Plexus: A Risk Zone Framework.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Contralateral trans-spinous base inclined approach using AUSS for two-level lumbar lateral recess and foraminal stenosis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comparative efficacy of unilateral biportal endoscopy versus endoscopic foraminoplasty decompression for single-level lumbar spinal stenosis: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Targeted facet joint surface remodeling for lumbar facet syndrome: A retrospective case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comparative efficacy and safety of unilateral biportal endoscopic posterior cervical foraminotomy versus anterior cervical discectomy and fusion for single-level cervical radiculopathy: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomical Variants of the Cervical Spine and Sports-Related Injury in Athletes: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Correlation Between Postoperative Changes in Imaging Parameters and Clinical Outcomes After Unilateral Biportal Endoscopic Decompression for Single-Level Lumbar Spinal Stenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cervical disc degeneration: important considerations for the manual therapist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Magnetic resonance imaging of the spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Preoperative Assessment of Neural Elements in Lumbar Spinal Stenosis by Upright Magnetic Resonance Imaging: An Implication for Routine Practice?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lumbar disc degenerative disease: disc degeneration symptoms and magnetic resonance image findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Keyhole Foraminotomy Combined With Unilateral Laminotomy for Bilateral Decompression Under Biportal Endoscopic Spinal Surgery for the Treatment of Mixed-Type Cervical Spondylosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical Correlation of Oblique Magnetic Resonance Imaging for Cervical Foraminal Stenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Technical considerations for time-efficient four-level biportal endoscopic lumbar interbody fusion in a frail elderly patient with severe lumbar deformity: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.
