Tüberküloz spondilit (Pott hastalığı)

Özet

Pott hastalığı, Mycobacterium tuberculosis'in vertebral korpus ve çevre dokuları tutmasıyla gelişen, çoğu kez yavaş seyirli spinal enfeksiyondur. Torakal veya torakolomber düzeyde korpus destrüksiyonu, subligamentöz uzanım ve paravertebral ya da psoas soğuk apsesi BT'de hastalık örüntüsünü ortaya koyabilir. BT kemik parçalanmasını ve koleksiyonun anatomik yayılımını gösterir; kemik iliği, epidural uzanım ve nöral bası için MR daha kapsamlıdır. İleri kemik destrüksiyonunda korpus çökmesi ve kifoz, epidural apse ve omurilik basısı görülebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Vertebra korpuslarında litik destrüksiyon, parçalı kemik görünümü, son plak erozyonu, korpus çökmesi ve kronik olguda deformite aranır; paravertebral koleksiyon çevresinde kalsifikasyon bulunabilir.

Portal tanısal

Kontrastlı BT'de vertebra çevresindeki düşük atenüasyonlu koleksiyonun düzgün duvarı, psoas boyunca uzanımı ve paravertebral yağ planlarına etkisi seçilebilir; ince duvar paterni olasılığı destekler ancak BT'de duvar ayrıntısı değişkendir.

Kemik algoritması tanısal

Subligamentöz dağılım boyunca birden fazla korpustaki erozyon, vertebra korpusunun parçalı kaybı, posterior eleman tutulumu ve kifotik açılanma kemik penceresinde incelenir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Çok seviyeli korpus tutulumu — birden fazla vertebra korpusunda litik erozyon veya parçalı destrüksiyon.
• Subligamentöz yayılım — anterior longitudinal ligament boyunca komşu seviyelere uzanan paravertebral yumuşak doku/koleksiyon.
• Görece korunmuş disk — komşu korpus destrüksiyonuna kıyasla disk aralığının ve disk yüksekliğinin bir süre korunması.
• Büyük paravertebral koleksiyon — vertebra ön-yanında düzgün sınırlı düşük atenüasyonlu doku; kontrastlı görüntüde ince ve düzgün duvar görülebilir.
• Psoas boyunca uzanım — paravertebral koleksiyon iliopsoas kasları boyunca presakral alana ilerleyebilir.
• Paravertebral yumuşak doku kalsifikasyonu — spinal TB'de paravertebral yumuşak dokuda kalsifik odaklar görülebilir.
• Korpus çökmesi ve kifoz — vertebra ön yüksekliğinin kaybı ve segmental açılanmanın ileri destrüksiyonla gelişmesi.
• Skip tutulum — arada korunmuş seviyeler varken ayrı vertebral odaklar bulunabilir; tüm kapsanan omurgayı gözden geçirin.

Normalde

Normal kıyaslamada korpus korteksinin sürekliliğini, disk aralıklarının korunmasını ve paravertebral yağ planlarında koleksiyon ya da kalınlaşma olmadığını arayın. Korpus konturunu komşu seviyelerle kıyaslayın ve paravertebral dokunun birden çok seviyeyi ligament hattı boyunca aşıp aşmadığını izleyin.

Ayırıcı tanı

Pyogenik spondilodiskit

karşılıklı son plakları ve diski erken dönemde daha belirgin tutar; disk aralığı kaybı ve düzensiz inflamatuvar doku öne çıkar.

Vertebra metastazı

fokal tek seviyeli destrüktif odak ve görece korunmuş disk metastazı düşündürebilir; çok seviyeli subligamentöz yayılım ve paraspinal/psoas apse örüntüsü TB lehine ipuçlarıdır.

Modic tip 1 dejenerasyon

vertebra son plaklarında kemik iliği ödemi ve disk dejenerasyonu enfeksiyonu taklit edebilir; disk sinyali, vakuum fenomeni, skleroz ve yumuşak doku bulguları ayırımda yardımcıdır.

Brusella spondiliti

çoğunlukla lomber ve tek seviyelidir; disk erken etkilenebilir, vertebra korpusu görece korunabilir ve paravertebral apse TB'ye göre daha küçük olma eğilimindedir

Pyogenik paraspinal apse

kontrastlı görüntülemede kalın ve düzensiz duvar boyanması pyogenik enfeksiyonu destekler; bu görünüm TB'deki ince ve düzgün duvar örüntüsünden ayrılır

Tuzaklar

• Diskin korunması tüberkülozu destekler ama şart değildir; ilerlemiş Pott hastalığında disk aralığı daralabilir ve destrüksiyon gelişebilir.
• Düzgün ince apse duvarı ve kalsifikasyon TB lehine ipuçlarıdır; görüntüleme tek başına etkeni kanıtlamaz.
• Yalnız en belirgin korpus düzeyini incelemek skip lezyonları kaçırabilir; tarama alanındaki diğer vertebraları da kontrol edin.
• Korpus destrüksiyonunu travmatik çökme sanmayın; karşı komşu korpus, disk, ligament hattı boyunca yumuşak doku ve psoas ilişkisini birlikte izleyin.

Kendini dene

1. Torakolomber BT'de birkaç korpusta parçalı destrüksiyon, görece korunmuş disk ve psoasa inen düzgün sınırlı koleksiyon görülüyor. En olası etiyoloji nedir?

   • Tüberküloz spondilit
   • Pyogenik spondilodiskit
   • Vertebra metastazı
   • Brusella spondiliti
   Cevabı göster

   Tüberküloz spondilit. Çok seviyeli korpus tutulumu, diskin görece korunması ve büyük psoas koleksiyonu Pott hastalığını destekler. Pyogenik enfeksiyon çoğunlukla disk-son plak ünitesini belirgin tutar; metastaz ve brusella bu tip büyük soğuk apse örüntüsünü daha az açıklar.

2. Spinal tüberkülozun merkezi (central) tutulum örüntüsünde hangi yapı merkezî olarak tutulur?

   • Vertebra korpusu
   • İntervertebral disk
   • Posterior elemanlar
   • Paravertebral kaslar
   Cevabı göster

   Vertebra korpusu. Merkezi tipte tutulum vertebra korpusunda olabilir; PubMed'de tariflenen örnekte izole L2 korpus tutulumu ve çökmesi gösterilmiştir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 11 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging update in spinal tuberculosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Imaging of Spondylodiscitis: A Comprehensive Updated Review—Multimodality Imaging Findings, Differential Diagnosis, and Specific Microorganisms Detectionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Revisiting imaging features of spinal tuberculosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Differentiation between infectious spondylodiscitis versus inflammatory or degenerative spinal changes: How can magnetic resonance imaging help the clinician?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Imaging Findings of Early Spondylodiscitissynapse.koreamed.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.