Atipik/agresif vertebral hemanjiom

Özet

Vertebral hemanjiyomlar sık rastlanan, çoğu zaman görüntülemede tesadüfen saptanan benign vasküler lezyonlardır; atipik/agresif örnekler primer kemik malignitesi veya metastazı taklit edebilir ve ekstraosseöz/epidural uzanım nöral basıya yol açabilir. İnce kesit kontrastsız BT kalınlaşmış trabekülleri ve kortikal değişiklikleri gösterir; epidural/paravertebral yumuşak doku bileşeninin değerlendirilmesinde MR ek bilgi sağlar. Epidural ya da paravertebral uzanım kanal ve sinir kökü basısına eşlik edebilir; klasik trabekül işaretlerinin silik olması lezyonu dışlamaz. Bu özellikler atlanırsa lezyon litik malignite veya metastaz olarak yorumlanabilir ya da kanal içi uzanımın klinik önemi gözden kaçabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Aksiyel kontrastsız BT’de kalınlaşmış dikey trabeküllerin noktasal yoğun kesitleri ve aralarındaki düşük dansiteli stroma; sagittal/koronal planda çizgisel trabekül görünümü, ayrıca korpus ekspansiyonu ve kortikal balonlaşma/lizis aranır.

Kemik algoritması tanısal

İnce kemik rekonstrüksiyonları korpus ve nöral ark tutulumunu, trabeküler düzensizliği ve kortikal balonlaşma/lizisi gösterir; epidural veya paravertebral yumuşak doku bileşeni ayrıca değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Polka-dot işareti — aksiyel kesitte kalınlaşmış dikey trabeküllerin yuvarlak yoğun kesitleri, daha düşük dansiteli stromanın içinde dağılır.
• Corduroy işareti — sagittal veya koronal planda kalın dikey trabeküller paralel çizgilenme oluşturur; agresif örnekte bu görünüm kısmen kaybolabilir.
• Bal peteği görünümü — düzensiz serpiginöz damar kanalları, yağlı stroma ve yeniden düzenlenmiş kemik trabeküllerinin birlikte oluşturduğu örüntüdür.
• Korpus ekspansiyonu — vertebra korpusu genişleyebilir; kortekste balonlaşma, incelme veya fokal lizis/erozyon görülebilir.
• Posterior eleman tutulumu — lezyon pedikül, lamina veya spinöz çıkıntıya uzanabilir ve korpus dışına taşabilir.
• Epidural yumuşak doku — posterior korteksi aşan doku spinal kanalı daraltabilir; epidural yumuşak doku bileşeni kemik bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
• Paravertebral yumuşak doku — paraspinal kitle veya genişlemiş paraspinal damarlar agresif hemanjiyomda görülebilir; bu bulgular özgül değildir ve görece seyrektir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Boriani vertebral hemanjiom klinik-radyolojik sınıflaması

Tip I latent: hafif kemik yıkımı vardır, semptom yoktur. Tip II aktif: kemik yıkımı ve ağrı vardır. Tip III agresif: epidural veya yumuşak doku uzanımı vardır, nörolojik defisit yoktur. Tip IV agresif: epidural veya yumuşak doku uzanımına nörolojik defisit eşlik eder. Sınıflama klinik ve görüntüleme bulgularını birlikte kullanır.

Normalde

Tipik hemanjiyomda dikey trabeküller düşük dansiteli kemik alanları arasında kalınlaşır ve korpus ekspansiyon göstermez. Agresif örnekte ekstraosseöz yumuşak doku, kortikal balonlaşma/lizis veya nöral ark uzanımı görülebilir.

Ayırıcı tanı

Osteolitik metastaz

atipik/agresif hemanjiyom metastazı taklit edebilir; trabeküler görünüm ile ekstraosseöz/epidural bileşen birlikte değerlendirilir.

Multipl miyelom

agresif vertebral hemanjiyom için yayımlanmış ayırıcı tanılar arasında yer alır.

Soliter vertebral plazmasitom

agresif vertebral hemanjiyom için yayımlanmış ayırıcı tanılar arasında yer alır.

Lenfoma

agresif vertebral hemanjiyom için yayımlanmış ayırıcı tanılar arasında yer alır.

Tuzaklar

• Polka-dot veya corduroy işareti görülmeyince hemanjiyomu dışlamayın; yüksek damar/yağ oranlı atipik lezyonda trabekül imzaları silik olabilir.
• Posterior epidural yumuşak doku tek başına metastaz tanısı koydurmaz; agresif hemanjiyom da ekstraosseöz uzanım gösterebilir ve atipik görünümü metastazı taklit edebilir.

Kendini dene

1. L2 korpusunda ekspansiyon, düzensiz trabeküller ve epidural doku görülüyor. Polka-dot işareti görünmüyor. En olası tanı hangisidir?

   • Agresif vertebral hemanjiyom
   • Osteoporotik kompresyon
   • İntervertebral disk hernisi
   • Faset artrozu
   Cevabı göster

   Agresif vertebral hemanjiyom. Korpus ekspansiyonu, düzensiz trabeküller ve epidural uzanım agresif hemanjiyomda görülebilir; polka-dot işaretinin görünmemesi bu olasılığı dışlamaz.

2. Vertebra korpusunda noktasal yoğunluklar kalınlaşmış dikey trabeküllerin kesitleriyle eşleşiyor. Hangi işaret tarifleniyor?

   • Polka-dot işareti
   • Vakum yarığı
   • Halo işareti
   • Hampton hörgücü
   Cevabı göster

   Polka-dot işareti. Aksiyel BT’de kalınlaşmış dikey trabeküllerin noktasal yoğun kesitleri polka-dot işaretini oluşturur.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 18 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Vertebral hemangiomas: a review on diagnosis and managementjosr-online.biomedcentral.com
2. Vertebral hemangiomas: a review on diagnosis and managementpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. A systematic approach to vertebral hemangiomapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Atypical vertebral hemangioma: an aggressive form of a benign disease. Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Management of Aggressive Vertebral Haemangioma and Assessment of Differentiating Pointers Between Aggressive Vertebral Haemangioma and Metastases - A Systematic Reviewjournals.sagepub.com
6. Vertebral hemangiomas: a review on diagnosis and managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Imaging of Benign Tumors of the Osseous Spinepmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Aggressive thoracic vertebral hemangioma: case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.