Özet
Sakroiliak eklemin inflamatuvar tutulumu aksiyel spondiloartrit ve enfeksiyonda görülebilir; dejeneratif hastalık benzer yapısal bulguları taklit edebilir. Kontrastsız kemik algoritmalı BT, özellikle kortikal erozyon, subkondral skleroz, eklem aralığı değişikliği ve kemik köprülerini yüksek çözünürlükte gösterir; aktif kemik iliği ödemini göstermez. BT'de erozyon ve ankiloz yapısal sakroiliit için güvenilir bulgulardır; subkondral sklerozun tanıl değeri ise belirsizdir ve mekanik lezyonlar genellikle eklemin ön bölümünde yer alır. Tek başına subkondral skleroz inflamatuvar sakroiliit için yeterli değildir; inflamatuvar lezyonlar genellikle erozyon ve ankilozla birlikte görülürken, enfeksiyon da benzer yapısal değişiklikler taklit edebilir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- İliak ve sakral eklem yüzlerinde kortikal erozyon, subkondral skleroz, eklem aralığı daralması/genişlemesi ve kısmi-tam kemik köprüleri değerlendirilir. Yapısal kemik bulguları kontrastsız BT'de değerlendirilebilir; eklem dışı yayılım veya apse şüphesinde kontrastlı MRG yumuşak dokuları ve koleksiyonu daha iyi değerlendirir.
- Kemik algoritması tanısal
- Sakroiliak eklemin düzensiz S biçimli yönelimi nedeniyle çok düzlemli değerlendirme önemlidir; koronal oblik MPR'de erozyonların ventral, orta ve dorsal bölümlerdeki dağılımını inceleyin; aksiyel MPR eklem konturlarını tamamlayabilir.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Kortikal erozyon — sakral veya iliak eklem kenarındaki subkondral kemik plağında komşu trabeküler kemiğe uzanan fokal defekt; vasküler kanal gibi yapılarla karıştırmayın.
- Subkondral skleroz — SI eklem yüzüne komşu, yüzeye dik ölçümde en az 5 mm kalınlıkta hiperdens alan; tek başına inflamasyona özgü değildir.
- Eklem aralığı daralması — BT’de gösterilebilen yapısal bir bulgudur; aksiyel spondiloartritte de dejeneratif değişikliklerde de görülebilir.
- Psödo-genişleme — eklem aralığında değişen uzunlukta görünür genişleme; tipik olarak birleşen erozyonlara ikincildir.
- Kemik köprü/ankiloz — eklem aralığını kısmen ya da tamamen geçen kemik birleşmesi.
- Dağılım — orta-dorsal erozyon/ankiloz örüntüsü spondiloartritle uyumlu olabilir; tek taraflı yıkıcı değişiklik ve periartiküler yumuşak doku tutulumu enfeksiyon kuşkusunu artırır.
- Eklem dışı yumuşak doku değişikliği — çevre yağ planlarında kirlenme, koleksiyon veya kas tutulumu enfeksiyon olasılığını artırır.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Orta ve dorsal sakroiliak eklem bölümlerinde ankiloz ve/veya erozyon
- duyarlılık %67,6; özgüllük %96,3 (çalışma kohortunda; evrensel eşik değildir)
Normalde
Normal sakroiliak eklem yüzeylerinde kortikal süreklilik korunur ve eklem aralığı seçilir; kontur yaşa ve anatomik özelliklere göre değişebilir. Sağ-sol eş düzeyleri karşılaştırın; ventral iliak skleroz ve erozyonları orta-dorsal erozyon/ankilozla aynı özgüllükte yorumlamayın.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin normal bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s1256; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Osteitis condensans ilii
- iliak tarafta üçgensi subkondral skleroz tipiktir; güncel sistematik derlemede erozyonlar nadir, ankiloz ise bildirilmemiştir.
- Sakroiliak osteoartrit
- eklem aralığı daralması, subkondral skleroz ve osteofitler; bazen vakum fenomeni görülebilir. Değişiklikler çoğunlukla eklemin ön-orta bölümündedir ve küçük erozyon benzeri odaklar nadiren bildirilmiştir; eklem dışı osteofitik köprüleşmeyi eklem içi ankilozdan ayırın.
- Septik sakroiliit
- tek taraflı tutulum ve destrüksiyona periartiküler yumuşak doku tutulumu veya koleksiyon eşlik ediyorsa enfeksiyon olasılığı artar.
- DISH ilişkili köprüleşme
- sakroiliak eklem önünde entezal/eklem dışı köprüleşme görülebilir; eklem füzyonu da DISH'te bildirilmiştir. Yerleşimi ve eşlik eden bulguları değerlendirin; subkondral erozyon ve skleroz DISH'te daha az tipiktir.
- Sakral yetersizlik kırığı
- kırık hattı her zaman görünmeyebilir; sakral ala boyunca sakroiliak ekleme paralel uzanan vertikal çizgi ve eşlik eden transvers bileşeni arayın.
Tuzaklar
- Sklerozu tek başına sakroiliit tanısı sayma; dejenerasyon ve osteitis condensans ilii benzer yoğunluk artışı yapabilir.
- Ventral erozyon ve skleroz orta-dorsal erozyon/ankilozdan daha düşük özgüllüktedir; erozyonun anatomik bölümünü raporda belirt.
- Konvansiyonel BT kemik iliği ödemi ve aktif inflamatuar değişimleri gösteremez; ancak spektral BT bu bulguları tespit edebilmekte ve erken hastalık için MRG tercih edilmektedir.
- Tek taraflı destrüksiyon veya periartiküler koleksiyon şüphesinde yalnız kemik penceresine dayanmayın; yumuşak doku bulgularını inceleyin ve kontrastlı MRG'nin enfeksiyon yayılımı ile apseyi değerlendirmedeki üstünlüğünü göz önünde bulundurun.
Kendini dene
BT'de orta-dorsal sakroiliak eklemde birden çok kesin erozyon ve kısmi ankiloz görülüyor. Bu birliktelik en çok hangisini destekler?
Cevabı göster
Yapısal sakroiliit. Orta-dorsal bölümde erozyon ve ankiloz yapısal sakroiliit lehine güçlü bulgulardır. Osteitis condensans ilii daha çok iliak üçgensi skleroz yapar; osteoartritte osteofit/vakum, kırıkta sakral ala çizgisi beklenir.
Tek taraflı SI eklem destrüksiyonuna komşu kas içinde sıvı koleksiyonu eşlik ediyor. En olası ayırıcı tanı nedir?
Cevabı göster
Septik sakroiliit. BT'de orta-dorsal erozyon veya ankiloz aksiyel spondiloartritle uyumlu olabilir; tek başına bilateral dağılım tanı koydurmaz. Eklem dışı kas/yağ planı tutulumu veya koleksiyon enfeksiyonu destekler; DISH'te entezal köprüleşme, osteitis condensans ilii'de tipik iliak skleroz görülebilir.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- What amount of structural damage defines sacroiliitis: a CT studypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Sacroiliac Pain: The Current State-of-the-Artpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- The Role of Imaging in Diagnosing Axial Spondyloarthritisfrontiersin.org
- Diagnostic features of osteitis condensans ilii by MRI—a systematic literature reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Standardized reporting of sacroiliac joints in spondyloarthritis on CT: modified Delphi consensus on lesion definitions from the ESSR-Arthritis Subcommitteelink.springer.com
- Non-Radiographic Axial Spondyloarthritis Presenting with Anterior Chest Wall Pain without Inflammatory Back Pain in an HLA-B27–Negative Young Man: A Case Report Highlighting Diagnostic Challengespmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Case report—Stumped: back pain in a cricketerpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- High performance of low-dose ultrahigh-resolution photon-counting detector CT for sacroiliac joint assessment in axial spondyloarthritispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Advanced MRI Sequences for Structural Lesion Assessment in Sacroiliitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging the back pain patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Difficulties in diagnosing sacroiliitis in young patients].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spinal involvement with calcium pyrophosphate deposition disease in an academic rheumatology center: A series of 37 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Risk Factors for Spinal Structural Damage in a Chinese Cohort With Ankylosing Spondylitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Novel imaging techniques for sacroiliac joint assessment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Association between IL23R and ERAP1 polymorphisms and sacroiliac or spinal MRI inflammation in spondyloarthritis: DESIR cohort data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- MRI compared with low-dose CT scanning in the diagnosis of axial spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sacroiliac joint in sarcoidosis on computed tomography: a monocentric retrospective study (SISTER).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- 18F-fluoride PET/CT for detection of sacroiliitis in ankylosing spondylitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Implementation and role of modern musculoskeletal imaging in rheumatological practice in member countries of EULAR.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Anatomy of the sacroiliac joints in children and adolescents by computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lumbar laminotomy and replantation for the treatment of adult spinal epidermoid cyst: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Incidental computed tomography sacroiliitis: clinical significance and inappropriateness of the New York radiological grading criteria for the diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comparing the diagnostic utility of sacroiliac spectral CT and MRI in axial spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Delayed diagnosis of spinal tuberculosis mimicking spondyloarthritis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging pathways in spondyloarthritis: integrating radiography, ultrasonography, magnetic resonance imaging, low-dose computed tomography, and artificial intelligence methods : Radiology and AI in SpA.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Axial Imaging in Spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Sacroiliac Pain: The Current State-of-the-Art.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- MR Imaging of the Pelvic Bones: The Current and Cutting-Edge Techniques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- MRI Findings in Axial Psoriatic Spondylarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Consensus practice guidelines on sacroiliac joint complex pain from a multispecialty, international working group.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- New Perspectives on Diagnosing Psoriatic Arthritis by Imaging Techniques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Minimally Invasive Lumbopelvic and Transiliac-Transsacral Fixation for a Pathological Sacral Fracture Due to Metastatic Breast Cancer: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Recognizing Sacral Insufficiency Fractures Hidden in Plain Sight: An Illustrative Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Are sacral stress fractures in young women truly rare? a retrospective MRI analysis of 1970 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Biomarkers in axial spondyloarthritis diagnosis: from clinical signs to multi-omics integration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Advanced MRI Sequences for Structural Lesion Assessment in Sacroiliitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic Accuracy of Dual Energy CT for Bone Marrow Edema of the Sacroiliac Joints Compared with MRI: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of sacroiliitis: Current status, limitations and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Glossary of terms for musculoskeletal radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Non-Radiographic Axial Spondyloarthritis Presenting with Anterior Chest Wall Pain without Inflammatory Back Pain in an HLA-B27-Negative Young Man: A Case Report Highlighting Diagnostic Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case report-Stumped: back pain in a cricketer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- High performance of low-dose ultrahigh-resolution photon-counting detector CT for sacroiliac joint assessment in axial spondyloarthritis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Precision medicine in axial spondyloarthritis: current opportunities and future perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sex-specific diagnostic efficacy of MRI in axial spondyloarthritis: challenging the 'One Size Fits All' notion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Disseminated Skeletal Tuberculosis Presenting as Multifocal Axial and Peripheral Joint Disease: A Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Postpartum Septic Osteoarthritis: A case series study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Musculoskeletal Infection: The Great Mimickers on Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.