Özet
Humerus başı osteonekrozu, epifiz kemiğinin iskemiye bağlı nekrozu olup zamanla eklem yüzü çökmesi ve artrite ilerleyebilir. Erken evrede radyografiler normal olabilir; BT de erken evrede normal kalabilir ve şüpheli subkondral kırığın değerlendirilmesinde yararlıdır, erken osteonekroz tanısında ise MR daha duyarlıdır. BT, özellikle MR’da görülmeyebilen şüpheli subkondral kırığın değerlendirilmesinde ve ileri evre değişikliklerin incelenmesinde yararlı olabilir. Çökme bulguları Cruess evre III ve IV’te görülür; glenoid eklem değişiklikleri evre V’i tanımlar.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Humerus başında serpijinöz sklerotik sınır, yamalı skleroz veya kistik değişiklikler, subkondral radyolüsent yarık (hilal işareti), üst eklem yüzünde düzleşme ya da çökme ve glenoid sekonder dejenerasyonu incelenir. Erken evrede BT normal veya özgül olmayan görünümlü olabilir; BT’de subkondral kırık ve çökme morfolojisinin değerlendirilmesi öne çıkar. Koronal ve sagittal kemik rekonstrüksiyonları subkondral korteksin kesintisini, çökme derinliğini, humerus başı sferisitesini ve eklem yüzü düzensizliğini ortaya koyar; ancak kemik iliği sinyal değişikliğini göstermez.
Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).
BT bulguları
- Serpijinöz sklerotik sınır — humerus başındaki canlı ve nekrotik kemik ara yüzünü sınırlayan kıvrımlı yoğunluk hattı; epifizde subkondral plağa uzanabilir.
- Subkondral karma yoğunluk değişikliği — humerus başında yamalı skleroz veya yamalı osteopeni görülebilir.
- Hilal işareti — subkondral kemik plağının hemen altında uzanan hilal biçimli radyolüsent kırık yarığı; subkondral kırılmayı gösterir ve çökme riskiyle ilişkilidir.
- Baş sferisitesinde kayıp — eklem yüzünde düzleşme, fokal çökme veya humerus başı konturunda basamaklanma.
- Sekonder glenohumeral osteoartrit — ileri deformitede eklem aralığı daralması, osteofitler, subkondral skleroz ve kistler görülebilir.
- Eklem içi osteokondral parça — çökmüş yüzeyden ayrılmış kemik-kıkırdak fragmanı glenohumeral aralıkta izlenebilir.
- Eski travma değerlendirmesi — proksimal humerus kırığı osteonekroza yol açabilir; travmatik deformite ile nekrotik segment çevresindeki serpijinöz sklerozu ayrı ayrı tanımlayın.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Cruess humerus başı osteonekrozu evrelemesi
- Evre I’de radyografiler normal olabilir ve MR’da kemik iliği sinyal değişikliği görülür; evre II’de subkondral skleroz veya yamalı osteopeni vardır ve başın sferisitesi korunur; evre III’te hilal işareti subkondral kırığı ve çökme başlangıcını gösterir; evre IV’te belirgin subkondral çökme ve eklem yüzü deformitesi vardır; evre V’te glenoid eklem yüzü de tutulur.
Normalde
Normal humerus başında subkondral korteks kesintisiz, eklem yüzü küresel ve trabeküler yapı homojendir; serpijinöz sklerotik sınır, hilal biçimli radyolüsent çizgi veya yüzey çökmesi yoktur. Karşı omuzun aynı koronal seviyesinde baş yüksekliği ve sferisitesini, subkondral korteks sürekliliğini ve glenoid eklem aralığını kıyaslayın.
Ayırıcı tanı
- Hill-Sachs impaksiyon kırığı
- omuz çıkığı sonrası humerus başında fokal kortikal çökme yapabilir; osteonekrozda ise segmenti çevreleyen serpijinöz sınır aranır.
- Subkondral yetersizlik kırığı, omuz ağrısında ayırıcı tanıda düşünülmelidir; MR’da humerus başında çökme ve glenoid eklem kıkırdağında incelme veya kayıp görülebilir.
- Osteoartrit
- eklem aralığı daralması, osteofit ve subkondral kistler ön plandadır; nekrotik segmenti çevreleyen serpijinöz sınır beklenmez.
- Septik artrit/osteomiyelit
- eklem efüzyonu, sinovyal kalınlaşma ve humerus başında subkondral erozyonlar görülebilir; bu bulgular enfeksiyon olasılığını destekler.
- Humerus başı tümörü
- fokal kemik iliği yer değiştirmesi veya yumuşak doku kitlesi patolojik lezyon kuşkusunu artırabilir; segmental subkondral osteonekroz farklı bir görüntüleme paternidir.
Tuzaklar
- Normal BT erken osteonekrozu dışlamaz; klinik şüphe sürüyorsa kemik iliği değerlendirmesinde MR'ın daha duyarlı olduğunu belirtin.
- Humerus başındaki hilal işareti, osteonekroza bağlı subkondral radyolüsent kırık çizgisini tanımlar; şüpheli subkondral kırığın değerlendirilmesinde BT yararlı olabilir.
- Eski proksimal humerus kırığı osteonekroza yol açabilir; travmatik kemik deformitesini ve osteonekrozu düşündüren serpijinöz segment sınırını ayrı ayrı değerlendirin.
- Cruess evresi BT'ye özgü değildir; evre I'de BT normal olabileceğinden negatif BT ile evre tayini yapmayın.
Kendini dene
Cruess evre III humerus başı osteonekrozunda hangi bulgu tanımlayıcıdır?
Cevabı göster
Hilal işareti (subkondral radyolüsent çizgi). Cruess evre III, subkondral radyolüsent çizgi olan hilal işaretiyle tanımlanır. Normal radyografiler ve anormal MR evre I'i, korunmuş sferisiteyle skleroz evre II'yi, glenoid eklem değişiklikleri ise evre V'i tanımlar.
BT'de humerus başı konturu normal; klinik osteonekroz şüphesi devam ediyor. En doğru yorum hangisidir?
Cevabı göster
Erken evre dışlanmaz. Cruess evre I’de radyografiler normal olabilir; BT erken evrede normal ya da özgül olmayan görünümlü kalabilir ve MR kemik iliği değişikliklerini daha iyi gösterir. Bu nedenle normal BT erken osteonekrozu dışlamaz; evre V’teki glenoid eklem değişikliklerini de kanıtlamaz.
İlgili konular
Kaynaklar
Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 20 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Shoulder Osteonecrosis: Pathogenesis, Causes, Clinical Evaluation, Imaging, and Classificationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Humeral Head Avascular Necrosis: Pathophysiology, Work-up, and Treatment Optionspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Glossary of terms for musculoskeletal radiologylink.springer.com
- MRI in shoulder arthropathies: A short reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Atraumatic osteonecrosis of the humeral head: pathophysiology and current concepts of evaluation and treatmentpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Late-presenting chronic humeral head collapse, Cruess stage V, managed with modular uncemented hemiarthroplastypmc.ncbi.nlm.nih.gov
- MRI-Defined Osteonecrosis Extent After Locked Plate Fixation of Proximal Humeral Fractures: Correlation with Shoulder Motion and Radiographic Severitypmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Osteonecrosis of the humeral head under corticosteroid therapy for non-medical reason in a 14-year-old female patient: A case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Shoulder Osteonecrosis: Pathogenesis, Causes, Clinical Evaluation, Imaging, and Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Atraumatic osteonecrosis of the humeral head after influenza A-(H1N1) v-2009 vaccination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [Comparison of curative effects between minimally invasive locking plate internal fixation and open reduction with internal fixation for the treatment of proximal humerus fractures].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Widespread osteonecrosis in children with leukemia revealed by whole-body MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Humeral head osteonecrosis following arthroscopic rotator cuff repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Idiopathic humeral head osteonecrosis mimicking rotator cuff disorders: Two challenging diagnostic case reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The humeral head: A review of the blood supply and possible link to osteonecrosis following rotator cuff repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Postarthroscopic humeral head osteonecrosis treated with reverse total shoulder arthroplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The natural progression of symptomatic humeral head osteonecrosis in adults with sickle cell disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Humeral head avascular necrosis: etiology, diagnosis, and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Atraumatic osteonecrosis of the humeral head: pathophysiology and current concepts of evaluation and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Arthroscopic-Assisted Core Decompression of Humeral Head Osteonecrosis With Bone Marrow Aspirate Concentrate Augmentation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Incidental Findings of Acute Myeloid Leukemia in Sjögren's Syndrome Detected by Nuclear Medicine Techniques.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- [A bilateral posterior shoulder dislocation caused by humeral head osteonecrosis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Osteonecrosis in Youth with Sickle Cell Disease-A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hypoparathyroidism and Avascular Necrosis of the Hip Joint: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Osteonecrosis of the humeral head under corticosteroid therapy for non-medical reason in a 14-year-old female patient: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- <sup>18</sup>F-FDG PET/CT in the evaluation of femoral head osteonecrosis in patients with lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Antegrade intramedullary nail and plate combination technique for proximal humeral non-union: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- MRI-Defined Osteonecrosis Extent After Locked Plate Fixation of Proximal Humeral Fractures: Correlation with Shoulder Motion and Radiographic Severity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Stemless arthroplasty for avascular necrosis of the humerus: implant survival and outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pharmacotherapy of Kienböck Disease and the Carpal Avascular Necrosis Family: A Narrative Review with a Four-Axis Translation Framework.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Assessment of a painful shoulder arthroplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Reverse Shoulder Arthroplasty Associated With Unnoticed Glenohumeral Dislocation: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiological manifestation of avascular necrosis (AVN) in sickle cell disease (SCD): a review of diagnostic imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of musculoskeletal manifestations in sickle cell disease patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rapidly Progressive Osteonecrosis of the Humeral Head Following Arthroscopic Superior Capsule Reconstruction: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Late-presenting chronic humeral head collapse, Cruess stage V, managed with modular uncemented hemiarthroplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Update on Shoulder Arthroplasties with Emphasis on Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of bone marrow pitfalls with emphasis on MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Glucocorticoid-induced avascular bone necrosis: diagnosis and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Subchondral Insufficiency Fracture of the Humeral Head: A Rare Case in a Young Person.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rapidly progressive destructive arthrosis (RPDA) of the glenohumeral joint: a radiologic classification and mid-term outcomes following shoulder arthroplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Management of Bilateral Humeral Head Avascular Necrosis in Sickle Cell Disease Using Surgical Intervention With Adjuvant Hyperbaric Oxygen Therapy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.