İnferior omuz çıkığı (luxatio erecta)

Özet

Luxatio erecta, humerus başının glenoidin altına yer değiştirdiği nadir bir inferior omuz çıkığıdır; kolun abdüksiyonda kilitli olması klasik görünüm olsa da inferior çıkıkların yalnızca bir bölümünde görülür. Kontrastsız BT, özellikle koronal planda eklem ayrışmasını ve eşlik edebilen tüberkül/proksimal humerus kırıklarını gösterir. Aksiller sinir ve damar yaralanmaları önemli eşlikçi bulgulardır; BTA damar lümenini ve çevre yumuşak dokuları değerlendirir. Yalnız eklem hizasına odaklanmak nörovasküler komplikasyonu ve eşlikçi kırığı gözden kaçırabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Koronal kemik algoritmalı BT'de humerus başının glenoid altına inişi, eklem yüzü ayrışması ve büyük/küçük tüberkül ya da cerrahi boyun kırıkları görülür; çıkığın kemik tanısı için rutin kontrast gerekmez.

BTA tanısal

BTA'da aksiller arter lümeninde düzensizlik, daralma veya kesinti; tromboz, kontrast ekstravazasyonu, psödoanevrizma ve çevre hematom gibi yaralanma bulguları gösterilebilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Anjiyo (G 600 / M 150), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• İnferior yer değiştirme — humerus başı glenoid düzeyinin altında, subglenoid konuma yerleşir.
• Eklem yüzü ayrışması — baş glenoid çanağıyla temasını kaybeder; koronal düzlemde düşey mesafe belirgindir.
• Zorlanmış abdüksiyon paterni — radyografide kol abdüksiyonda kilitli görülebilir; bu görünüm inferior çıkığı düşündürür, BT'de humerus başının glenoide göre konumu değerlendirilir.
• Büyük tüberkül kırığı — rotator manşet yapışma alanındaki kortikal fragman başın üst-dışında izlenebilir.
• Küçük tüberkül veya proksimal humerus kırığı — baş-tüberkül bileşkesinde avulsiyon ya da kırık hattı.
• Aksiller hematom — yumuşak doku penceresinde aksiller damar demeti çevresinde hematom veya şişlik görülebilir.
• Aksiller arter hasarı — BTA'da lümen düzensizliği, daralması/kesintisi, ekstravazasyon veya psödoanevrizma görülebilir; distal nabızların normal olması yaralanmayı dışlamaz.
• İnferior çıkıkta rotator manşet, labrum ve inferior glenohumeral bağ yırtıkları eşlik edebilir; bu yumuşak doku yaralanmaları ileri görüntülemede saptanabilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Glenohumeral çıkık yönü

Humerus başının glenoide göre anterior, posterior veya inferior yerleşimine göre adlandırılır; inferior tip luxatio erecta olarak bilinir.

Normalde

Normal koronal BT'de humerus başı glenoid karşısında eklem uyumunu korur; başın glenoidin belirgin altına yerleşmesi normal hizalanma değildir. Baş-glenoid ilişkisi ve tüberkül korteksleri birlikte değerlendirilir; travmatik inferior çıkığa yumuşak doku hematomu eşlik edebilir.

Ayırıcı tanı

Anterior glenohumeral çıkık

baş glenoid önüne kaymıştır, aksiller yönde aşağı yerleşim göstermez.

Posterior glenohumeral çıkık

baş glenoid arkasında bulunur; aksiyel kesit posterior migrasyonu ortaya koyar.

Glenohumeral psödosubluksasyon

hemartroz, efüzyon veya deltoid atonisi başı aşağı çekerken eklem yüzleri kısmi ilişkisini koruyabilir.

Proksimal humerus cerrahi boyun kırığı

baş glenoidle ilişkisini koruyup metafizden ayrılmış olabilir; kırık hattı ve başın glenoid altına tam yerleşip yerleşmediği ayırt eder.

Tuzaklar

• Inferior baş konumunu tek başına çıkık saymayın; glenoid ile gerçek eklem yüzü ayrışmasını koronal ve aksiyel planda doğrulayın.
• Aksiller damar yaralanmasında distal nabız korunabilir; geniş hematom, damar kontur bozukluğu veya klinik şüphe varsa BTA bulgularını özellikle inceleyin.
• Büyük tüberkül fragmanı humerus başının altında/yanında yer değiştirebilir; koronal yeniden formatlarda kırık yatağını humerus korteksine kadar izleyin.
• Scout görüntüde kol pozisyonu tanıya ipucu verir, fakat tek başına eklem çıkığını kanıtlamaz; tanıyı kesitsel baş-glenoid ilişkisiyle koyun.
• BT’de belirgin kemik yaralanması görülmese bile rotator manşet, labrum veya inferior glenohumeral bağ yaralanmaları eşlik edebilir; bu yumuşak doku yaralanmaları MR ile değerlendirilebilir ve nörolojik bulgular klinik muayenede araştırılabilir.

Kendini dene

1. Kol abdüksiyon pozisyonunda kilitli. BT'de humerus başı glenoidin altında; büyük tüberkülde de bir kırık fragmanı görülüyor. En olası tanı nedir?

   • Luxatio erecta
   • Anterior çıkık
   • Posterior çıkık
   • Psödosubluksasyon
   Cevabı göster

   Luxatio erecta. Glenoid altındaki humerus başı inferior çıkığı destekler; büyük tüberkül kırığı ve abdüksiyonda kilitli kol eşlik edebilir.

2. İnferior çıkık sonrası BTA'da aksiller arter çevresinde hematom ve lümende ani kesinti var. En olası eşlikçi nedir?

   • Aksiller arter yaralanması
   • Skapula gövde kırığı
   • Rotator manşet yırtığı
   • Akromiyoklaviküler ayrışma
   Cevabı göster

   Aksiller arter yaralanması. Aksiller arter çevresi hematomla birlikte ani lümen kesintisi damar yaralanmasını düşündürür. Diğer seçenekler bu damar bulgusunu açıklamaz ve ayrı kemik/yumuşak doku yapılarıdır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 14 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Traumatic inferior shoulder dislocation: A case report with a comprehensive review of acute care and post-reduction management strategiesjorthoreports.org
2. Imaging of traumatic shoulder injuries – Understanding the surgeon’s perspectivepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. CT Angiography of the Upper Extremities: Review of Acute Arterial Entitiespubs.rsna.org
4. Traumatic inferior shoulder dislocation: a review of management and outcomepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Incidence and risk factors for pseudosubluxation of the humeral head following proximal humerus fracturepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Dislocation of the Shoulder Joint – Radiographic Analysis of Osseous Abnormalitiesjbsr.be
7. Luxatio erecta of the humerus: the spectrum of injury of inferior shoulder dislocation and analysis of injury mechanismspmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Luxatio erecta humeri: Report of a swimming injury with analysis of the mechanism of the injury and associated injuries in literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Delayed Appearance of Neuropathy After Inferior Shoulder Dislocationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Traumatic Inferior Shoulder Dislocation with Posterior Cord Brachial Plexopathy: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Hemodynamic Instability After Axillary Artery Rupture Following Inferior Glenohumeral Joint Dislocation: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. CT and MRI manifestations of luxatio erecta humeri and a review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Sequelae of bilateral luxatio erecta in the acute post-reduction period demonstrated by MRI: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Luxatio Erecta: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Associated Pathologies following Luxatio Erecta Humeri: A Retrospective Analysis of 38 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Transitory inferior dislocation of shoulder in a child after humerus fracture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Atypical presentation of an inferior shoulder dislocation with an engaging Hill-Sachs lesion: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Unclassified MR arthrography pattern evaluation in patients with episodes of recurrent antero-inferior shoulder dislocation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Traumatic Inferior Shoulder Dislocation with Posterior Cord Brachial Plexopathy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Traumatic shoulder dislocation with combined bankart lesion and humeral avulsion of the glenohumeral ligament in a professional basketball player: three-year follow-up of surgical stabilization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Hemodynamic Instability After Axillary Artery Rupture Following Inferior Glenohumeral Joint Dislocation: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Diagnosis and Management of Traumatic Anterior Shoulder Instability.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Editorial Commentary: It Is Not the Size, But the Location of Hill-Sachs Lesion That Matters.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Evaluation and Management of Failed Shoulder Instability Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Bilateral luxatio erecta: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Inferior Shoulder Dislocation: A Report of Three Cases Reduced Using the 'Two-Step Manoeuvre'.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Antero-inferior glenohumeral instability is associated with an abnormal position of the coracoid process.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Clinical Outcomes of an Improved Arthroscopic Suture-Bridge Technique Assisted by a "5 O'clock" Portal for Acute Bony Bankart Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Instability After Reverse Shoulder Arthroplasty: Evaluation, Diagnosis, Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Luxatio erecta of the humerus: the spectrum of injury of inferior shoulder dislocation and analysis of injury mechanisms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Inferior Dislocation of Shoulder Complicated with Undisplaced Greater Tuberosity Fracture, Rupture of the Supraspinatus Tendon, and Brachial Plexus Injury in the Elderly: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Luxatio erecta with greater tuberosity fracture: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Atypical presentation of inferior shoulder dislocation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Obturator hip dislocation associated with contralateral luxatio erecta humeri: An unusual traumatic association (case report).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Rotator cuff tears in luxatio erecta: an arthroscopic perspective of two cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Arthroscopic Iliac Crest Bone Grafting for Shoulder Glenoid Defect Augmentation Using a "Three-Pulley Four-Point Antirotation" Suture Anchor Technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Arthroscopic Rotator Cuff Remplissage Technique to Limit Soft Tissue Interposition.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Progressive Soft Tissue Release and Latarjet Procedure in the Treatment of Neglected Anterior Shoulder Dislocation After Failed ORIF in a Young Active Patient: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Evaluation and Management of Rotator Cuff Tears Following Shoulder Dislocation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. pubs.rsna.orgpubs.rsna.org
41. pubmed.ncbi.nlm.nih.govpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. images.aofoundation.orgimages.aofoundation.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.