Yüzen lateral kitle kırığı

Özet

Yüksek enerjili servikal travmada pedikül ve laminanın aynı tarafta kırılması, aradaki lateral kitleyi vertebranın geri kalanından ayırarak yüzen lateral kitle paternini oluşturur. İnce kesit kontrastsız BT, kırıkların topolojisini ve fasetlerin iki komşu seviyedeki ilişkisini birlikte gösterir; yalnız tek bir ark kırığı gibi okunmamalıdır. Altmış olguluk bir seride rotasyonel yer değiştirme anterolistezisle izlenmiş, kırık seviyesinin üstündeki ve altındaki faset aralığı genişlemesi %63 bildirilmiştir; bu nedenle iki komşu hareket segmentinin hizası birlikte değerlendirilmelidir. Kırık ve olası vertebral arter yaralanması atlanırsa nörolojik ya da vasküler eşlikçiler gözden kaçabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Aksiyel ince kesitlerde aynı taraftaki pedikül ve laminadan geçen iki ayrı kırık hattı lateral kitleyi serbestleştirir; sagittal ve koronal rekonstrüksiyonlar hatların seviyesini ve komşu faset aralıklarını açığa çıkarır. Kemik kırığını göstermek için intravenöz kontrast gerekmez.

Kemik algoritması tanısal

Keskin kemik kenarlı rekonstrüksiyon lateral kitlenin pedikül ve lamina bağlantılarından ayrılmasını, kırık fragmanlarını ve üst-alt faset eklemlerindeki genişleme ya da uyumsuzluğu gösterir.

BTA

Klinik tarama ölçütleri veya travma protokolü BTA gerektiriyorsa vertebral arter lümeninde segmental daralma, intimal flep ya da oklüzyon aranır; kemik kırık geometrisi kontrastsız BT’de ayrıca incelenir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Aynı taraflı pedikül-lamina ayrışması — aksiyel görüntüde iki kırık hattı bir lateral kitleyi serbest bırakır.
• Serbest lateral kitle — faset taşıyan kemik blok vertebra gövdesi ve arkın geri kalanıyla devamlılığını kaybeder.
• Üst komşu faset aralığında açılma — kırık seviyesinin kranial ekleminde distraksiyon veya uyumsuzluk görülür.
• Alt komşu faset aralığında açılma — kaudal eklem yüzleri normal örtüşmesini kaybedebilir; bu iki seviyeli hasar paternin önemli ipucudur.
• Rotasyonel yer değiştirme — aksiyel faset asimetrisi ve sagittal anterolistezis aynı vertebrada eşlik edebilir.
• Foramen transversarium komşuluğu — kırık foramen transversariuma uzanıyorsa damar yaralanması açısından BTA bulgusu ayrıca değerlendirilir.
• Kanala yönelmiş fragman — Kırık fragmanı spinal kanala retropulse olursa kemik BT’de fragmanın yeri ve olası kanal daralması ayrıca değerlendirilir.

Normalde

Normal servikal arkta pedikül, lateral kitle ve lamina aynı vertebranın kesintisiz kemik halkasını oluşturur; fasetler üst ve alt komşularıyla düzenli eklemleşir. Aynı düzeyin karşı tarafıyla pedikül-lamina korteks sürekliliğini, iki komşu faset aralığını ve vertebra rotasyonunu yan yana kıyaslayın.

Ayırıcı tanı

İzole pedikül kırığı

yalnız pedikül korteksi kesintilidir; aynı tarafta ikinci lamina hattı ve serbest lateral kitle yoktur.

İzole lamina kırığı

posterior arkta tek hat izlenir ve faset taşıyan lateral kitle pedikül üzerinden vertebraya bağlı kalır.

Faset eklem kırığı

eklem yüzünde fragman veya çökme vardır; pedikül-lamina çifti lateral kitleyi ayırmaz.

Dejeneratif faset asimetrisi

eklem aralığı daralması, küçük osteofit veya eklem hipertrofisi eşlik edebilir; akut keskin kırık hattı bulunmaz.

Rotasyonel pozisyon

vertebra ve fasetler birlikte döner, ancak iki kortikal kırık hattı ya da kemik ayrışması gösterilemez.

Tuzaklar

• Yalnız sagittal orta hat görüntüsüne bakmak iki yan kırığı gizleyebilir; pedikül ve lamina hatlarını aksiyel kesitlerde aynı vertebrada eşleştirin.
• Tek bir geniş faset aralığını pozisyona bağlamak komşu seviyedeki ikinci eklem hasarını kaçırabilir; lateral kitleyi hem üst hem alt fasette izleyin.
• Kırığı izole posterior eleman yaralanması diye sınırlamayın; vertebra rotasyonu, disk aralığı ve iki taraflı faset uyumu instabilite paternini değiştirebilir.
• Kemik kanal kırığı vertebral arter hasarını kanıtlamaz; arter lümenini yalnız uygun BTA serisinde tarif edin.

Kendini dene

1. Aksiyel BT'de C6'da aynı tarafta pedikül ve lamina kırıkları lateral kitleyi ayırıyor. Bu patern hangisidir?

   • Yüzen lateral kitle kırığı
   • İzole lamina kırığı
   • Faset eklem kırığı
   • Clay shoveler kırığı
   Cevabı göster

   Yüzen lateral kitle kırığı. Yüzen lateral kitle, aynı taraflı pedikül ve lamina kırıklarının lateral kitleyi omurganın geri kalanından ayırmasıyla tanımlanır. İzole lamina veya faset kırığında bu çift hatlı ayrışma yoktur; clay shoveler kırığı spinöz çıkıntı avülsiyonudur.

2. Serbest lateral kitleye eşlik eden vertebral arter lümen düzensizliği hangi görüntülemede aranır?

   • BT anjiyografi
   • Kontrastsız kemik BT
   • Servikal MR T1
   • Servikal grafi
   Cevabı göster

   BT anjiyografi. BTA vertebral arter lümenini opaklaştırarak travmatik daralma, intimal düzensizlik veya oklüzyonu gösterir. Kontrastsız kemik BT kırık hatlarını gösterir; MR T1 ve direkt grafi arter lümenini aynı biçimde değerlendirmez.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 5 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. “Floating” Lateral Mass Fractures of the Cervical Spine: A Retrospective Review of 60 Consecutive Casesjournals.sagepub.com
2. MDCT of acute subaxial cervical spine trauma: a mechanism-based approachpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Vertebral Artery Injury in Cervical Spine Fractures: A Cohort Study and Review of the Literaturepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Traumatic vertebral artery injury: a review of the screening criteria, imaging spectrum, mimics, and pitfallspolradiol.com
5. Facet joint degeneration of the cervical spine: a computed tomographic analysis of 320 patientspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. The Clay Shoveler's Fracture: A Case Report and Review of the Literaturepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Appropriateness criteria | Suspected Spine Traumaradiologyinfo.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.