Transvers ligament yapışma yeri avülsiyonu

Özet

Üst servikal travma sonrası C1 lateral kitlenin medial tüberkülünden ayrılan küçük bir kemik parçası, transvers atlantal ligamentin kemik yapışma yeri avülsiyonunu düşündürür. İnce kesit kontrastsız BT avülsiyon fragmanını, C1 halka kırıklarını ve atlantodental hizalanmayı gösterir; ligamentin orta bölümündeki yırtığı tek başına dışlayamaz. Fragman görülmese bile lateral kitle yer değiştirmesi ve klinik şüphe varsa ligament bütünlüğünü değerlendirmek için MR gündeme gelir. Avülsiyonun atlanması, C1-C2 stabilitesini etkileyen kemik yaralanmasının eksik tanımlanmasına yol açabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Aksiyel ince kesitlerde C1 lateral kitlenin medial tüberkülü/yapışma yüzü boyunca küçük kortikal fragman aranır; C1 ön ve arka ark kırıkları, lateral kitlelerin C2'ye göre konumu ve atlantodental aralık aynı incelemede izlenir. İnce kesit kemik rekonstrüksiyonları kemik yapışma yeri avülsiyonunu değerlendirmeye uygundur.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Yapışma yeri fragmanı — C1 lateral kitlenin medial yüzünden ayrılmış, kortikal yoğunluklu küçük kemik parçası.
• Medial tüberkül avülsiyonu — transvers atlantal ligamentin C1 lateral kitlenin medial tüberkülündeki kemik yapışma yerinden fragman kopabilir.
• C1 halka eşlikçi kırığı — ön veya arka arkta ayrıca kırık bulunabilir; halka kırığı tek başına transvers ligament hasarını kanıtlamaz.
• Lateral kitle yer değiştirmesi — C1 lateral kitlelerinin C2 üst eklem yüzlerine göre taşması veya belirgin asimetrisi hizalanma bozukluğunu düşündürür; asimetri tek başına ligament yırtığını kanıtlamaz.
• Atlantodental aralıkta genişleme — sagittal rekonstrüksiyonda C1 ön arkının arka korteksi ile densin ön korteksi arasındaki mesafenin artması atlantoaksiyel öne yer değiştirmeyi düşündürebilir.
• Fragman yokluğu — bağın kemik yapışma yerinde kopma görülmemesi ligamentin sağlam olduğunu kanıtlamaz; yumuşak doku bileşeni BT ile güvenilir biçimde dışlanamaz.

Ölçütler ve sınıflamalar

Anterior atlantodental aralık (AADI)

Lateral servikal grafide AADI erişkinde ≤3 mm, çocukta ≤5 mm normal üst sınır kabul edilir; daha geniş aralık atlantoaksiyel instabilite veya TAL hasarı kuşkusunu artırır. Erişkin odontoid kırığı bağlamında AADI ≥5 mm, TAL ve yardımcı stabilizatör yırtığı lehinedir. Bu ölçüm kemik yapışma yeri avülsiyonunu kanıtlamaz.

Dickman transvers atlantal ligament yaralanma sınıflaması

Tip I, ligament maddesi içi yırtıktır; tip II, transvers ligamentin C1 lateral kitledeki kemik yapışma tüberkülünden avülsiyonudur. BT kemik fragmanını gösterebilir; ligament bütünlüğü ve tip I yaralanma için MR gerekebilir.

Normalde

Normal C1 halkasında lateral kitlelerin medial tüberkül korteksi kesintisizdir ve dens, C1 ön arkının arkasında düzenli bir aralıkla izlenir. Aynı aksiyel seviyede iki medial tüberkülün konturunu, ön-arka ark sürekliliğini ve her iki C1-C2 faset örtüşmesini karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

C1 Jefferson kırığı

C1 ön ve/veya arka arklarında birden fazla kırık hattı ve lateral kitlelerin dışa yer değiştirmesi görülebilir; yapışma tüberkülünden ayrılmış küçük fragmanın kaynağını ayrıca izleyin.

Dens kırığı

çizgi odontoid gövdesini veya tabanını keser; transvers ligament yapışma noktasından ayrılmış küçük kortikal parça görünümünden farklıdır.

Os odontoideum

C2 densinden ayrık, yuvarlak ossikül olup C1 lateral kitlenin transvers ligament yapışma tüberkülünden kaynaklanmaz.

C1 gelişimsel ark varyantı

ark hipoplazisi veya bipartit atlas gibi doğumsal varyantlar, medial tüberküldeki transvers ligament yapışma yeri avülsiyonundan farklı konumdadır.

Tuzaklar

• Küçük fragmanın kaynağı tek bir aksiyel kesitte belirsiz kalabilir; koronal ve sagittal kemik rekonstrüksiyonlarda C1 yapışma tüberkülü ile dens korteksini ayırt edin.
• C1 arkının gelişimsel varyantları kırıkla karışabilir; defektin tipik ark yerleşimini ve C1-C2 hizalanmasını birlikte değerlendirin.
• BT'de avülsiyon görülmemesi transvers ligamentin sağlamlığını göstermez; kemik bulgusu yokken lateral kitle yer değiştirmişse bağ için MR değerlendirmesi gündeme gelir.

Kendini dene

1. Travma BT’sinde C1 lateral kitlenin medial tüberkül kenarından küçük bir kemik parçası ayrılmış. Bu bulgu hangi yaralanmayı düşündürür?

   • Transvers atlantal ligament yapışma yeri avülsiyonu (Dickman Tip II)
   • Dens gövde kırığı
   • C1 arka ark kırığı
   • C2 transvers çıkıntı kırığı
   Cevabı göster

   Transvers atlantal ligament yapışma yeri avülsiyonu (Dickman Tip II). Dickman Tip II, transvers ligamentin C1 lateral kitledeki yapışma tüberkülünden kemik avülsiyonudur. Dens gövde kırığı odontoidi; arka ark ve transvers çıkıntı kırıkları ise farklı kemik bölgelerini tutar.

2. C1 lateral kitleleri ayrışmış, ancak BT'de yapışma yeri fragmanı yok. Ligament için hangi çıkarım doğrudur?

   • BT bağ yırtığını dışlamaz
   • Ligament kesin sağlamdır
   • Yalnızca dens kırığı vardır
   • Bu görünüm gelişimseldir
   Cevabı göster

   BT bağ yırtığını dışlamaz. BT kemik avülsiyonunu gösterebilir, ancak fragman görülmemesi ligamentin orta bölümündeki yırtığı dışlamaz; ligament bütünlüğü MR ile değerlendirilir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Treatment of Atlas Fractures: Recommendations of the Spine Section of the German Society for Orthopaedics and Trauma (DGOU)journals.sagepub.com
2. Upper Cervical Spine Trauma: WFNS Spine Committee Recommendationswfns-spine.org
3. Injuries involving the transverse atlantal ligament: classification and treatment guidelines based upon experience with 39 injuriespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Cervical Spine Traumaposna.org
5. Imaging and classifications of atlantoaxial dislocation: a narrative reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Os odontoideum: A comprehensive reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. ACR Appropriateness Criteria® Acute Spinal Trauma: 2024 Updatepubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.