Çölyak arter anevrizması veya diseksiyonu

Özet

Çölyak arter anevrizmaları kesitsel görüntülemede tesadüfen saptanabilir; spontan izole çölyak diseksiyonu epigastrik ağrı ile başvurabilir. Arteriyel BT anjiyografi dış çap artışını, intimal flebi, tromboze yalancı lümeni ve ortak hepatik, splenik ya da sol gastrik dala uzanımı değerlendirmeye yarar. Diseksiyon lümeni veya dal perfüzyonunu bozabilir; organ kontrastlanma kusuru ya da eşlik eden rüptür bulguları tanıda önem taşır. Aort diseksiyonunun çölyak köke uzanması ile izole çölyak diseksiyonunu ayırmak gerekir; aorta ile çölyak arter arasındaki flep devamlılığı ve dal-organ etkisi görüntülemede değerlendirilmelidir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

Arteriyel BT anjiyografide çölyak ostiumundan trunkus dallarına kadar fokal dış çap artışı, intimal flep, çift lümen, yalancı lümen trombozu, ülser benzeri çıkıntı ve dal oklüzyonu aranır.

Portal tanısal

Portal venöz veya gecikmiş venöz fazda dal uzanımına uyan organlarda kontrastlanma kusuru araştırılır; karaciğer, dalak, mide ve bağırsak perfüzyonu değerlendirilebilir. Çevre hematom ve aktif kontrast ekstravazasyonu da rüptür veya kanama açısından değerlendirilir.

Kontrastsız

Kontrastsız BT damar duvarı kalsifikasyonunu gösterebilir; patent gerçek ya da yalancı lümen akımı kontrastlı inceleme olmadan değerlendirilemez.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• İntimal flep — kontrastlı çölyak lümeninde gerçek ve yalancı lümeni ayıran ince, lineer hipodens yapı.
• Çift lümen — kontrastlanan gerçek ve yalancı lümenler yan yana izlenir; giriş ve yeniden giriş açıklıkları görülebilir.
• Tromboze yalancı lümen — kontrastlı CTA’da yalancı lümen tromboze olabilir; eşlik eden gerçek lümen darlığı ayrıca değerlendirilir.
• Ülser benzeri çıkıntı — tromboze yalancı lümenin komşuluğunda kontrastlanan küçük bir çıkıntı olarak görülebilir.
• Gerçek çölyak arter anevrizması — beklenen arter çapını %50’den fazla aşan fokal genişlemedir; kesecik veya iğsi biçimde olabilir ve diseksiyonla birlikte gelişebilir.
• Dal damar uzanımı — flep veya trombozun ortak hepatik, splenik ya da sol gastrik artere devam etmesi.
• Dal perfüzyon bozukluğu — özellikle splenik arter uzanımı veya oklüzyonunda dalak kontrastlanma kusuru ya da infarkt görülebilir; ilişkili organların perfüzyonu da incelenir.
• Perivasküler akut değişiklik — çölyak arter duvar kalınlaşması ve çevre yumuşak dokuda değişiklik intramural hematomla uyumlu olabilir; rüptürde çevre hematom veya kontrast ekstravazasyonu eşlik edebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Kim ve ark. çalışmasındaki Li-modifiye sınıflamada II ve III alt tipleri için TLRD sınırı

Çalışmada TLRD (gerçek lümenin bağıl çapı), morfolojik sınıflamayla birlikte değerlendirilmiştir.

Kim ve ark. çalışmasındaki Li-modifiye sınıflamada Tip IV diseksiyon anevrizması

Beklenen normal çölyak arter çapı >%50 aşılmıştır.

Kim ve çalışma arkadaşlarının 2018 tarihli çalışmasında tanımlanan çölyak diseksiyonunun morfolojik sınıflaması.

Tip I: giriş ve yeniden girişi olan patent yalancı lümen. Kim ve ark. çalışmasının sınıflamasında Tip II, IIa ve IIb alt tiplerine ayrılmıştır. Kim ve ark. çalışmasının sınıflamasında Tip III, IIIa ve IIIb alt tiplerine ayrılmıştır. Tip IV: diseksiyon anevrizması; çap beklenen normal çölyak arter çapını >%50 aşar. Bu adlandırma Kim ve ark.nın kullandığı Li-modifiye sisteme aittir; 2026 çalışmasında kullanılan Sakamoto sınıflamasındaki tip numaraları farklı morfolojileri tanımlar.

Normalde

Klasik çölyak trunkus kısa bir gövdeyle aortadan çıkar ve sol gastrik, ortak hepatik ve splenik arterlere ayrılır; dallanma varyasyonları bulunduğundan bu üç dalın kökeni her olguda varsayılmamalıdır. Dış çapı damar eksenine dik düzlemde komşu etkilenmemiş çölyak segmentiyle karşılaştırın; normal dal çıkışlarını flep veya ülser benzeri çıkıntı sanmamak için kökten çıkan damarları MPR’de izleyin.

Ayırıcı tanı

Aort diseksiyonunun çölyak ostiumuna uzanması

intimal flep aorta lümeninden çölyak köke devam eder; izole çölyak diseksiyonu tanımında eşlik eden aort diseksiyonu bulunmaz.

Çölyak ostium aterosklerozu

CTA veya MRA, mezenterik damarlardaki aterosklerotik darlığın derecesini değerlendirmeye uygundur.

Median arkuat ligaman basısı

çölyak ostiumunda dıştan bası ve poststenotik genişleme yapabilir; sagittal veya oblik görüntülerde bası ilişkisi değerlendirilir.

Çölyak arter psödoanevrizması

sınırlı damar rüptürünün adventisya veya çevre dokuyla çevrili kesesidir; travma, enfeksiyon, pankreatit ya da iyatrojenik damar hasarıyla ilişkili olabilir. Kontrastlanan kese ve çevresel hematom görülebilir; diseksiyon flebi bulunması şart değildir.

Tuzaklar

• Eksantrik mural trombüsü tek başına ateroskleroz sayma; tromboze yalancı lümen, gerçek lümen daralması, duvar kalınlaşması ve çevre yumuşak doku bulgularını birlikte değerlendir.
• Aorttan çölyak gövdeye uzanan diseksiyonu izole çölyak diseksiyonu diye adlandırma; incelemede görüntülenen aort segmentinde flep devamlılığını izle.
• Çölyak dal çıkışlarını yalancı lümen ya da ülser benzeri çıkıntı sanma; anatomik köken varyasyonları olabileceğinden dalın seyrini ince kesit ve MPR’de takip et.
• Tek düzlemde ölçülen obliğe bağlı çap artışını anevrizma kabul etme; çapı damar eksenine dik kesitte ölç ve etkilenmemiş komşu segmente göre karşılaştır.

Kendini dene

1. Spontaneous isolated celiac artery dissection (SICAD) hastalarında endovasküler tedavi genellikle hangi durumlar için planlanmaktadır?

   • Refrakter karın ağrısı veya anevrizmal genişleme
   • Asemptomatik seyir
   • Bilinen aterosklerotik plak stabilizasyonu
   • Mide kanseri kemoterapisinde proflaksi
   Cevabı göster

   Refrakter karın ağrısı veya anevrizmal genişleme. S27 kaynak metninde, hastaların endovasküler tedavi aldıkları belirtilen nedenler "refractory pain or aneurysmal dilatation" (refrakter ağrı veya anevrizmal genişleme) olarak geçmektedir.

2. Çölyak arter anevrizmalarının tedavisi genel olarak hangi boyut sınırından itibaren önerilmektedir?

   • >2 cm
   • >1 cm
   • >4 cm
   • >5 mm
   Cevabı göster

   >2 cm. S1 kaynak metninde, mutlak boyut kriteri olmamakla birlikte, lezyonların >2 cm olması durumunda tedavi edilmesi gerektiği belirtilmektedir.

İlgili konular

• Splenik arter anevrizması

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 39 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Natural course and outcomes of spontaneous isolated celiac artery dissection according to morphological findings on computed tomography angiography: STROBE compliant articlepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Role of imaging in visceral vascular emergencieslink.springer.com
3. The Society for Vascular Surgery clinical practice guidelines on the management of visceral aneurysmspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. CIRSE Standards of Practice for the Endovascular Treatment of Visceral and Renal Artery Aneurysms and Pseudoaneurysmslink.springer.com
5. The Celiac Axis Revisited: Anatomic Variants, Pathologic Features, and Implications for Modern Endovascular Managementpubs.rsna.org
6. Impact of Noninvasive Conservative Medical Treatment for Symptomatic Isolated Celiac Artery Dissectionjstage.jst.go.jp
7. Celiac artery stenosis threshold for stratifying management in spontaneous isolated dissectionfrontiersin.org
8. Liver Transplantation Using an Iliac Artery Graft for a Patient With a Celiac Artery Aneurysm: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Duodenal Obstruction and Grade III Acute Cholangitis Following Pancreaticoduodenal Artery Aneurysm Rupture During Conservative Management of Acute Type B Aortic Dissection: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Endovascular adhesive repair using N-butyl cyanoacrylate for spontaneous dissecting aneurysms of the celiac and hepatic arteries: technique and long-term outcomespmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Staged surgical management of multiple arterial aneurysms in aneurysms osteoarthritis syndrome with a novel SMAD3 mutationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Stepwise management of median arcuate ligament syndrome with visceral artery aneurysm: Surgical ligament release followed by percutaneous transluminal angioplastypmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Demonstration of living anatomy clarifies the morphology of interatrial communications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Computed tomography angiography and magnetic resonance angiography imaging of the mesenteric vasculature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Impact of Cone-Beam Computed Tomography Angiography on Visualization of Sylvian Veins.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Endoscopic submucosal dissection of colonic anisakiasis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Open versus Endovascular Treatment of Visceral Artery Aneurysms and Pseudoaneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. [Spontaneous dissection of visceral arteries. A series of cases].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Treatment Algorithm of Peripancreatic Arteries Aneurysm Coexisting with Coeliac Artery Lesion: Single Institution Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Repeated valve replacement surgery: technical tips and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Surgical Anatomy of the Infralabyrinthine Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Effect of celiac axis compression on target vessel-related outcomes during fenestrated-branched endovascular aortic repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Coeliac trunk dissection causing splenic infarction: a comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. 3D printing anatomical models of head bones.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Arytenoid repositioning device.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. The sphenoidal emissary foramen and the emissary vein: Anatomy and clinical relevance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Patient-specific static and dynamic 3D-printed models for planning endovascular repair of complex aortic disease with physician-modified stent grafts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Investigating the role of structural wall stress in aortic growth prognosis in acute uncomplicated type B aortic dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Three-dimensional simulations for planning fenestrated/branched endografts in endovascular aneurysm repair for complex abdominal aortic aneurysm: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Anatomy and function of efferent and afferent vagal innervation of the stomach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Medical hyperspectral imaging: an updated review of technology advancements and biomedical applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Mechanisms of aortic dissection: From pathological changes to experimental and <i>in silico</i> models.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Combining fusion-imaging and intravascular ultrasound guidance to facilitate transcatheter electrosurgical septostomy through preexisting entry tears during endovascular repair of dissecting aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Presentation, treatment, and outcomes in patients with spontaneous isolated celiac artery dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Distal anastomosis new entry tear in acute type A aortic dissection: A risk factor for distal aortic reoperation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Celiac artery stenosis threshold for stratifying management in spontaneous isolated dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Stent-Graft Placement and Coil Embolization for Splenic Artery Aneurysm Derived from Isolated Spontaneous Celiac Artery Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. 2022 ACC/AHA guideline for the diagnosis and management of aortic disease: A report of the American Heart Association/American College of Cardiology Joint Committee on Clinical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. MDCT Imaging of Non-Traumatic Thoracic Aortic Emergencies and Its Impact on Diagnosis and Management-A Reappraisal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Duodenal Obstruction and Grade III Acute Cholangitis Following Pancreaticoduodenal Artery Aneurysm Rupture During Conservative Management of Acute Type B Aortic Dissection: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Stepwise management of median arcuate ligament syndrome with visceral artery aneurysm: Surgical ligament release followed by percutaneous transluminal angioplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Proceedings of the 15th International Congress on Circumpolar Health.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Beyond Atherosclerosis and Fibromuscular Dysplasia: Rare Causes of Renovascular Hypertension.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Does laparoscopic surgery decrease the risk of atrial fibrillation after foregut surgery?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Society for Cardiovascular Magnetic Resonance 2024 Cases of SCMR case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. MDCT evaluation of acute aortic syndrome (AAS).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Atherosclerotic Abdominal Aortic Aneurysms on Computed Tomography Angiography: A Narrative Review on Spectrum of Findings, Structured Reporting, Treatment, Secondary Complications and Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Clinical management of chronic mesenteric ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Transient Aortic Vasospasm Case Report-The "Triple Adrenal" Sign.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Through the gap: a case series on managing Type B aortic dissection with multiple lumens and tears.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Spontaneous Coronary Dissection Review: A Complex Picture.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. SCMR Position Paper (2020) on clinical indications for cardiovascular magnetic resonance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. CT-Centered Multimodality Imaging of Arterial Wall Fragility in Acute Aortic Syndromes: A Narrative Review of Imaging Markers and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.