Çölyak trunkus dallanma varyantları

Özet

Çölyak trunkus dallanma varyantlarında sol gastrik, splenik ve ortak hepatik arterlerin çıkışları ile ortak gövde ilişkileri değişebilir; çölyak trunkus aortadan ayrı ayrı kökenlere ayrılabilir veya çölyak trunkus ile SMA ortak çölyakomesenterik trunkusu oluşturabilir. Bu anatomik varyantlar tek başına hastalık anlamına gelmez; cerrahi ve girişimsel planlamada, ayrıca tümörün arteriyel beslenmesini değerlendirirken önem taşıyabilir. Arteriyel faz BT anjiyografide aksiyel görüntülere koronal, sagittal veya 3B rekonstrüksiyon eklenerek her dalın aortadan, çölyak trunkustan, SMA’dan ya da başka bir arterden kökeni izlenebilir. Beklenen çölyak dalı görülmüyorsa oklüzyon sonucuna varmadan önce CTA ve çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda olası ayrı aortik veya başka arter kökeni araştırılmalıdır.

Faz ve pencere

BTA tanısal

Arteriyel BT anjiyografide çölyak ostiumu ile sol gastrik, splenik ve ortak hepatik arterlerin devamlılığı izlenir; hepatosplenik veya gastrosplenik ortak gövdeler, ayrı aortik ya da hepatik arter kökenleri, çölyak trunkus yokluğu ve çölyakomesenterik trunkus CTA rekonstrüksiyonlarında gösterilebilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50).

BT bulguları

• Klasik trifurkasyonda çölyak trunkus sol gastrik, ortak hepatik ve splenik arterlere ayrılır; trunkusun kökeni abdominal aortanın ön yüzündeki aortik ostiuma kadar izlenir.
• Hepatosplenik trunkusta ortak hepatik ve splenik arter aynı gövdeden çıkar; sol gastrik arter bu gövdenin dışında, aortadan veya üst abdomenin başka bir arterinden köken alabilir.
• Gastrosplenik trunkusta sol gastrik ve splenik arter ortak gövde oluşturur; ortak hepatik arter bu gövdenin dışında, ayrı bir kökenden (örneğin aortadan) çıkar.
• Sol gastrik arter çölyak trunkustan ayrı olarak doğrudan aortadan çıkabilir; kısa veya bifurkasyonlu görünen trunkusta sol gastrik arterin farklı kökeni ayrıca izlenmelidir.
• Çölyak trunkus yokluğu paterninde ilgili dallar aortadan ayrı ayrı köken alabilir; çölyakomesenterik trunkusta ise çölyak trunkus ve SMA tek ortak aortik gövdeden çıkar.
• Aksiyel görüntülere koronal ve sagittal MPR ile MIP/3B rekonstrüksiyon eklenmesi, çölyak dallarının farklı kökenlerini ve damar devamlılığını birlikte değerlendirmeyi sağlar.
• Hepatogastrik trunkusta sol gastrik ve ortak hepatik arter ortak gövdeden çıkar; splenik arter aortadan veya SMA’dan ayrı köken alabilir.
• Çölyak arter varyantları Panagouli’nin 10 tipli sınıflaması gibi adlandırılmış sistemlerle sınıflandırılabilir; ancak mevcut sınıflamalar tüm dallanma paternlerini kapsamayabilir.

Normalde

Tipik anatomide çölyak trunkus abdominal aortanın ilk ventral dalı olarak çıkar ve sol gastrik, splenik ve ortak hepatik arterleri verir; SMA aortadan ayrı bir ostiumla köken alır. Karşılaştırmada üç dalın kökünü ve ortak gövde ilişkisini, ayrıca SMA’nın ayrı mı yoksa ortak gövdeden mi çıktığını izle; beklenen kökende görülmeyen dalı diğer arter kaynaklarında ara.

Ayırıcı tanı

Çölyak ostial oklüzyonu

ostiumda aterosklerotik darlık veya kapanma görülebilir; kronik ağır darlıkta SMA kaynaklı kollateraller distal damar yatağını doldurabilir, buna karşılık başka açık ostiumdan çıkan dal anatomik varyantı düşündürür.

Median arkuat ligament basısı

proksimal çölyak trunkusta dıştan daralma ve kanca biçimli aşağı açılanma oluşturabilir; darlık solunum fazıyla değişebilir, ancak bu bulgu dal kökeni varyantı değildir.

Çölyak arter diseksiyonunda yalancı lümen ve intimal flep görülebilir; çölyak dallanma varyantları da bulunduğundan, farklı bir dal kökeni tek başına diseksiyon tanısını desteklemez.

Yer değiştirmiş veya aksesuar hepatik arter

hepatik arterlerin köken ya da sayısındaki varyant, tek başına hepatosplenik veya gastrosplenik ortak gövde tanımı değildir; ortak, proper ve sağ/sol hepatik arter dallarının kökenleri ayrı ayrı izlenmelidir.

MIP veya 3B görüntüde üst üste gelen damarlar bir dal ostiumunu gizleyebilir; ostiumu oklüde saymadan önce ince kesit aksiyel görüntü ve MPR’de doğrula.

Tuzaklar

• Çölyak trunkusta beklenen dal görünmüyorsa oklüzyon demeden önce ayrı aortik ostiumları, SMA’yı ve komşu arter kökenlerini MPR boyunca tara.
• Kısa hepatosplenik gövdeyi yalnız aksiyel görüntüye bakarak çölyak trunkus yokluğu sayma; ortak hepatik ve splenik arterlerin ortak başlangıcını MPR’de doğrula.
• Aksesuar veya yer değiştirmiş hepatik arter ile çölyak trunkus ortak gövde varyantı aynı kavram değildir; ortak hepatik, proper hepatik ve aksesuar ya da yer değiştirmiş dalların kökenlerini ayrı ayrı adlandır.
• MIP ve 3B hacim görüntüsü damarların genel seyrini gösterir, ancak üst üste binme bir ostiumu örtebilir; kökeni ince kesit aksiyel ve oblik MPR’de doğrula.

Kendini dene

1. CTA'da ortak hepatik ve splenik arter kısa ortak kökten çıkıyor; sol gastrik arter doğrudan aortadan doğuyor. Bu varyant hangisidir?

   • Hepatosplenik trunkus
   • Gastrosplenik trunkus
   • Çölyak diseksiyonu
   • Çölyak oklüzyonu
   Cevabı göster

   Hepatosplenik trunkus. Ortak hepatik ve splenik arterin birlikte köken alması hepatosplenik trunkus oluşturur; ayrı sol gastrik aortik çıkış bu paterne uyar. Gastrosplenik trunkusta sol gastrik ile splenik arter ortaktır; verilen dallanma paterni diseksiyon veya oklüzyon değil, hepatosplenik ortak gövdeyi tanımlar.

2. CTA’da sağ hepatik arter SMA’dan çıkıyor ve proper hepatik arterden çıkan olağan sağ hepatik dal izlenmiyor. Bu varyant hangisidir?

   • SMA kökenli yer değiştirmiş sağ hepatik arter
   • Hepatik arter trombozu
   • Çölyak anevrizması
   • Portal ven varyantı
   Cevabı göster

   SMA kökenli yer değiştirmiş sağ hepatik arter. SMA’dan çıkıp olağan proper hepatik kökenli sağ hepatik dalın yerini alan arter, yer değiştirmiş sağ hepatik arter varyantıdır; diğer seçenekler bu arter kökeni paternini adlandırmaz.

İlgili konular

• Pankreatikoduodenal veya gastroduodenal arter anevrizması

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 36 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Newly proposed classification of celiac artery variations based on embryology and correlation with computed tomography angiographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Review of Abdominal Vascular Variations: Imaging and Clinical Implicationspubs.rsna.org
3. Multidetector computed tomography angiography of the celiac trunk and hepatic arterial system: normal anatomy and main variantsrb.org.br
4. CT angiography of the celiac trunk: anatomy, variants and pathologic findingsdirjournal.org
5. Unraveling Variations in Celiac Trunk and Hepatic Artery by CT Angiography to Aid in Surgeries of Upper Abdominal Regionpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Spontaneous celiac artery dissection and its managementradiologycases.com
7. Spontaneous celiac artery dissection and its management (full text PDF)radiologycases.com
8. Anatomical Variations of the Splenic Artery: Clinical and Surgical Implications—A Systematic Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Splenic artery fenestration – a previously undescribed arterial variantpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. The Arc of Bühler: A Cadaveric Case Report of a Novel Variantpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Sequential Flow–Based Assessment of a Suspected Inferior Pancreaticoduodenal Artery–Derived Pathway Entering the Right Hepatic Artery during Pancreaticoduodenectomy: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. CT reporting of relevant vascular variations and its implication in pancreatoduodenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. ANATOMICAL VARIATIONS OF THE CELIAC TRUNK: A SYSTEMATIC REVIEW.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. An arc of Bühler variant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Vascular Anatomy in Congenital Lung Lesions-Description and Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Coeliac trunk and its anatomic variations: a cadaveric study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Variations of celiac axis, common hepatic artery and its branches in 600 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Anatomical variants of the celiac trunk.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Quadrifurcation Variants of the Celiac Trunk.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Aberrant gastroduodenal and proper hepatic arteries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. [Laparoscopic Gastrectomy for Early Gastric Cancer in a Patient with an Adachi Type Ⅵ Arterial Variant-A Case Study].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Angiographic considerations in patients undergoing liver-directed radioembolization with 90Y microspheres.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Awareness of hepatic arterial variants is required in surgical oncology decision making strategy: Case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Fenestrated and Branched Endovascular Aortic Repair of Thoracoabdominal Aortic Aneurysm With More Than 4 Target Visceral Vessels due to Renovisceral Arterial Anatomical Variations: Feasibility and Early Results.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Anatomic variants of arteries often coil-occluded prior to hepatic radioembolization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. A Case of High-Risk Acute Stanford Type B Aortic Dissection in a Right-Sided Aortic Arch Presenting With Transient Hemiparesis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Mechanisms of aortic dissection: From pathological changes to experimental and <i>in silico</i> models.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Type B Aortic Dissection CTA Collection with True and False Lumen Expert Annotations for the Development of AI-based Algorithms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Sequential Flow-Based Assessment of a Suspected Inferior Pancreaticoduodenal Artery-Derived Pathway Entering the Right Hepatic Artery during Pancreaticoduodenectomy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Anatomical Variations of the Splenic Artery: Clinical and Surgical Implications-A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. The Roadmap of the Spleen: A Meta-Analysis of Morphometric and Vascular Anatomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Extensive aortic intimal intussusception during thoracic endovascular aortic repair for type B aortic dissection associated with aberrant right subclavian artery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Severe celiac trunk stenosis following blunt trauma in a patient with diabetic ketoacidosis: a diagnostic dilemma of traumatic injury versus median arcuate ligament syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Chronic Left Gastric Artery and Acute Superior Mesenteric Artery Dissections During a Hypertensive Crisis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Endovascular adhesive repair using N-butyl cyanoacrylate for spontaneous dissecting aneurysms of the celiac and hepatic arteries: technique and long-term outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Giant dissecting aneurysm of the superior mesenteric artery with distal branch involvement and true lumen collapse: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Spontaneous Isolated Superior Mesenteric Artery Dissection Presenting as Chronic Postprandial Abdominal Pain: Conservative Management of a Yun Type IIb Case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. The Delicate Vascular Anomaly Surrounding a Pancreatic Mass.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Comparison of GPT-4o With Human Performance in the Polish Vascular Surgery Specialty Examination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. A novel proceduralized donor liver back-table preparation technique minimizes hemorrhage following liver implantation in orthotropic liver transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Anatomical Variations in the Celiac Trunk: A Short Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Unusual Pattern of Coeliac Trunk and Its Branches: A Cadaveric Study of Two Cases with its Embryological and Clinical Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Newly proposed classification of celiac artery variations based on embryology and correlation with computed tomography angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.