Klinik Atölye

Abdominal aorta ve dalları · Patoloji · Yüksek öncelik

Pankreatikoduodenal veya gastroduodenal arter anevrizması

Pancreaticoduodenal or gastroduodenal artery aneurysm

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez.

Pankreatikoduodenal veya gastroduodenal arter anevrizması: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

5 adım

Görüntü: Yasumura H, Shimoishi K, Ijuin S ve ark., “Pancreaticoduodenal artery aneurysms and cerebral aneurysms in a patient of Sjögren's syndrome: a surgical case report and literature review.” 2026, Fig. 1. PMC13049707 · doi:10.1186/s44215-026-00253-6 · CC BY 4.0. Değişiklik: yeniden boyutlandırıldı.

Özet

Pankreatikoduodenal arter anevrizmaları nadir visseral anevrizmalardır; pankreas başı çevresindeki pankreatikoduodenal veya gastroduodenal arter anevrizma ve psödoanevrizmaları rüptüre olabilir. Gerçek pankreatikoduodenal arter (PDA) anevrizmaları, çölyak arter darlığı veya oklüzyonunda artan kollateral akımla ilişkili olabilir; psödoanevrizmalar ise pankreatit, travma ya da girişim sonrası arter duvarı hasarıyla gelişebilir. Arteriyel fazlı bilgisayarlı tomografi anjiyografisi (BT anjiyografi; BTA), kontrastlanan odağı ana dalına kadar izlemeye, çölyak çıkışını, üst mezenterik arter (SMA) ile çölyak yatağı arasındaki kollateralleri ve eşlik eden kanamayı göstermeye yardımcı olur. Bu damar lezyonları pankreas başı çevresinde kitle veya koleksiyon görünümüyle karışabilir; çok fazlı kesitlerde arter dalıyla devamlılığın gösterilmesi ayırıcı tanıyı destekler.

Faz ve pencere

Kontrastsız
Kontrastsız BT'de pankreas başı çevresindeki hematom veya hemoperitoneum görülebilir; anevrizmal lümenin arteriyel kontrastlanması bu fazda değerlendirilmez.
BTA tanısal
Arteriyel fazlı BTA'da pankreas başı ya da unsinat çıkıntı çevresindeki kontrastlanan odak pankreatikoduodenal veya gastroduodenal dal ile devamlılık gösterebilir; çölyak ostiumu ve geniş kollateral arkadlar da değerlendirilir.
Portal
Portal fazda hemoperitoneum, retroperitoneal veya pankreatik hematom, psödokist ve çevre organlar değerlendirilir; besleyici arter bağlantısı arteriyel fazlı BTA'da daha iyi gösterilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Pankreas başı, unsinat çıkıntı veya duodenumun ikinci bölümü komşuluğundaki kontrastlanan sakküler odak, ince kesitlerde pankreatikoduodenal arkadın bir dalına bağlanabilir.
  • Gastroduodenal arter ve superior pankreatikoduodenal dallar pankreas başı-duodenum oluğu çevresinde seyreder; kese bağlantısını çok düzlemli görüntülerde izleyerek ilgili dalı tanımla.
  • Çölyak ostiumunda aterosklerotik daralma veya median arkuat ligaman basısı, SMA ile çölyak yatağı arasında genişlemiş pankreatikoduodenal kollaterallerle birlikte bulunabilir.
  • Çölyak darlığı veya oklüzyonunda pankreatikoduodenal arkadların genişlemesi artmış kollateral akıma işaret edebilir; SMA anjiyografisi retrograd dolumu gösterebilir.
  • Psödoanevrizma, pankreatit veya psödokist içinde ya da yanında arteriyel fazda kontrastlanan ve besleyici dala devam eden bir kese olarak görülebilir; pankreatit öyküsü bu olasılıkla ilişkilidir.
  • Perianevrizmal veya retroperitoneal hematom ve hemoperitoneum rüptürle ilişkili olabilir; aktif kanamada damar dışına kontrast ekstravazasyonu görülebilir.
  • Anevrizmal kese pankreas başında kitle veya koleksiyon gibi görünebilir; lümeninin komşu arterle aynı fazlarda kontrastlanması ve dala devamlılığı damar kökenini destekler.
  • Gerçek anevrizmada arter duvarının tüm katmanları bulunurken psödoanevrizma, duvarın tüm katmanlarını içermeyen ve arter lümeniyle bağlantılı bir duvar defektidir. Çok fazlı BT anjiyografi, gerçek ve psödoanevrizmaların değerlendirilmesinde kullanılabilir; dar boyunlu gerçek anevrizmalar arteriyel fazda görünmeyebilirken psödoanevrizmalar genellikle arteriyel ve venöz fazlarda görülür.

Normalde

Pankreas başı gastroduodenal arterden gelen superior ve SMA'dan gelen inferior pankreatikoduodenal dallarla beslenir; ön ve arka dallar anastomotik arkadları oluşturur. Normal çölyak trunkus açıktır; belirgin çölyak darlığı veya oklüzyonuna eşlik eden hipertrofik pankreatikoduodenal kollateraller beklenen normal görünüm değildir. Karşılaştırmada anevrizma kesesinin dal bağlantısını, çölyak lümenini ve SMA-çölyak arasındaki kollateral damarların varlığı ile çapını birlikte değerlendir. Pankreas başı, gastroduodenal arterden çıkan superior ve SMA'dan çıkan inferior pankreatikoduodenal arter dallarıyla beslenir; bu dalların ön ve arka kolları genellikle birbirleriyle kollateral bir ağ oluşturur.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0115; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Pankreatik psödokist
çoğunlukla sıvı atenüasyonlu bir koleksiyondur; arterle aynı şekilde kontrastlanan iç lümen görülürse eşlik eden psödoanevrizma olasılığı düşünülür.
Pankreas nöroendokrin tümörü
arteriyel fazda hipervasküler solid nodül olarak görülebilir; anevrizmal lümenin besleyici arterle doğrudan devamlılığı tümör görünümünü desteklemez.
Pankreas başı adenokarsinomu unsinat çıkıntıda hipodens kitle oluşturabilir; bu bölgedeki kontrastlanan sakküler lezyonun pankreatikoduodenal arter dalından çıktığının gösterilmesi anevrizma kökenini destekler.
Çölyak arter psödoanevrizmasının kökenini değerlendirirken anevrizmanın yerini ve besleyici arterini anjiyografide belirle.
Mezenterik hematom
damar dışı kan ürünüdür; arter lümeniyle aynı şekilde kontrastlanan ve bir dala devam eden kese içermez.

Tuzaklar

  • Pankreas başı komşuluğundaki kitleyi tek fazda değerlendirmek hipervasküler tümörle anevrizmayı ayırmayı güçleştirebilir; kontrastlanan odağı ince kesitli BTA'da besleyici dala kadar izle.
  • Çölyak ostial darlık rapora yansımazsa PDA anevrizmasına eşlik eden hemodinamik ilişki ve kollateral genişleme atlanabilir; ostiumu aksiyel ve sagittal düzlemlerde incele.
  • Pankreatitli hastada psödokist içindeki yuvarlak kontrast odağını sıvı veya debris olarak varsayma; odağın arteriyel fazda besleyici damar ile devamlılığını araştır.
  • Kalın kesitlerde küçük kollateral dalın izlenememesi anevrizmanın gastroduodenal mı pankreatikoduodenal mı olduğunun yanlış adlandırılmasına yol açabilir; ince kesit MPR ve damar projeksiyonlarını kullan.
  • Kısmen tromboze pankreatikoduodenal arter anevrizmasında kontrastlanan kese çevresinde trombüs bulunabilir; BT değerlendirmesinde kese ile çevresindeki trombüs birlikte gözden geçirilmelidir.

Kendini dene

  1. BTA'da SMA'dan çölyak yatağına uzanan geniş arkad ve çölyak ostial darlıkla birlikte, inferior pankreatikoduodenal arter dalına doğrudan bağlanan kese görülüyor. En uygun tanı nedir?

    Cevabı göster

    Pankreatikoduodenal arter anevrizması. Kesenin inferior pankreatikoduodenal arter dalına doğrudan devamlılığı pankreatikoduodenal arter anevrizmasını destekler; çölyak darlığı ve SMA ile çölyak yatağı arasındaki kollateraller bu ilişkiyle uyumludur. Nöroendokrin tümör ve psödokist bu arter dalına devam eden sakküler kese oluşturmaz; arter diseksiyonunda flep bulgusu aranır.

  2. Kronik pankreatitli hastada psödokist içinde arteriyel fazda damar lümeniyle aynı şekilde kontrastlanan bir kese görülüyor ve ince kesitli BTA'da gastroduodenal arter dalına boyunla bağlanıyor. En olası tanı nedir?

    Cevabı göster

    Gastroduodenal arter psödoanevrizması. Psödokist içindeki kontrastlanan kesenin gastroduodenal arter dalına boyunla devam etmesi, damar kökenli psödoanevrizmayı destekler; diğer seçenekler bu doğrudan arter bağlantısını açıklamaz.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 42 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

  1. Pancreaticoduodenal Artery Aneurysm Associated with Celiac Trunk Stenosis: Case Illustration and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Embolization of Inferior Pancreaticoduodenal Artery Aneurysm with Celiac Stenosis or Occlusion: A Report of Three Cases and a Review of Literaturejksronline.org
  3. Pancreaticoduodenal Groove: Spectrum of Disease and Imaging Featurespubs.rsna.org
  4. Staged treatment for pancreaticoduodenal artery aneurysm with coeliac artery revascularisation: Case report and systematic reviewjournals.sagepub.com
  5. Three-dimensional volume-rendered multidetector CT imaging of the posterior inferior pancreaticoduodenal artery: its anatomy and role in diagnosing extrapancreatic perineural invasionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Part 2: CT characterisation of pancreatic neoplasm: tumour mimicslink.springer.com
  7. Transcatheter arterial embolization for bleeding from the pancreaticoduodenal artery in patients with celiac artery stenosis: A technical reportjournals.sagepub.com
  8. Visceral arterial disease: imaging features and pattern-based evaluation on CT angiographylink.springer.com
  9. Pancreatic Cancer and Its Mimicspubs.rsna.org
  10. The role of multidetector CT angiography in characterizing vascular compression syndromes of the abdomenlink.springer.com
  11. Duodenal Obstruction and Grade III Acute Cholangitis Following Pancreaticoduodenal Artery Aneurysm Rupture During Conservative Management of Acute Type B Aortic Dissection: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Inferior pancreaticoduodenal artery aneurysm presenting as a highly vascularized lesion by the papilla Vateri: presentation of a case and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Visceral artery aneurysms: a literature review of etiology, natural history, diagnosis and treatment paradigmspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Hepatic Steatosis: Etiology, Patterns, and Quantification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Complications of pancreato-duodenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Duodenal gastrointestinal stromal tumor: From clinicopathological features to surgical outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Aneurysms of pancreaticoduodenal arcade: Clinical profile and endovascular strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Pancreaticoduodenal Groove: Spectrum of Disease and Imaging Features.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Management of Pancreatico-duodenal arterio-venous malformation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Anatomic features and retrograde transvenous obliteration of duodenal varices associated with mesocaval collateral pathway.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Surgical pitfalls of jejunal vein anatomy in pancreaticoduodenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Proximal gastrojejunal reconstruction after pancreaticoduodenal resection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Anatomical variations of peripancreatic veins and their intrapancreatic tributaries: multidetector-row CT scanning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Longitudinal Evaluation of Segmental Arterial Mediolysis in Splanchnic Arteries: Case Series and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Open versus Endovascular Treatment of Visceral Artery Aneurysms and Pseudoaneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Gastroduodenal Artery Pseudoaneurysm Causing Obstructive Jaundice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Peripheral arterial aneurysms: open or endovascular surgery?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. Anatomical Variants in Pancreatic Irrigation and Their Clinical Considerations for the Pancreatic Approach and Surrounding Structures: A Systematic Review with Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Duodenal imaging on the spotlight: from A to Z.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Hind right approach pancreaticoduodenectomy: from skill to indications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Gastroduodenal artery aneurysm simulating a pancreatic neuroendocrine neoplasm: an important pitfall and potential misdiagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Endovascular treatment of true visceral artery aneurysms: a decade of experience and key outcomes from a high-volume single center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Multimodality diagnostic imaging and role of interventional radiology in pancreas transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Duodenal Obstruction and Grade III Acute Cholangitis Following Pancreaticoduodenal Artery Aneurysm Rupture During Conservative Management of Acute Type B Aortic Dissection: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Visceral artery aneurysms: a literature review of etiology, natural history, diagnosis and treatment paradigms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Stepwise management of median arcuate ligament syndrome with visceral artery aneurysm: Surgical ligament release followed by percutaneous transluminal angioplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Collateral Damage: Ruptured Peripancreatic Pseudoaneurysm Associated With Severe Celiac Artery Stenosis From Median Arcuate Ligament Compression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. Hemosuccus Pancreaticus from Large Inferior Pancreaticoduodenal Artery Pseudoaneurysm Complicating Chronic Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Median arcuate ligament syndrome presenting as acute mesenteric hemorrhage: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Hemosuccus Pancreaticus: A Challenging Diagnosis and Complex Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. A case of non-ampullary duodenal adenosquamous carcinoma with successful emergency pancreaticoduodenectomy for gastrointestinal hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Endovascular management of a ruptured pancreaticoduodenal artery pseudoaneurysm using a stent-graft: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Endovascular treatment of a pancreatic pseudoaneurysm associated with massive pancreatic arteriovenous malformation using flow modification technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Case report: Endovascular treatment of a late aortic pseudoaneurysm due to gunshot injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Delayed hepatic artery pseudoaneurysm with arterioportal fistula after penetrating liver trauma successfully treated with coil embolization: a case report and focused literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Severe celiac trunk stenosis following blunt trauma in a patient with diabetic ketoacidosis: a diagnostic dilemma of traumatic injury versus median arcuate ligament syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Celiac pseudoaneurysm rupture after ligation in the setting of a pancreatic fistula following penetrating trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Case report: Immediate revascularization for symptomatic hepatic artery pseudoaneurysm after orthotopic liver transplantation? A case series and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Visceral artery aneurysmal lesion of the omentum - a rare cause of spontaneous fatal intra-abdominal hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. Interventional treatment of peripancreatic aneurysms: can one strategy fit all?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Visceral Arterial Pseudoaneurysms-A Clinical Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. Evaluation of VIABAHN<sup>Ⓡ</sup> Endoprosthesis for Thoracic, Abdominal, and Pelvic Artery Injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. A selective strategy for celiac trunk non-reconstruction in visceral debranching hybrid surgery for abdominal aortic aneurysm: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. The Blood Supply of the Human Pancreas: Anatomical and Surgical Considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Applications of 3D Printing and Virtual Modeling in the Assessment of Visceral and Renal Artery Aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. Pancreaticoduodenal artery aneurysms and cerebral aneurysms in a patient of Sjögren's syndrome: a surgical case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. The Arc of Bühler: A Cadaveric Case Report of a Novel Variant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Endovascular management of a ruptured pancreaticoduodenal artery aneurysm in a patient with median arcuate ligament syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Spectral Computed Tomography Angiography in Visceral Artery Aneurysms: Technical Principles and Clinical Applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Endovascular techniques for the treatment of true renal arterial aneurysms-procedural insights and outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Aorta unveiled: the crucial role of imaging in diagnosing and managing aortic disease-a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Mechanisms of aortic dissection: From pathological changes to experimental and <i>in silico</i> models.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Atherosclerotic Abdominal Aortic Aneurysms on Computed Tomography Angiography: A Narrative Review on Spectrum of Findings, Structured Reporting, Treatment, Secondary Complications and Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.