Mezenterik kollateral arkadlar

Özet

Kolonun arteriyel beslenmesi, superior mezenterik arter (SMA) ile inferior mezenterik arter (IMA) dalları arasındaki bağlantılar sayesinde birden fazla yoldan sürdürülebilir. BT anjiyografi, kolon kenarındaki periferik marginal arkadı ile mezenter kökündeki santral SMA–IMA bağlantısını ayırt eder; genişlemiş bir kollateral görüldüğünde bunun boyutu, seyri ve eşlik eden viseral arter ostiyum darlığı da görüntülenir. Belirgin kollateral çoğu kez kronik akım kısıtlanmasına yanıt olarak gelişir; tek başına bağırsak perfüzyonunun yeterli olduğunu kanıtlamaz. Bu damarların veya eşlik eden ana arter hastalığının atlanması iskemi riskinin ve cerrahi öncesi damar anatomisinin yanlış değerlendirilmesine yol açabilir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

Arteriyel opasifikasyonda orta ve sol kolik sistemler arasındaki olası santral bağlantıyı izleyin; adlandırma yayınlarda değişebildiğinden periferik marginal arkaddan gerçek güzergâhıyla ayırın. Genişleme ve kıvrımlanmanın yanı sıra damarların SMA ve IMA dallarıyla devamlılığını, ilişkili ostial darlık/oklüzyonu ve karşı havzaya distal dolumu değerlendirin.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50).

BT bulguları

• Drummond marginal arkadı — kolik arter dalları arasındaki değişken periferik anastomoz ağı olarak kolonun mezenterik kenarı boyunca izlenir.
• Santral SMA–IMA bağlantısı — çoğunlukla orta kolik dal ile sol kolik arterin çıkan dalını birleştirir ve marginal arkaddan daha santral/derin seyreder.
• Meandrik mezenterik arter — genişleyip kıvrımlı hale gelebilen santral SMA–IMA kollaterali, özellikle SMA veya IMA akımı kısıtlandığında alternatif akım yolunu düşündürür; eponim kullanımı değişken olduğundan görülen seyri tarif edin.
• Kaynak ve hedef damar devamlılığı — bağlantının hangi mezenterik arterden dolduğunu ve karşı havzaya hangi dal üzerinden ulaştığını rekonstrüksiyonlarda gösterir.
• SMA veya IMA ostium darlığı veya oklüzyonu — bu damarlardaki darlık ya da tıkanıklık, kolik kollateral ağın belirginleşmesini açıklayabilir.
• Kolon duvarı etkilenmesi — segmental hipoenhancement veya kalınlaşma iskemiyle ilişkili olabilir; bulgular damar haritasından bağımsız olarak kolon duvarında ayrıca değerlendirilir.

Normalde

Normal anatomide marginal arter kolonun mezenterik kenarı boyunca ince bir damar hattı olarak izlenebilir; meandrik santral damar ise her incelemede belirgin değildir. Kıyaslamada SMA ve IMA dallarının açık lümenlerini, marginal arkadın kolona uzaklığını ve santral bağlantının çap ile kıvrımlılığını birlikte gözden geçirin.

Ayırıcı tanı

Drummond marginal arkadı

kolon duvarına yakın periferik rotası, mezenter kökündeki santral bağlantıdan ayrılır.

Mezenterik ven

arteriyel ağ yerine venöz drenaj yoluna aittir; IMV çoğunlukla splenik vene, değişken olarak SMV’ye drene olur ve portal venöz bileşkeye katılır.

Portal hipertansif venöz kollateral

arteriyel dal ağacına bağlanmaz ve portal ya da sistemik venöz yapılarla süreklilik gösterir.

Pankreatikoduodenal arkad

pankreas başı çevresinde çölyak arter ile SMA havzalarını bağlar; kolik arterler arasında uzanmaz.

Mezenterik lenf nodu

kontrastla dolan tübüler lümen ve arteriyel dallara uzanan devamlılık göstermez.

Tuzaklar

• Arc of Riolan adı yayınlarda farklı santral bağlantılar için kullanılır; yalnız eponime dayanmak yerine orta kolik ve sol kolik dalların görülen gerçek güzergâhını tarif edin.
• Geniş bir damar tek başına doğuştan varyant anlamına gelmez; SMA ve/veya IMA’daki darlık ya da oklüzyon, kollateral genişlemesinin edinilmiş hemodinamik nedeni olabilir.
• Tek aksiyel kesitte enine kesilen damar lenf noduna benzeyebilir; opak lümeni ardışık kesitlerde ve eğrisel düzlemde iki uçtaki arterlere kadar izleyin.
• Kollateral ağın belirgin olması bağırsak iskemisini dışlamaz; kolon duvarının kontrastlanma paternini ayrıca inceleyin.

Kendini dene

1. BTA'da kolon duvarından uzakta, mezenter köküne yakın kıvrımlı bir arter orta kolik ve sol kolik sistemleri birleştiriyor; SMA çıkışında plak var. Bu görünüm en çok neyi temsil eder?

   • Santral SMA–IMA kollaterali (meandrik mezenterik arter)
   • Drummond marginal arkadı
   • Pankreatikoduodenal arkad
   • Portal venöz kollateral
   Cevabı göster

   Santral SMA–IMA kollaterali (meandrik mezenterik arter). Mezenter köküne yakın orta ve sol kolik sistem bağlantısı santral SMA–IMA kollateralidir; yayınlarda Arc of Riolan/meandrik mezenterik arter adları değişken kullanılabildiğinden damar güzergâhını tarif etmek esastır. Drummond arkadı kolon kenarına yakındır; pankreatikoduodenal bağlantı pankreas çevresindedir; portal kollateral arteriyel dallara bağlanmaz.

2. Arteriyel fazda ince bir damar kolonun mezenterik kenarı boyunca sağ ve sol kolik dallar arasında uzanıyor. En uygun anatomik ad hangisidir?

   • Drummond marginal arkadı
   • Meandrik mezenterik arter
   • İnferior mezenterik ven
   • Pankreatikoduodenal arkad
   Cevabı göster

   Drummond marginal arkadı. Kolon kenarını izleyen periferik SMA–IMA bağlantısı Drummond marginal arkadıdır. Meandrik mezenterik arter daha santral yerleşimli belirgin bağlantıyı tarif eder; inferior mezenterik ven venöz yapıdır; pankreatikoduodenal arkad kolon mezenterinde değil pankreas çevresindedir.

İlgili konular

• Kronik mezenterik iskemik damar hastalığı
• Mezenterik iskemiye bağlı bağırsak duvarı bulguları

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 13 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging of the Inferior Mesenteric Vasculaturepubs.rsna.org
2. 3D mesenteric angiogram-based assessment of Arc of Riolan crossing the inferior mesenteric vein: important considerations in high ligation during splenic flexure takedown in anterior resectiond-nb.info
3. CT features and common causes of arc of Riolan expansion: an analysis with 64-detector-row computed tomographic angiographypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Radiological diagnosis of acute mesenteric ischemia in adult patients: a systematic review and meta-analysispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Gastroduodenal artery aneurysm, diagnosis, clinical presentation and management: a concise reviewlink.springer.com
6. Stepwise management of median arcuate ligament syndrome with visceral artery aneurysm: Surgical ligament release followed by percutaneous transluminal angioplastypmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Isolated Rectal Wall Necrosis Presenting with Septic Shock: A Rare Manifestation of Non-Occlusive Ischaemiapmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Delayed rupture of the celiac trunk and superior mesenteric artery associated with pancreatic leakage after resection of a giant retroperitoneal ganglioneuroblastoma in a child: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Coexistence of Guillain-Barré Syndrome and an Impending Rupture of a Pancreaticoduodenal Artery Aneurysm Associated With Celiac Artery Stenosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Acute development and rupture of a pancreaticoduodenal artery aneurysm after endovascular aneurysm repair in a patient with median arcuate ligament syndromepmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Aneurysms of Peripancreatic Arterial Arcades Coexisting with Celiac Trunk Stenosis or Occlusion: Single Institution Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Treatment Algorithm of Peripancreatic Arteries Aneurysm Coexisting with Coeliac Artery Lesion: Single Institution Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Inferior pancreaticoduodenal artery aneurysm rupture as a cause of haemoperitoneum - case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Outcomes of planned celiac artery coverage during TEVAR.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Pancreatoduodenectomy in a patient with celiac axis stenosis and a replaced common hepatic artery: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Median arcuate ligament syndrome presenting as hemorrhagic shock.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Transcatheter arterial chemoembolization of hepatocellular carcinoma in patients with celiac axis occlusion using pancreaticoduodenal arcade as a challenging alternative route.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Endovascular revascularization of heavily calcified occlusion in superior mesenteric artery using Transcollateral approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Ischemic jejunal stricture in patients with extrahepatic portal vein obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Superior Mesenteric Artery-Pancreaticoduodenal Arcade Bypass Grafting for Repair of Inferior Pancreaticoduodenal Artery Aneurysm with Celiac Axis Occlusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Survival with Collateral Circulation after Gastrointestinal Ischemia Caused by Aortic Dissection: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Celiac Artery Stenting in the Treatment of Intestinal Ischemia Due to the Sacrifice of the Dominant Inferior Mesenteric Artery During Endovascular Aortic Repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Controlling the arterial supply into the pancreatic head region as a whole peripancreatic arterial arcade via a mesenteric approach during isolated pancreatoduodenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Combined Treatment of Multiple Splanchnic Artery Aneurysms Secondary to Median Arcuate Ligament Syndrome: A Case Study and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Isolated Cecal Necrosis: A Case Report and Scoping Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Large Bowel Ischemia/Infarction: How to Recognize It and Make Differential Diagnosis? A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Acute mesenteric ischaemia: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Prevalence and clinical implications of the rare arc of Bühler using computed tomography angiography and digital subtraction angiography: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Diagnostic Role of Multi-Detector Computed Tomography in Acute Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. A Narrative Review of Preemptive Aortic Side Branch Embolization in Preventing Type II Endoleak after Endovascular Abdominal Aneurysm Repair.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Simultaneous Celiac and Pancreaticoduodenal Artery Aneurysms in Median Arcuate Ligament Syndrome: Successful Long-Term Management via Staged Hybrid Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Stepwise management of median arcuate ligament syndrome with visceral artery aneurysm: Surgical ligament release followed by percutaneous transluminal angioplasty.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Distal and Total Pancreatectomy With En Bloc Celiac Axis Resection for Pancreatic Cancer at a High-Volume Center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. A Case of Preserving the Collateral Arterial Arcade in the Head of the Pancreas in a Patient with Celiac Axis Stenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Left colic artery-preserving radical rectal cancer surgery: a literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Clinical Practice Guidelines of the Korean Society for Vascular Surgery for the Management of Abdominal Aortic Aneurysms: Focused on 18 Key Clinical Questions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Evaluation of characteristics of left-sided colorectal perfusion in elderly patients by angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.