Mezenterik iskemiye bağlı bağırsak duvarı bulguları

Özet

Ani ve şiddetli karın ağrısı olan, özellikle emboli, ateroskleroz, düşük akım veya venöz tromboz riski taşıyan hastada akut mezenterik iskemi hızla geri dönüşsüz bağırsak hasarına ilerleyebilir. BT anjiyografi damar tıkanıklığını, bağırsak duvarı perfüzyonunu ve mezenter bulgularını aynı incelemede göstererek tanı ve yaygınlık değerlendirmesinin temelini oluşturur. Duvarın kontrastlanmaması, pnömatozis ve portomezenterik gaz ağır hasarı düşündürür; ancak tek bir bulgu canlılığı kesin olarak belirlemez. Erken damar bulgusunu veya perforasyon işaretini kaçırmak tanı gecikmesine ve ölümcül komplikasyonlara yol açabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Mezenterik arter kalsifikasyonları, hiperdens arter içi trombüs ve duvar içi kanama görülebilir; duvar dansitesi kontrastlı serideki gerçek boyanma ile karıştırılmamalıdır.

Arteriyel tanısal

Segmental veya ana SMA dolum kusuru, emboli ya da ostial aterotrombotik daralma ile bağırsak duvarının azalmış veya kayıp erken kontrastlanması aranır; damar açıklığı ile etkilenen ansların dağılımı birlikte izlenir.

Portal tanısal

Duvar ödemi ve hedef görünümü, geçici hiperemik boyanma, mezenterik ven trombüsü, portal/mezenterik venöz gaz ve eşlik eden serbest sıvı değerlendirilir; arteriyel seride belirsiz kalan duvar perfüzyon farkı karşı anslarla kıyaslanır.

BTA tanısal

Arteriyel ve portal venöz kontrastlı hacimden ince kesitli çok düzlemli rekonstrüksiyonla SMA/SMV açıklığı, bağırsak duvarı ve mezenter birlikte haritalanır; tanısal değer yalnız damar görüntüsüne değil bağırsak bulgularına da dayanır.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

• Segmental duvar boyanmasının belirgin şekilde azalması veya tamamen kaybolması, özellikle aynı incelemedeki komşu normal anslarla kıyaslandığında arteriyel hipoperfüzyonu destekler.
• Venöz çıkış engelinde duvar kalınlaşması, submukozal ödem ve hedef/halo görünümü; arteriyel oklüzyonda ise ince, kâğıt inceliğinde duvar gelişebilir.
• Venöz çıkış engelinde veya arteriyel yeniden kanlamada duvar boyanmasında artış görülebilir; bu durum hem hayatta kalan dokuyu hem de vazo-spazm nedeniyle hipoperfüze olan bağırsağı gösterebileceğinden tek başına iskemi dışlamaz.
• Pnömatozis intestinalis, bağırsak duvarı içinde lümendeki gazdan ayrı, duvar boyunca uzanan çizgisel ya da kabarcıklı gazdır.
• Portal ven dallarına, sıklıkla periferik karaciğer dallarına uzanan gaz ile mezenterik venöz gaz, bağırsak duvarındaki pnömatozisle birlikteyse ağır iskemi kuşkusunu artırır.
• Mezenterik yağ dokusunda bulanıklık, venöz dolgunluk ve serbest sıvı özellikle venöz tıkanmada belirginleşebilir; arteriyel iskemiye eşlik eden fokal sıvı ileri hasarı düşündürür.
• SMA veya SMV içinde dolum kusuru, etkilenen bağırsak segmentiyle anatomik olarak eşleştirilir; NOMI'de belirgin bir ana damar tıkanıklığı bulunmayabilir.
• Serbest intraperitoneal hava, iskemi zemininde perforasyonu düşündürür ve doğrudan acil iletişim gerektiren bir bulgudur.

Normalde

Normal ince bağırsak duvarı, yeterince distandü anslarda ince ve düzenli görünür; kontrastlanması komşu anslarla benzer, mezenterik arter ve venlerde dolum kusuru yoktur. Aynı anatomik seviyedeki canlı ansı iç kontrol olarak kullanıp duvar boyanmasını, kalınlığını ve mezenterik damar dallarını iskemi şüphesi olan segmentle karşılaştırın. Normal mezenter yağ planları temizdir; portal ven dallarında veya bağırsak duvarında gaz ve açıklanamayan serbest sıvı bulunmaz.

Ayırıcı tanı

Enfeksiyöz enterit

çoğunlukla daha uzun segmentte mukozal hiperemi ve belirgin klinik enfeksiyon bağlamı vardır; damar tıkanıklığı şart değildir.

İnflamatuvar bağırsak hastalığı

kronik seyir, segmenter (skip) tutulum alanları, mezenterik yağ proliferasyonu veya fistül gibi ek bulgular iskemi yerine inflamatuar süreci düşündürür.

Şok bağırsağı

yaygın ince bağırsak hiperemisi ve ödem, hipovolemi bulgularıyla birlikte olabilir; tek bir arterde embolik dolum kusuru beklenmez.

Strangüle herni veya kapalı ans

geçiş noktası, iki uçlu kapalı ans ve mezenterik damarların fıtık boynunda yakınsaması mekanik nedeni gösterir.

Pseudomembranöz kolit

kolonda yaygın/segmental hedef görünümü ve kalın duvar görülebilir; dağılım ve klinik bağlam damar kaynaklı segmental iskemiye karşıdır.

Tuzaklar

• Yetersiz distandü, kollabe veya spazma bağlı daralmış ansın duvarı yalancı kalın görünebilir; distansiyonu ve komşu ansları kontrol ederek duvar kalınlığını yorumlayın.
• Pnömatozis tek başına transmural nekroz anlamına gelmez; bağırsak duvarı boyanması, portomezenterik venöz gaz, damar tıkanıklığı ve hastanın klinik durumu birlikte değerlendirilmelidir.
• Lümendeki bağımlı gaz, duvar gazı gibi algılanabilir; pnömatozis duvar içinde sabit çizgisel/kabarcıklı dağılım gösterir ve akciğer penceresinde daha belirginleşir.
• NOMI'de ana mezenterik damarlar açık kalabilir; yalnızca damar açıklığına bakıp bağırsak duvarı boyanmasını ve yaygın vazokonstriksiyonu atlamayın.

Kendini dene

1. Atriyal fibrilasyonlu hastada SMA dalında dolum kusuru ve komşu anslarda duvar boyanma kaybı var. En olası süreç nedir?

   • Akut arteriyel emboli
   • Mezenterik venöz tromboz
   • Enfeksiyöz enterit
   • Crohn alevlenmesi
   Cevabı göster

   Akut arteriyel emboli. SMA dalındaki ani dolum kusurunun beslediği anslarda duvar boyanmasının azalması embolik arteriyel iskemiyle uyumludur. Venöz trombozda SMV'de dolum kusuru ve konjesyona bağlı duvar ödemi beklenir; enfeksiyöz enterit ve Crohn hastalığı damar içi emboliyi açıklamaz.

2. Duvar gazına ek olarak periferik portal dallarda gaz ve serbest hava görülüyor. En kaygı verici yorum hangisidir?

   • İleri bağırsak hasarı ve olası perforasyon
   • Benign kolonik pnömatozis
   • İzole venöz konjesyon
   • Fekal yüklenme
   Cevabı göster

   İleri bağırsak hasarı ve olası perforasyon. Pnömatozis ve portomezenterik gaz iskemi olasılığını artırır; serbest intraperitoneal hava perforasyon şüphesini doğurur. Ancak pnömatozis ve serbest hava tek başına transmural nekrozu kanıtlamaz; bağırsak duvarı kontrastlanması ve klinik bağlam da değerlendirilmelidir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 6 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Acute mesenteric ischemia: updated guidelines of the World Society of Emergency Surgerypmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Acute mesenteric ischaemia: a pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Multidetector computed tomography of mesenteric ischaemiapmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Bowel wall thickening at CT: simplifying the diagnosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Mesenteric ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. An Update on Acute Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Acute Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Acute mesenteric ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Small bowel radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. [Acute mesenteric ischemia].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Acute mesenteric ischemia: guidelines of the World Society of Emergency Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. A Systematic Review of the Clinical Presentation, Diagnosis, and Treatment of Small Bowel Obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Mesenteric venous thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Mesenteric ischemia: a radiologic perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Diverticulitis: An Update From the Age Old Paradigm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Insights into acute mesenteric ischaemia: an up-to-date, evidence-based review from a mesenteric stroke centre unit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Acute Mesenteric Ischemia in COVID-19 Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Mesenteric ischemia: what the radiologist needs to know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Current Evidence on the Management of Non-occlusive Mesenteric Ischemia: A Comprehensive Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Catastrophic Multiterritorial Arterial Embolization Causing Near-Total Bowel Necrosis in New-Onset Atrial Fibrillation With Thyrotoxicosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Computed tomography findings and surgical outcomes in acute mesenteric ischemia: a retrospective single-center cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Acute Mesenteric Ischemia Secondary to Protein C Deficiency: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Evaluation of Atherosclerotic Changes in the Superior Mesenteric Artery Using MDCT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Radiological Evaluation of Bowel Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Effect of Clinical Suspicion by Referral Physician and Early Outcomes in Patients with Acute Superior Mesenteric Artery Embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Gastrointestinal complications of cocaine use: a narrative literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Acute bowel ischemia in the absence of radiological findings: A case for endoscopy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Atypical presentation of an impending thoracoabdominal aortic aneurysm rupture: The hyperattenuating crescent sign as a life-saving imaging feature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. An Overview of the Diagnostic and Treatment Strategies for Aortic Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Atherosclerotic Abdominal Aortic Aneurysms on Computed Tomography Angiography: A Narrative Review on Spectrum of Findings, Structured Reporting, Treatment, Secondary Complications and Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. The Importance of Predicting Bowel Necrosis in Acute Mesenteric Ischemia: Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Infarcts and ischemia in the abdomen: an imaging perspective with an emphasis on cross-sectional imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Mesenteric ischemia in patients with COVID-19: an updated systematic review of abdominal CT findings in 75 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Complication imaging after laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass: clues to the diagnosis and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Mesenteric Ischemia: A Comprehensive Review of the Role of Radiology in Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Diagnosis and Surgical Management for Advanced Pancreatic Cancer Requiring Vascular Resection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Acute mesenteric ischemia: updated guidelines of the World Society of Emergency Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Large Bowel Ischemia/Infarction: How to Recognize It and Make Differential Diagnosis? A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Spontaneous mesenteric hemorrhage following a sneezing episode associated with an intestinal pseudodiverticulum: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Pneumatosis intestinalis revisited: associated imaging findings, clinical correlation, management, risk stratification and future perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Between definitive resection and damage control observation: a case series analysis of intraoperative decision-making for portal venous gas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Advancing precision triage in strangulated small bowel obstruction: from static scores to dynamic multiparametric models.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. POCUS for acute abdominal pain: practical scan protocols on gastrointestinal diseases and an evidence review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Analysis of clinical characteristics of 117 cases of ischemic colitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Gastrointestinal Ultrasound: Measurements and Normal Findings - What Do You Need to Know?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. "Necrotizing enterocolitis": a paradigm shift.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Clinical and CT features of patients with pneumatosis intestinalis: A retrospective single-center study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Fatal Clinical Course of Hepatic Portal Venous Gas Associated with Thrombosed Abdominal Aortic Aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Recurrent splanchnic venous thrombosis with mesenteric venous ischemia and secondary omental infarction after discontinuation of direct oral anticoagulation: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Role of magnetic resonance in bowel pathologies: Beyond inflammatory bowel disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Computed Tomography Imaging of Acute Mesenteric Ischemia for Interventional Radiology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Could CT finding of gas in the sole mesenteric artery be a sign of a severe acute ischemia? Presentation of a rare fatal case and a literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Sigmoid colon perforation presumed to be stercoral in origin in an elderly patient with chronic constipation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Jejunal Perforation Associated With a Horseshoe-Shaped Abdominal Contusion After a Horse Kick: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Benign Pneumoperitoneum: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Ileal tuberculosis presenting with severe unexplained anemia and unusual pseudo-tumoral imaging features: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Relative colon wall attenuation - distinguishing ischemia from other colon wall changes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Non-occlusive mesenteric ischemia secondary to diabetic ketoacidosis in a patient receiving olanzapine: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. A modified stent-free Chen's U-suture technique in pediatric pancreaticojejunostomy: safety and efficacy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Myokine-mediated mechanisms of immune checkpoint inhibitors-associated colorectal injury and repair in rectal cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Rare and Unusual Consequences of Blunt Abdominal Trauma-The Significance of Anatomical Anomalies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Occult Small Bowel Injury With Delayed Retroperitoneal Abscess Formation After Blunt Trauma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Acute Necrotizing Pancreatitis Presenting With Extensive Unilateral Lower Limb Myositis, Fasciitis, and Sterile Reactive Knee Synovitis: A Rare Extra-pancreatic Manifestation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Stricturing Diseases of the Gastrointestinal Tract-Current Clinical Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Gastrointestinal complications in intensive care.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. A Practical Approach in Differentiating IBD From Other Causes of Enterocolitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Adult Colonic Intussusception: A Focused Review of Diagnostic and Management Strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Taiwan practical consensus for evaluation and management of small-bowel bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. Assessing Pancreatic Enhancement Variability in ICU Patients with CT Hypoperfusion Complex: A Retrospective Single-Center Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Adult Hepatic Infarction for Internists: A Practical Diagnostic and Management Pathway to Avoid Misdiagnosis, Unnecessary Drainage, and Delayed Vascular Recognition.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Not All Gastric Air Is Equal: A Case Report Highlighting the Difficulty in Distinguishing Between Benign and Lethal Gastric Pneumatosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. Strangulated transomental hernia causing small bowel obstruction in a virgin abdomen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. Double Closed-Loop Obstruction Caused by Right Paraduodenal Hernia With Intestinal Malrotation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Preoperative Suspicion of Internal Hernia and Laparoscopic Repair of a Congenital Transmesocolic Hernia Presenting as Closed-Loop Small-Bowel Obstruction: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. Segmental Colitis Associated with Diverticulosis: Status Quo.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Diagnosis of Functional Dyspepsia and Novel Gastrointestinal Functional Assessments.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Imaging of Strictures in Crohn's Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Principles and Applications of Dual-Layer Spectral CT in Gastrointestinal Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
79. Intestinal Ischemia/Reperfusion Injury: Mechanisms, Diagnosis, and Therapeutic Advances.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
80. Tricky acute mesenteric ischemia: what can we do?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
81. Chemotherapy Associated Nonocclusive Mesenteric Ischemia During Chemoradiation Therapy for Esophageal Cancer: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
82. Intestinal necrosis due to nonocclusive mesenteric ischemia in a child with Mycoplasma pneumoniae pneumonia: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
83. Catastrophic Antiphospholipid Syndrome: When STEMI Is Not Atherosclerotic.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
84. Oncologic standards in colon cancer resection: from margins to lymph node yield and mesentery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
85. When Histology Is Unknown: Surgical Decision-Making in Small Bowel Tumors-From Preoperative Imaging to Intraoperative Findings: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
86. Internal Herniation Through the Falciform Ligament of the Liver: A Systematic Review of Diagnosis and Operative Strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
87. Multi-slice computed tomography diagnosis of pneumatosis cystoides intestinalis with pneumoperitoneum in high-altitude regions: preventing unnecessary laparotomies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
88. When It Is Not NEC: Recognizing Mimics of Necrotizing Enterocolitis in Preterm Infants.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
89. Diagnostic Role of Multi-Detector Computed Tomography in Acute Mesenteric Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
90. Management of a Patient With Acute Abdomen and Thyroid Storm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
91. Incidental Colonic Pneumatosis Intestinalis With Pneumoperitoneum Managed Conservatively.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
92. Comparison of detection frequencies between ultrasonography and abdominal radiography for abnormal signs in necrotizing enterocolitis: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
93. High-Velocity Drag Racing Collision Leading to Rare Superior Mesenteric Branch Injury: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
94. Myointimal hyperplasia of the mesenteric veins mimicking inflammatory bowel disease in a 13-year-old patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
95. Small bowel volvulus caused by a congenital band in a young adult: indirect computed tomography signs and surgical correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
96. Spontaneous intramural small-bowel hematoma secondary to coagulopathy in patients receiving vitamin K antagonists: A case series report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
97. Complete abdominal aortic occlusion following seat-belt trauma: a proposal for early recognition.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
98. Computed tomography predictors of failure of conservative management in isolated superior mesenteric artery dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
99. Understanding CT imaging findings based on the underlying pathophysiology in patients with small bowel ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
100. The Overlap Between Crohn's Disease and Intestinal Tuberculosis: A Never-Ending Story.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
101. The Importance of Magnetic Resonance Enterography in Monitoring Inflammatory Bowel Disease: A Review of Clinical Significance and Current Challenges.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
102. CT-based radiological score (AMESI CT-score) for severity of bowel injury in acute mesenteric ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
103. Catastrophic STS/SVS type B3 aortic dissection complicated by hepatic portal venous gas and multi-organ malperfusion: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.