SMA anevrizması veya psödoanevrizması

Özet

SMA anevrizmaları seyrektir; gerçek anevrizma arter duvarının tüm katmanlarını içerirken psödoanevrizma intima ve media hasarı sonrası çevre hematomla sınırlanabilir. Rüptüre SMA anevrizması karın içine veya mezenterik hematom içine kanayabilir; SMA dal akımının azalması ya da tıkanması bağırsak iskemisine eşlik edebilir. BT anjiyografi, odağın SMA gövdesi veya dalıyla bağlantısını ve dallanma anatomisini göstererek tanıyı yerleştirir. Arteriyel fazda çok düzlemli rekonstrüksiyonlarla odağın kaynak SMA veya dalına devamlılığını izleyin; lezyonun konumu ve komşu yapılarla ilişkisi tanısal doğruluğu artırır.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Mezenterik hematom kontrastsız BT’de intrinsik yüksek atenüasyonlu olabilir; komşu hemoperitoneumla sınırları belirsizleşebilir. Kontrastsız faz, opak kese ile SMA arasındaki lümen bağlantısını doğrudan göstermez; kaynak arterle devamlılık arteriyel fazda değerlendirilir.

BTA tanısal

Arteriyel fazda kesenin kontrastlanması kaynak arterinkiyle benzer atenüasyondadır; koronal ve sagittal rekonstrüksiyonlarda kesenin SMA gövdesine veya dalına devamlılığı izlenir. Kese içindeki kontrastlanmayan bölüm mural trombüsle uyumlu olabilir; kaynak damarın dışında kalıp sonraki fazda şekil ve boyut değiştiren opaklık ekstravazasyonu düşündürür.

Portal

Portovenöz fazda hematom/hemoperitoneum yayılımı, bağırsak duvarı ve portal-venöz yapılar değerlendirilebilir. Arteriyel faz SMA kesesinin ve besleyici dalın değerlendirilmesini sağlar; portal venöz faz bu bağlantıyı göstermeyebilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• SMA ana gövdesinden ya da jejunal, ileal veya kolik daldan çıkan fokal kontrast kesesi, kaynak dal boyunca geriye izlenebilir.
• Sakküler anevrizmada arter duvarının bir bölümünden kese biçimli dışa çıkıntı; fuziform anevrizmada damar çevresinin tamamında uzamış genişleme görülür.
• Kese içindeki kontrastlanmayan bölüm mural trombüs olabilir; opak lümenin açıklığı ve çapı trombüsle birlikte değerlendirilir.
• Damar duvarının dışına taşmış arteriyel kontrast odağı, komşu hematomun içinde şekil veya boyut değiştiriyorsa aktif kanama olasılığını artırır.
• Psödoanevrizma çevresinde perivasküler hematom veya yumuşak doku değişikliği görülebilir; travma, girişim, enfeksiyon ve pankreatit ilişkili etiyolojiler arasındadır.
• Distal SMA dalının ani opaklaşma kesintisi, beslediği ince bağırsak ya da sağ kolon segmentinde azalmış duvar kontrastlanmasıyla birlikte olabilir.
• Çölyak arter darlığına eşlik eden belirgin pankreatikoduodenal arkad, SMA'dan çölyak yatağına yönelen kollateral dolaşımı ortaya koyar.

Normalde

SMA aortanın ön yüzünden çölyak trunkusun hemen altından çıkar; pankreas boynunun arkasından geçip ince bağırsak mezenter köküne girer ve dalları mezenter içinde izlenir; normal damarda arter duvarından ayrı kontrastlanan kese bulunmaz. Karşılaştırmada aorta-SMA çıkışını, gövdenin iki kenarını ve ilgili jejunal/kolik dalın kese öncesi ve sonrası lümenini takip et; mezenter kökünde normal damar dışı yumuşak dokuyla hematomu ayırt et.

Ayırıcı tanı

İzole SMA diseksiyonu

damar boyunca izlenen intimal flep veya gerçek ve yalancı lümen ayrımı vardır; tek bir dışa çıkıntı temel bulgu değildir.

SMA-venöz arteriyovenöz fistül

arteriyel fazda SMA ile SMV arasında erken venöz opasifikasyon ve serpijinöz damarlar izlenebilir; doğrudan arteriyovenöz ileti anevrizma kesesinden farklıdır.

Pankreatikoduodenal arter anevrizması pankreas başı çevresindeki kollateral arkadda yer alabilir ve çölyak stenozunda SMA’dan çölyak yatağına yönelen kollateral akımla ilişkili olabilir.

Mezenterik lenf nodu

yumuşak doku atenüasyonlu, homojen kontrastlanan odak olabilir; komşu damarları çevrelese de SMA lümenini kese biçiminde genişletmez.

Mezenterik varis portal/mezenterik venöz kollateral sistemin parçasıdır; kontrastlı BT’de venöz yapılarla sürekliliği izlenir, SMA arteriyel lümeniyle bağlantı göstermez.

Tuzaklar

• Kısmen tromboze kese yalnızca küçük bir kontrast odağı gibi kalabilir; aksiyel kesitte bırakmadan multiplanar görüntülerde opak lümeni besleyen dala kadar izle.
• Kıvrımlı dalları tek aksiyel kesitte kese olarak yorumlamayın; koronal ve sagittal arteriyel rekonstrüksiyonlarda damar sürekliliğini kontrol edin.
• Psödoanevrizma ile gerçek anevrizma görüntüde benzer görünebilir; yalnız konturun düzgünlüğüne bakarak duvar katmanları hakkında kesin sınıflama yapma.
• Mezenterik hematom komşu hemoperitoneumla belirsiz sınırlı olabilir; şüpheli arteriyel odağı çok düzlemli faz görüntülerinde kaynak artere kadar izleyin.

Kendini dene

1. Penetran abdominal travma sonrası BTA’da jejunal dal ile doğrudan bağlantılı arteriyel kese ve çevresinde hematom görülüyor; erken venöz doluş yok. En olası tanı hangisidir?

   • SMA dalı psödoanevrizması
   • Erken venöz doluşlu mezenterik şant
   • İzole SMA diseksiyonu
   • Mezenterik lenf nodu
   Cevabı göster

   SMA dalı psödoanevrizması. Travma öyküsü, jejunal arter dalına devamlı kontrastlanan kese ve çevre hematom psödoanevrizmayı destekler; diseksiyonda intimal flep veya gerçek-yalancı lümen ayrımı, arteriyovenöz fistülde erken venöz doluş aranır, lenf nodu solid yumuşak doku odağıdır.

2. SMA dalındaki anevrizmatik kese ile birlikte çölyak ostiumu dar ve pankreatikoduodenal arkad belirgin; erken venöz doluş veya SMA intimal flebi yok. Bu eşlikçi damar görünümü neyi yansıtır?

   • Çölyak alanına yönelik arteriyel kollateral dolaşım
   • Portal venöz hipertansiyon
   • SMA duvarında diseksiyon
   • Mezenterik arteriyovenöz şant
   Cevabı göster

   Çölyak alanına yönelik arteriyel kollateral dolaşım. Dar çölyak çıkışı, SMA'dan pankreatikoduodenal arkad üzerinden çölyak dağılımına yönelen kollateral akımı belirginleştirebilir. Portal hipertansiyonda venöz kollateraller beklenir; diseksiyon intimal flep veya yalancı lümenle tanınır; arteriyovenöz şantta erken venöz doluş aranır.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 19 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Editor’s Choice - European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2025 Clinical Practice Guidelines on the Management of Diseases of the Mesenteric and Renal Arteries and Veinscollege-vasculaire.com
2. The Society for Vascular Surgery clinical practice guidelines on the management of visceral aneurysmscollege-vasculaire.com
3. Visceral artery aneurysms: A shred of light on rare entitiesjournals.sagepub.com
4. Visceral Arterial Pseudoaneurysms—A Clinical Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Radiologic Imaging of Traumatic Bowel and Mesenteric Injuries: A Comprehensive Up-to-Date Reviewkjronline.org
6. Pseudoaneurysms: Different ultrasound patterns, aetiologies and locationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Ultrasound and computed tomography in the evaluation of mesenteric lesions: A pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Current management strategies for visceral artery aneurysms: an overviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. The Portal Vein: A Comprehensive Reviewpubs.rsna.org
10. Superior Mesenteric Arteryradiologica.org
11. Clinical characteristics and misdiagnosis of spontaneous isolated superior mesenteric artery dissectionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Arc of Buhler pseudoaneurysm complicated by an arterioportal fistula: a combined endovascular and open surgical approachpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Staged surgical management of multiple arterial aneurysms in aneurysms osteoarthritis syndrome with a novel SMAD3 mutationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Peripheral artery aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Pseudoaneurysms in haemophilia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Renal aneurysms and pseudoaneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Diagnosis and treatment of spontaneous coronary artery pseudoaneurysm: Rare anomaly with potentially significant clinical implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Hepatic Pseudoaneurysm Incidence After Liver Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. A case of epistaxis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. COVID-19-associated hepatic artery pseudoaneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Inferior epigastric artery pseudoaneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. A false aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Hepatic artery pseudoaneurysm caused by acute idiopathic pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Hemorrhagic pancreatic pseudocyst: A rare complication.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Imaging of vascular pseudoaneurysms in the thorax and abdomen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Clinical Features and Treatment Outcomes of Pseudoaneurysm Following Pancreatic Resection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Pseudoaneurysm Repair With a Septal Occluder.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Splenic artery fenestration - a previously undescribed arterial variant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Arterial-Venous Balance in the Human Renal Vasculature: Renal-Aortic and Renal-Caval Ratios and Factors on Contrast-Enhanced Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Endovascular treatment of a pancreatic pseudoaneurysm associated with massive pancreatic arteriovenous malformation using flow modification technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Diagnosis and Management of Rare Case of Mesenteric Hematoma Rupture after Transcatheter Aortic Valve Replacement (TAVR): A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Atherosclerotic Abdominal Aortic Aneurysms on Computed Tomography Angiography: A Narrative Review on Spectrum of Findings, Structured Reporting, Treatment, Secondary Complications and Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Obstructive jaundice as a rare complication of multiple pancreaticoduodenal artery aneurysms due to median arcuate ligament syndrome: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Complex abdominal aortic aneurysms: a review of radiological and clinical assessment, endovascular interventions, and current evidence of management outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Radiologic Imaging of Traumatic Bowel and Mesenteric Injuries: A Comprehensive Up-to-Date Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Current updates in acute traumatic aortic injury: radiologic diagnosis and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. MDCT Imaging of Non-Traumatic Thoracic Aortic Emergencies and Its Impact on Diagnosis and Management-A Reappraisal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Radiologic Interventions for Gastrointestinal Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Arterial and biliary complications after transarterial chemoembolization for hepatocellular carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Management challenges in renal arteriovenous malformation mimicking AVF/pseudoaneurysm without trauma or pathological cause.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Endovascular treatment of true visceral artery aneurysms: a decade of experience and key outcomes from a high-volume single center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Small Bowel Obstruction: A Rare Presentation of the Inferior Pancreaticoduodenal Artery Pseudoaneurysm Bleed.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Computed tomography of pediatric abdominal trauma: optimizing utilization and enhancing diagnostic interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Endovascular management of ureteroarterial fistula: a rare potentially life threatening cause of hematuria.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Inflammatory Aortopathies in Rheumatic Diseases: A State-of-the-Art Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Complications of lymphoma in the abdomen and pelvis: clinical and imaging review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. CT Features of Vasculitides Based on the 2012 International Chapel Hill Consensus Conference Revised Classification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Open Surgical Management of Renal Cell Carcinoma with Infradiaphragmatic Venous Tumor Thrombus (Mayo Levels 0-III): The Epitome of Surgical Self-Reliance in Urology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Multivisceral Transplantation for Diffuse Portomesenteric Thrombosis: Lessons Learned for Surgical Optimization.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Consensus recommendations of three-dimensional visualization for diagnosis and management of liver diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Staged surgical management of multiple arterial aneurysms in aneurysms osteoarthritis syndrome with a novel SMAD3 mutation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. A multidisciplinary FEVAR and stent graft repair to exclude mycotic aneurysms by interventional radiology and vascular surgery: Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Collateral Damage: Ruptured Peripancreatic Pseudoaneurysm Associated With Severe Celiac Artery Stenosis From Median Arcuate Ligament Compression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Severe celiac trunk stenosis following blunt trauma in a patient with diabetic ketoacidosis: a diagnostic dilemma of traumatic injury versus median arcuate ligament syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. CT-Centered Multimodality Imaging of Arterial Wall Fragility in Acute Aortic Syndromes: A Narrative Review of Imaging Markers and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. A Rare Cause of Upper Gastrointestinal Bleeding: Superior Mesenteric Artery Aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Postmortem CT angiography in infants and young children (pedPMCTA): Technical feasibility and emerging forensic insights from a 30-case study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Temporary Passive Shunt for Visceral Protection During Open Thoracoabdominal Aortic Repair Under Intraoperative Advanced Hemodynamic and Perfusion Monitoring: Tertiary Hospital Institutional Bundle and Preliminary Mid-Term Results.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.