Median arkuat ligament ilişkili çölyak arter basısı

Özet

Median arkuat ligamentin düşük yerleşimi çölyak arterin aortadan çıkışını dıştan sıkıştırabilir; bu anatomi özellikle solunumla değişen proksimal daralma oluşturur. BT anjiyografi, sagittal düzlemde tipik aşağı yönlü çentiklenmeyi, poststenotik değişikliği ve SMA kaynaklı kollateralleri gösterir. Anatomik çölyak arter basısı belirtisiz kişilerde de görülebildiğinden radyolojik kompresyon, klinik sendromla eş anlamlı değildir. Bulguyu aterosklerotik ostial stenoz veya kollateral anevrizmasıyla karıştırmak altta yatan damar paterninin yanlış yorumlanmasına yol açabilir.

Faz ve pencere

Arteriyel tanısal

Arteriyel kontrastlı sagittal/parasagittal rekonstrüksiyonda çölyak arter kökünün kraniyalden basısı, aşağı yönlü kanca biçimli seyri, ostium sonrası genişleme ve SMA-çölyak kollateral damarları incelenir; mümkünse solunum fazı bilgisi rapora eklenir.

Arteriyel tanısal

Çölyak kökü lümeni ve pankreatikoduodenal arkadaki genişlemiş kollateral damarlar ile olası sakküler anevrizmalar gösterilir; inspirasyon ve ekspirasyonda çekilmiş ayrı incelemeler varsa darlığın değişimi kıyaslanır.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Çölyak arter ostiumunun hemen distalindeki proksimal kesimde kraniyal yüzeyden bası, sagittal görüntüde aşağı yönlü kanca biçimli kontur oluşturur.
• Aterosklerotik darlığın aksine bası dış kaynaklıdır; ostium çevresinde eksantrik kalsifiye plak yerine yumuşak doku/ligament basısı ve damar ekseninde aşağı açılanma izlenir.
• Dar segmentin distalinde poststenotik genişleme gelişebilir; tek başına genişleme tanıyı kanıtlamaz.
• SMA'dan çölyak havzaya pankreatikoduodenal arkad üzerinden retrograd kollateral damarlar belirginleşebilir.
• Kronik kollateral akım artışı, özellikle pankreatikoduodenal arkad damarlarında anevrizmatik genişlemeyle ilişkili olabilir.
• Ekspirasyonda çölyak arter basısı artabilir, inspirasyonda azalabilir; tek nefes fazındaki BT bu solunumsal değişimi göstermez.
• Median arkuat ligament kalınlığı ve diyafragma kruslarının çölyak köküyle ilişkisi sagittal rekonstrüksiyonda belirginleştirilir.

Normalde

Normalde çölyak arter aortadan belirgin aşağı kancalanma olmaksızın çıkar; ostium düzeyinde kraniyal çentik ve poststenotik genişleme beklenmez. Sagittal CTA'da çölyak kökü ile aortanın ön yüzünü, aksiyel kesitte ostium çevresindeki plak/kalsifikasyonu ve pankreatikoduodenal kollateralleri kıyaslayın. Ekspiratuvar bası belirtisiz kişilerde görülebileceğinden normal anatomi kıyası klinik belirtiler ve solunum fazı bilgisiyle birlikte yapılır.

Ayırıcı tanı

Ostial aterosklerotik çölyak stenozu

ostiumda aterosklerotik plak (bazen kalsifiye veya eksantrik) damar lümenini duvar içinden daraltır; MAL kompresyonunda dış indentasyon ve kanca biçimli seyir öne çıkar.

Çölyak arter diseksiyonu

intimal flep diseksiyon lehine bulgudur; lümen içindeki eksantrik mural trombüs flep görülmediğinde de diseksiyonu düşündürebilir.

Vaskülit

damar duvarı kalınlaşması gibi duvar kaynaklı görüntüleme bulguları oluşturabilir; bu patern dıştan fokal bası morfolojisinden farklıdır.

Çölyak arter anevrizması

ana bulgu çölyak arter çapındaki anormal genişlemedir; CTA’da eşlik eden çölyak kökü darlığı veya kompresyonu ayrıca gösterilmelidir.

Komşu kitlesel lezyona bağlı dış bası

damar çevresinde ayrı yumuşak doku kitlesi veya yer değiştirme varsa bunu MAL’ın tipik indentasyonuyla karıştırmayın.

Tuzaklar

• Ekspirasyonda izole çölyak basısı sağlıklı kişilerde de görülebilir; anatomik kompresyonu semptomatik MALS diye adlandırmayın.
• Kanca biçimli damar yalnız aksiyel kesitlerde silik kalabilir; proksimal çölyak eksenine paralel sagittal/parasagittal rekonstrüksiyon oluşturun.
• Kısa ostial aterom da lümeni daraltabilir; kalsifiye plak, aortik ateroskleroz ve aşağı yönlü damar açılanmasını ayrı ayrı sorgulayın.
• Kollateral anevrizma küçük kesitlerde gözden kaçabilir; çölyak ve SMA havzaları arasındaki pankreatikoduodenal arkadı arteriyel fazda baştan sona izleyin.

Kendini dene

1. Sagittal CTA’da çölyak kökünün üst yüzünde belirgin indentasyon ve aşağı kanca biçimli seyir var; ostial plak, intimal flep veya uzun segment duvar kalınlaşması yok. En olası mekanizma nedir?

   • Median arkuat ligament basısı
   • Ostial ateroskleroz
   • Çölyak diseksiyonu
   • Vaskülitik stenoz
   Cevabı göster

   Median arkuat ligament basısı. Kraniyal dış indentasyon ve aşağı kanca biçimli proksimal seyir MAL kompresyonuyla uyumludur. Aterosklerotik ostial stenozda plak, diseksiyonda intimal flep veya duvar içi hematom, vaskülitte ise damar duvarı kalınlaşması ve daha uzun segmentli tutulum beklenir.

2. Ekspiratuvar BT'de hafif çölyak basısı var; hasta belirtisiz ve kollateral değişiklik yok. En uygun çıkarım hangisidir?

   • Anatomik bası belirtisiz olabilir
   • Kesin semptomatik MALS
   • Aktif çölyak diseksiyonu
   • Kritik ateroskleroz
   Cevabı göster

   Anatomik bası belirtisiz olabilir. Ekspiratuvar çölyak basısı belirtisiz kişilerde de görülebilir; klinik sendrom için belirtilerle uyum aranır. Diseksiyon veya ateroskleroz için damar duvarı bulguları gösterilmemiştir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 12 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. CT imaging findings of abdominopelvic vascular compression syndromes: what the radiologist needs to knowlink.springer.com
2. Median arcuate ligament syndrome diagnosis on Computed Tomography: what a radiologist needs to knowpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. A radio-anatomical study of median arcuate ligament syndrome: unveiling the morphology and morphometry of median arcuate ligament, celiac trunk, and superior mesenteric arterylink.springer.com
4. Utility of Hook Sign in the Diagnosis of Median Arcuate Ligament Syndromepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Imaging in Large Vessel Vasculitis—A Narrative Reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Spontaneous celiac artery dissection and its managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Gastroduodenal artery aneurysm, diagnosis, clinical presentation and management: a concise reviewlink.springer.com
8. The Society for Vascular Surgery clinical practice guidelines on the management of visceral aneurysmscollege-vasculaire.com
9. 2025 ESVS Clinical Practice Guidelines on the Management of Diseases of the Mesenteric and Renal Arteries and Veinsesvs.org
10. Management of Median Arcuate Ligament Compression in Patients Undergoing Pancreaticoduodenectomy: A Systematic Review and Consensus Statementspmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Celiac trunk thrombosis in a patient with antiphospholipid syndrome induced by median arcuate ligament compression: a case presentation and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Collateral Damage: Ruptured Peripancreatic Pseudoaneurysm Associated With Severe Celiac Artery Stenosis From Median Arcuate Ligament Compressionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Laparoscopic median arcuate ligament section for median arcuate ligament compression syndrome initially detected as splenic infarction: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Embolization of spontaneous retroperitoneal bleeding fed by aneurysmal arc of Bühler: Case report and technical considerationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. Median arcuate ligament compression of the mesenteric vasculature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Diagnosis and treatment of chronic mesenteric ischemia: An update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Vascular Abnormalities in Athletes: State-of-the-Art Multimodality Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Celiac trunk thrombosis in a patient with antiphospholipid syndrome induced by median arcuate ligament compression: a case presentation and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Pancreaticoduodenectomy following total occlusion of the superior mesenteric artery: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. CT angiography of the celiac trunk: anatomy, variants and pathologic findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Prevalence of Incidentally Detected Vascular Compressions in Abdominal Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Median Arcuate Ligament Compression Associated with Flow-Related Visceral Aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Ruptured pancreaticoduodenal artery aneurysm presenting with duodenal obstruction.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Median arcuate ligament compression of the celiomesenteric trunk.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Laparoscopic treatment for celiac artery stenosis caused by median arcuate ligament compression with Adachi V type vascular anomaly: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Median Arcuate Ligament Compression in Orthotopic Liver Transplantation: Results from a Single-Center Analysis and a European Survey Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Phase-contrast MRI evaluation of haemodynamic changes induces by a coeliac axis stenosis in the gastroduodenal artery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Collateral Damage: Ruptured Peripancreatic Pseudoaneurysm Associated With Severe Celiac Artery Stenosis From Median Arcuate Ligament Compression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Complications of Median arcuate ligament syndrome: age-independent but linked to celiac axis narrowing severity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Chronic Abdominal Pain in Median Arcuate Ligament Syndrome: A Diagnostic and Therapeutic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Median Arcuate Ligament Syndrome: A Hidden Cause of Abdominal Pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. An Overview of Vascular Compression Syndromes and Associations with Autonomic Dysfunction: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Comparison of GPT-4o With Human Performance in the Polish Vascular Surgery Specialty Examination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Minimally invasive approach to Dunbar Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Robotic median arcuate ligament release in a pediatric surgery center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Median Arcuate Ligament Syndrome: Diagnostic Challenges and Outcomes Following Laparoscopic Decompression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Applications of 3D Printing and Virtual Modeling in the Assessment of Visceral and Renal Artery Aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Medical hyperspectral imaging: an updated review of technology advancements and biomedical applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Abdominal applications of quantitative 4D flow MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.