Koroner plak tipleri: kalsifiye, kısmen kalsifiye ve kalsifiye olmayan

Özet

Koroner aterosklerotik plak, koroner arter duvarında gelişen ve lümen konturunu etkileyebilen aterom dokusudur; koroner BTA lümenle ilişkisini ve kalsifiye bileşen bulunup bulunmadığını gösterir. Plaklar görüntüde kalsifiye, kalsifiye olmayan veya aynı lezyonda her iki bileşen bulunan kısmen kalsifiye (mixed) olarak tanımlanır. Plak türünü, lümen darlığından ve damar yeniden şekillenmesinden ayrı kaydetmek, yalnız kalsiyum skorunun gösteremediği kalsifiye olmayan hastalığı fark etmeyi sağlar. Aşırı yoğun kalsiyumun lümende yarattığı blooming veya düşük kontrast, plak sınırını ve gerçek darlık derecesini yanlış değerlendirmeye yol açabilir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

ECG eşzamanlı koroner arteriyel seride kontrastla dolu lümen kenarında damar duvarına ait doku izlenir: kalsifiye bileşen lümenden belirgin yüksek atenüasyonlu, kalsifiye olmayan bileşen kontrastlı lümenden düşük atenüasyonlu, kısmen kalsifiye plak ise aynı lezyonda iki bileşeni birden içerir.

Kontrastsız

Koroner duvar kalsifikasyonu görülebilir ve Agatston skoru hesaplanabilir; bu seri kalsifiye olmayan plağı göstermez ve tek başına üç plak tipini sınıflandıramaz.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Kalsifiye plak — koroner duvar boyunca lümenden belirgin yüksek atenüasyonlu plak bileşeni; kalsiyum blooming'i komşu lümen kenarını örtebilir.
• Kalsifiye olmayan plak — kontrastlı lümen kenarında, çevre epikardiyal yağdan ayırt edilen ve lümenden düşük atenüasyonlu duvar dokusu.
• Kısmen kalsifiye plak — tek lezyon içinde hem kalsifiye hem kalsifiye olmayan doku bileşenleri bulunur; ayrı komşu lezyonlar mixed plak diye birleştirilmez.
• Plak lümen konturunu daraltabilir veya dış damar konturu büyürken lümeni görece koruyabilir; damar duvarı ile lümen birlikte izlenir.
• Pozitif damar yeniden şekillenmesi — dış damar alanının temsil edici referans segmente göre artışı; kalsifikasyon türünden bağımsız bir morfolojik özelliktir.
• Napkin-ring işareti — kısa eksende düşük atenüasyonlu merkezi alanın lümene komşu görünmesi ve çevresinde halka biçimli daha yüksek atenüasyonlu plak dokusu.
• Plak uzunluğu, segmenti, yayılımı ve eşlik eden stenoz; tek kesit görünümüne değil, kaynak görüntüler ve çok düzlemli seyir takibine göre belirlenir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Pozitif damar yeniden şekillenmesi için SCCT ölçütü

RI = lezyon maksimum damar alanı / referans damar alanı ≥1,10

Koroner BTA plak bileşimi

Kalsifiye plak yüksek atenüasyonlu kalsifik doku içerir; kalsifiye olmayan plakta BT'de görülebilir kalsifik bileşen yoktur; kısmen kalsifiye plak aynı plakta hem kalsifiye hem kalsifiye olmayan bileşen barındırır. Histolojik fibroz/lipit içeriği yalnız BT atenüasyonundan kesinleştirilemez.

Normalde

Normal koroner segmentte kontrastla dolu lümen düzgün sınırlıdır; çevresinde fokal duvar kalınlaşması, kalsifiye odak veya lümene komşu plak dokusu görülmez. Aynı damarın hastalıklı ve yakın referans segmentlerinde lümen iç çapını, dış damar konturunu, kontrastlı lümene göre plak atenüasyonunu ve kalsifiye bileşenin yerini kıyasla.

Ayırıcı tanı

Koroner damar dışı epikardiyal yağ

düşük atenüasyonlu yağ damar duvarı plağını taklit edebilir; yağ dış damar konturunun dışında devam eder, plak ise lümenle ilişkili duvar dokusudur.

Koroner lümen kontrastı

güçlü koroner kontrastlanma komşu plak atenüasyonunu artırabilir; yüksek yoğunluklu kalsiyumun blooming etkisi kenarların seçimini güçleştirip darlığı olduğundan fazla gösterebilir ve uygun pencereleme görüntü yorumunu iyileştirebilir.

Kalsiyum blooming artefaktı

gerçek kalsiyum hacminden daha geniş parlak alan ve yapay darlık görünümü oluşturabilir; lümen açıklığı kaynak kesitlerde yeniden değerlendirilir.

Hareket artefaktı, koroner lümen veya plak sınırlarının saptanmasını güçleştirerek plak değerlendirmesini etkileyebilir.

Koroner diseksiyon/intramural hematom

spontan koroner arter diseksiyonu aterosklerotik olmayan bir olaydır; intramural hematom oluşumu gerçek lümeni sıkıştırabilir.

Tuzaklar

• Düşük HU değerini doğrudan lipid çekirdeği veya histolojik yumuşak plak diye adlandırma; ölçüm lümen kontrastı, rekonstrüksiyon ve parsiyel hacimden etkilenir.
• Kontrastsız kalsiyum skorunda plak görülmemesini koroner plak yokluğu sayma; kalsifiye olmayan bileşen bu incelemede görünmez.
• Kalsiyum blooming'i plağın gerçek sınırını ve stenozu olduğundan fazla gösterebilir; daralmayı komşu normal segmente göre ve uygun kaynak görüntüde değerlendir.
• Tek lezyon içindeki bileşenlerin ayrımı — kalsifiye ve kalsifiye olmayan doku aynı kesintisiz plak yapısını oluşturuyorsa kısmen kalsifiye plak olarak kaydedilir; komşu ayrı segmentlerdeki plaklar birbirine karıştırılmamalıdır.

Kendini dene

1. Koroner BTA'da tek duvar lezyonunda hem parlak kalsiyum hem lümenden düşük atenüasyonlu doku var. Plak nasıl sınıflanır?

   • Kalsifiye plak
   • Kalsifiye olmayan plak
   • Kısmen kalsifiye plak
   • Koroner trombüs
   Cevabı göster

   Kısmen kalsifiye plak. Aynı plak içinde kalsifiye ve kalsifiye olmayan bileşenlerin birlikte bulunması kısmen kalsifiye (mixed) plak olarak adlandırılır. Yalnız kalsifiye tipte kalsiyum baskındır; nonkalsifiye tipte görünür kalsifik bileşen yoktur. Trombüs lümen içi dolum kusurudur.

2. Kontrastsız CAC BT'de skor sıfır, ancak koroner BTA'da duvar plağı saptanıyor. En uygun açıklama nedir?

   • Kalsifiye olmayan plak
   • Aort kapak kalsiyumu
   • Koroner fistül
   • Hareket artefaktı
   Cevabı göster

   Kalsifiye olmayan plak. Agatston sıfır, eşik üstü kalsifikasyonun görülmediğini söyler; kalsifiye olmayan aterom kontrastsız kalsiyum serisinde skora girmez. Aort kapak kalsiyumu koroner duvar plağı değildir; fistül anormal damar bağlantısıdır, hareket artefaktı ise gerçek duvar plağı oluşturmaz.

İlgili konular

• Koroner kalsiyum skoru ve Agatston yöntemi

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 5 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Standards for quantitative assessments by coronary computed tomography angiography (CCTA)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. 2024 Consensus Statement on Coronary Stenosis and Plaque Evaluation in CT Angiography From the Asian Society of Cardiovascular Imaging-Practical Tutorial (ASCI-PT)pmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. 18 F-sodium fluoride positron emission tomography for molecular imaging of coronary atherosclerosis based on computed tomography analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Data on analysis of coronary atherosclerosis on computed tomography and 18 F-sodium fluoride positron emission tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Very Late Chronic Total Occlusion After Drug-Coated Balloon Treatment for a Diffuse Long Coronary Lesion in Unstable Angina: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Advanced quantitative CT for coronary artery disease: integrating stenosis quantification, plaque quantification, and fractional flow reserve-CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Assessment of Coronary Plaque Burden using Non-Contrast T1-weighted Cardiovascular MR: Comparison with Coronary CT Angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. South Asian Cardiovascular Risk: Role of Coronary Artery Calcium Scoring and Computed Tomography Angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Association of monocyte to high-density lipoprotein cholesterol ratio with non-calcified plaques in subclinical coronary atherosclerosis: a cross-sectional study in hypertensive patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Spectral computed tomography characterization of coronary atherosclerotic plaque: principles, imaging biomarkers, and clinical significance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Clinical Applications of Artificial Intelligence in Cardiac CT: From Coronary CT Angiography to CT-Derived Fractional Flow Reserve and Myocardial Perfusion Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Left main coronary artery stenosis assessment on coronary CT angiography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Plaque-Adapted Virtual Monoenergetic Image Selection for Carotid Plaque Visualization Using Photon-Counting CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pictorial review: a step-by-step guide to coronary CT angiography with photon-counting detector CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Association Between Pericoronary Fat Attenuation Index and High-Risk Plaque Features Assessed by Photon-Counting CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Cardiac CT in the Era of Precision Cardiology: From Calcium Scoring to Comprehensive Risk Profiling.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Coronary Plaque Burden in South Asian Adults: Insights From the DILWALE Registry.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Emerging quantitative CCTA imaging biomarkers for cardiovascular risk stratification: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Coronary Inflammation Is Associated With Plaque Progression in Men With HIV.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Deep Learning-based Automated Coronary Plaque Quantification: First Demonstration With Ultra-high Resolution Photon-counting Detector CT at Different Temporal Resolutions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Association of AI-assisted quantitative coronary plaque burden and CT-derived fractional flow reserve with major adverse cardiovascular events.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Plaque phenotypes across remodeling patterns in vertebrobasilar atherosclerosis: a high-resolution magnetic resonance vessel wall imaging study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Evaluation of Coronary Artery Disease Plaques Using Coronary CT Angiography in a High-Risk Population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Spontaneous coronary artery dissection as a threshold disorder of coronary wall integrity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Angiotensin II-driven coronary vasculopathy and pressure-overload myocardial remodeling represent distinct vascular phenotypes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Biomechanical Determinants of Plaque Erosion: Translational Implications and Precision Care.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Molecular Mechanisms of Intimal Hyperplasia in Saphenous Vein Grafts After Coronary Artery Bypass Grafting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Association of Elevated Lipoprotein(a) levels with vulnerable plaque features assessed by multimodality coronary imaging in patients with coronary artery disease: A systematic review and Meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Coronary Computed Tomography Angiography for the Diagnosis and Revascularization Guidance of Coronary Bifurcation Lesions: A Contemporary Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Deep learning-based assessment of coronary artery disease using curved-multiplanar reconstruction: comprehensive evaluation of stenosis, calcification, and plaque.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Sleep Phenotype, Shift-Related Occupation, and Coronary Plaque Complexity in Young Adults: Association with CT-Derived Functional Ischemia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. PET-based assessment of coronary microvascular dysfunction and its relation to plaque burden and vascular remodeling: integration with microvascular resistance reserve.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Prognostic implications of functional significance, high-risk plaque and vessel characteristics in patients with diabetes mellitus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Intravascular ultrasound-guided percutaneous treatment of late-presenting left anterior descending artery compression after penetrating cardiac trauma in a young adult: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Artificial intelligence-based coronary computed tomography angiography quantification of atherosclerosis burden: comparison with intravascular ultrasound in the INVICTUS Registry.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Development of a MACE risk prediction model based on CCTA-derived quantitative parameters: a proof-of-concept study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Artificial intelligence-powered automatic coronary computed tomography angiography plaque quantification: comparison against optical coherence tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Coronary artery disease imaging with total-body PET.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Accuracy of multimodal intravascular imaging in evaluating neointimal tissue in a swine femoropopliteal artery stent model.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Mediastinal adipose tissue as an active player in cardiovascular disease: a multimodality imaging narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Clinical benefits and current challenges of photon-counting detector CT in vascular imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Optimising Generalisable Deep Learning Models for CT Coronary Segmentation: A Multifactorial Evaluation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Anatomically Guided Cascaded U-Net Ensemble for Coronary Artery Calcification Segmentation in Cardiac CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Simulation of calcium blooming artifacts in coronary CT angiography from digital phantoms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. An Unusual Angiographic Pattern of the Right Coronary Artery: Recognizing Woven Coronary Anomaly.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Optical Coherence Tomography: Case Series and Review on Differentiating Spontaneous Coronary Artery Dissection From Recanalized Thrombus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Coronary Artery Disease in Women: Sex-Specific Pathophysiology, Risk Factors, Clinical Presentation and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Non-calcified plaque volume assessed by coronary computed tomographic angiography: prognostic significance, reproducibility, and temporal progression.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Advanced Multimodality Cardiovascular Imaging in Patients at Very High Cardiovascular Risk Without a Previous Cardiovascular Event: Current Knowledge and Future Perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. High-Z Contrast Media for Coronary Photon-counting Detector CT Angiography: Improved Quantification of Calcified Stenoses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Comparison of Photon-Counting and Energy-Integrating Computed Coronary Tomography Angiography for Coronary Artery Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Biomechanical index for predicting the risk of acute coronary syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Single Coronary Artery in the Context of Vascular Disease: Anatomy, Development, Multimodality Imaging, and Clinical Interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Case Report: Zero-contrast multivessel PCI with left main bifurcation guided by dual IVUS strategies using a coronary CTA roadmap.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. From incidental positron emission uptake to <i>in-vivo</i> phenotyping: a short history of positron emission tomography in the study of atherosclerosis and the vulnerable plaque.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. NaF-PET Imaging for Detection of Early Arterial Microcalcification and Monitoring of Targeted Therapy: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Plaque Progression and Rupture in Obstructive Coronary Artery Disease: A Review of Current Imaging Modalities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Association between gallstones and subclinical coronary atherosclerosis: An observational study with propensity score matching.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Mixed coronary plaque phantom analysis by photon-counting CT: impact of calcium and iodine on low-attenuation plaque detection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Utility of high-sensitivity cardiac troponin I normalized to left ventricular mass in detection of stable coronary artery disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. OFDI-Guided Stentless PCI for Erosion-Related STEMI Unmasking Antiphospholipid Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Agenesis of the left pulmonary artery and cardiac hydatid cysts: A dual rarity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Large-Bore Mechanical Thrombectomy With Bivalirudin for Post-CABG HIT-Associated Intermediate- to High-Risk Pulmonary Embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Beyond Traditional Risk Scores: Artificial Intelligence in Coronary Plaque Characterization and Personalized Atherosclerosis Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Beyond Angiography: Cardiac CT for Planning Complex PCI in Calcified Coronary Lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Quantitative Coronary Atherosclerotic Plaque Burden From CCTA and the Benefit From Lipid-Lowering Medication.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Clinical Decision-Making and Imaging-Guided Follow-Up Strategies in Spontaneous Coronary Artery Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. A review of the pathogenic mechanism and clinical management progress of in-stent calcification restenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.