Spontan koroner arter diseksiyonu (SCAD)

Özet

SCAD, aterosklerotik plak rüptürü olmadan koroner arter duvarında intramural hematom ve/veya intimal yırtılma gelişmesiyle ortaya çıkan akut koroner sendromun nedenidir; genç kadınlarda, gebelik ve lohusalık döneminde özellikle akılda tutulur. Koroner BT anjiyografi özellikle proksimal ve orta damar kesimlerinde uzun, düzgün veya giderek daralan stenoz ve damar duvarı hematomunu gösterebilir; seçilmiş olgularda intimal flep veya yalancı kanal izlenimi de görülebilir. Distal damarların küçük çapı ve BT çözünürlük sınırı nedeniyle normal CCTA SCAD'yi dışlamaz; akut koroner sendromda CCTA invaziv koroner anjiyografiyle eşdeğer değildir. SCAD akut koroner sendrom ve miyokard infarktüsünün, ayrıca ventriküler aritmi ve ani kardiyak ölümün nedeni olabilir.

Faz ve pencere

BTA tanısal

EKG eşlemeli koroner BT anjiyografide uzun, düzgün ya da giderek daralan veya ani başlayan stenoz, damar duvarı kalınlaşmasıyla gerçek lümen basısı, seçilebilen olgularda intimal flep/çift lümen ve perivasküler yağ çizgilenmesi değerlendirilir; kontrastsız BT'de intramural hematom yüksek atenüasyonlu olabilir, distal damarlar çözünürlük nedeniyle görünmeyebilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Uzun düzgün stenoz — duvar içi hematom gerçek lümeni uzun segmentte basabilir; CCTA'da damar boyunca düzgün veya giderek daralan stenoz görülebilir.
• Ani kalibre değişimi — kontrastlanan açık lümen ile distal daralmış segment arasında keskin geçiş olabilir; bu görünüm tek başına SCAD'ye özgü değildir.
• İntramural hematom — damar duvarındaki kalınlaşma gerçek lümeni basabilir; kontrastsız seride hematom yüksek atenüasyonlu görülebilir.
• İntimal flep — lümen içinde duvar boyunca uzanan ince çizgi iki kanalı birbirinden ayırabilir.
• Çift lümen veya duvar boyanması — klasik anjiyografide Tip 1 SCAD'nin doğrudan bulgularındandır, ancak SCAD olgularının tümünde görülmez.
• Perivasküler yağ çizgilenmesi — epikardiyal yağ planındaki fokal çizgilenme SCAD'ye eşlik edip tanıyı destekleyebilir; tek başına tanı koydurmaz.
• Belirgin plak yokluğu — uzun stenozla birlikte aynı segmentte aterosklerotik plağın ve diğer koronerlerde belirgin aterosklerozun bulunmaması SCAD lehine bir örüntüdür; tek başına tanı koydurmaz.
• İlgili miyokardda hipoatenüasyon — diseke koronerin beslediği miyokard alanında BT'de hipoatenüans bölge de izlenebilir; bu bulgu SCAD'ye özgü değildir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Klasik Saw koroner anjiyografik SCAD sınıflaması ve sonradan önerilen Tip 4

Klasik Saw sınıflaması: Tip 1 duvar boyanması/çift lümen; Tip 2 uzun diffüz stenoz; Tip 3 aterosklerozu taklit eden fokal stenoz. Daha sonraki yayınlarda tam damar oklüzyonu için Tip 4 eklemesi önerilmiştir; bu klasik Tip 1–3 şemasının uzantısıdır. Sınıflama invaziv anjiyografi görünümüne dayanır; BT görünümüyle birebir eşdeğer değildir.

Normalde

Normal durumda sol ana koroner arter sol aort sinüsünden çıkar ve LAD ile LCX dallarına ayrılır; RCA sağ aort sinüsünden köken alır. Şüpheli segmenti aynı damarın komşu proksimal-distal kesimiyle ve diğer koronerlerdeki aterom yüküyle kıyasla; distal küçük damarların normal görünmesi SCAD'yi dışlamaz.

Ayırıcı tanı

Aterosklerotik plak

daha fokal eksantrik duvar plağı, kalsifikasyon veya başka damarlarda aterom eşlik edebilir.

Koroner vazospazm

fokal veya diffüz daralmayla SCAD’yi taklit edebilir; eşlik eden duvar içi hematom veya perivasküler yağ çizgilenmesi SCAD’yi destekler.

Miyokard köprüsü

koroner arterin bir bölümü miyokard içine girerek sistolde çevre kas dokusuyla sıkışır; bu anatomik seyir damar duvarı hematomu değildir.

Koroner arter embolisi

çoğunlukla ani lümen oklüzyonu yapar; damar duvarı hematomu veya perivasküler yağ çizgilenmesi varsa SCAD olasılığı ayrıca değerlendirilir.

İyatrojenik diseksiyon

koroner kateterizasyon veya girişim sırasında oluşabilir; işlem öyküsü ve hasarın başlangıç yeri spontan SCAD'den ayırmaya yardım eder.

Tuzaklar

• Distal SCAD küçük damar çapı mevcut BT çözünürlüğünün altında kaldığında gözden kaçabilir; normal CCTA sonucu SCAD'yi dışlamaz.
• İntramural hematom, özellikle lipid zengini kalsifiye olmayan plakla karışabilir; BT'de plak yokluğu ve lezyonun uzunlamasına yayılımı ayırıcı tanıya yardımcı olur.
• Perivasküler yağ çizgilenmesi SCAD'ye eşlik edip tanıya destek olabilir; tanısal yorumda aynı segmentteki koroner lümen ve duvar bulgularıyla birlikte değerlendir.
• Kardiyak hareket artefaktı yalancı flep izlenimi verebilir; ince kesit ve farklı kardiyak faz rekonstrüksiyonlarında aynı çizginin devamlılığını kontrol et.

Kendini dene

1. Göğüs ağrısı olan hastada orta LAD'de plak yükü olmadan uzun düzgün daralma ve damar duvarında hilal biçimli hematom görülüyor. En olası tanı nedir?

   • Spontan koroner diseksiyon
   • Koroner vazospazm
   • Miyokard köprüsü
   • Koroner emboli
   Cevabı göster

   Spontan koroner diseksiyon. Uzun stenozla birlikte duvar içine yerleşen ve gerçek lümeni basan hematom SCAD'yi destekler. Vazospazm duvar hematomu yapmaz; köprü miyokard içi seyirdir, emboli ise lümen içini tıkar.

2. Akut koroner sendrom şüphesi yüksek, ancak CCTA'da belirgin lezyon yok. SCAD açısından en doğru çıkarım hangisidir?

   • Distal SCAD dışlanamaz
   • SCAD kesin dışlandı
   • Yalnız anevrizma olabilir
   • Bulgular fistülü kanıtlar
   Cevabı göster

   Distal SCAD dışlanamaz. Distal damar çözünürlüğü ve kardiyak hareket artefaktı CCTA duyarlılığını sınırlar; negatif inceleme SCAD’yi dışlamaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 17 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Role of Coronary CT Angiography in Spontaneous Coronary Artery Dissectionpubs.rsna.org
2. Spontaneous Coronary Artery Dissection: Current State of the Science: A Scientific Statement From the American Heart Associationiscadregistry.bidmc.org
3. Spontaneous Coronary Artery Dissection Current State of the Science: A Scientific Statement From the American Heart Associationprofessional.heart.org
4. Invasive imaging modalities in a spontaneous coronary artery dissection: when “believing is seeing”frontiersin.org
5. Utility of dual source dual energy cardiac CT in coronary artery dissection diagnosis and follow-up: a case series and review of the literaturelink.springer.com
6. Non-invasive approach to spontaneous coronary artery dissection: the role of multimodality imagingacademic.oup.com
7. Coronary artery anomalies overview: The normal and the abnormalpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Spontaneous coronary artery dissection as a threshold disorder of coronary wall integritypmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Clinical Decision-Making and Imaging-Guided Follow-Up Strategies in Spontaneous Coronary Artery Dissectionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Spontaneous Coronary Artery Dissection and Takotsubo Syndrome: Converging Mechanisms, Diagnostic Pitfalls, and a Unified Clinical Algorithmpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Exploration of Spontaneous Coronary Artery Dissection: Pathophysiology, Diagnosis, Management, and Clinical Implicationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Spontaneous coronary artery dissection: dissecting an underdiagnosed problempmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Optical Coherence Tomography in Acute Coronary Syndromes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Spontaneous coronary artery dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Utility of optical coherence tomography in acute coronary syndromes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Spontaneous coronary artery dissection: update 2019.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Updates in Spontaneous Coronary Artery Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Multimodality Imaging for Spontaneous Coronary Artery Dissection in Women.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Spontaneous coronary artery dissection, challenges of diagnosis and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. [Spontaneous coronary artery dissections].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Spontaneous Coronary Artery Dissection: Cardiac Manifestations of Vascular Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Spontaneous coronary artery dissection: new insights into diagnosis and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Spontaneous Coronary Artery Dissection: Latest Developments and New Frontiers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Fibromuscular Dysplasia: A Focused Review for the Cardiologist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Fibromuscular dysplasia: its various phenotypes in everyday practice in 2021.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. [Spontaneous coronary artery dissection].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Spontaneous coronary artery dissection as a threshold disorder of coronary wall integrity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Chronic Spontaneous Coronary Artery Dissection in a Young Woman Managed With Coronary Artery Bypass Grafting: A Case Report With Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Real-Time Intravascular Ultrasound-Guided Percutaneous Coronary Intervention for Spontaneous Coronary Artery Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Spontaneous Coronary Artery Dissection and Takotsubo Syndrome: Converging Mechanisms, Diagnostic Pitfalls, and a Unified Clinical Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Clinical Decision-Making and Imaging-Guided Follow-Up Strategies in Spontaneous Coronary Artery Dissection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Management of Spontaneous Coronary Dissection Complicated by Cardiogenic Shock: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Spontaneous Coronary Artery Dissection Presenting as Sustained Ventricular Tachycardia: A Rare and Life-Threatening Manifestation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Postpartum Spontaneous Coronary Artery Dissection Involving the Left Main Coronary Artery: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Clinical characteristics and outcomes in Takotsubo syndrome vs. spontaneous coronary artery dissection: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Pregnancy-Related Cardiovascular Diseases: A Radiological Overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Photon-counting detector CT vs energy-integrating detector CT for the diagnosis of arterial dissection in the cervicocerebral region: A single-center case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. "Left Main" Pattern Electrocardiogram: A Diagnostic Trap for Cardiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Acute Myocardial Infarction Secondary to Idiopathic Ascending Aortic Thrombus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Chest Discomfort: Could Coronary Pathology Extend Beyond Atherosclerosis?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Spontaneous Coronary Artery Dissection (SCAD): Unveiling the Enigma of the Unexpected Coronary Event.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Spontaneous Coronary Artery Dissection Unveiled: Pathophysiology, Imaging, and Evolving Management Strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Computed tomography pitfalls and diagnostic value in a patient with post-infarction ventricular septal defect, cardiogenic shock, and iatrogenic type B aortic dissection during extracorporeal membrane oxygenation support: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Stress CT myocardial perfusion imaging after arterial switch operation for transposition of the great arteries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Intravascular ultrasound-guided percutaneous treatment of late-presenting left anterior descending artery compression after penetrating cardiac trauma in a young adult: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Clinical characteristics, medication, and outcomes of spontaneous coronary artery dissection patients with an initial strategy of percutaneous coronary intervention or conservative therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Myocardial Infarction With Non-Obstructive Coronary Artery Disease: Exploration of the Etiology to Guide Therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Integrative Single-Cell Transcriptomics, Multi-Omics Analyses, and Computational Pharmacology Reveal Macrophage Heterogeneity and the Putative THBS1-CD36 Axis in Coronary Atherosclerosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Superimposed Takotsubo syndrome and acute myocardial infarction: a systematic review and pooled analysis of published cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Exploration of Spontaneous Coronary Artery Dissection: Pathophysiology, Diagnosis, Management, and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Coronary Intramural Hematoma in a Young Athlete After Direct Ball Impact to the Chest.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Dissecting the Delirium: A Case of Triple Vessel SCAD Secondary to Encephalitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.