Penetran aterosklerotik ülser

Özet

Penetran aterosklerotik ülser, aort aterosklerotik plağının internal elastik laminayı aşarak medyaya ilerlemesiyle oluşur; ileri yaş ve yaygın ateroskleroz zemininde daha sık görülür. Kontrastlı BT anjiyografi (BTA), aterosklerotik plak içinden aort duvarına uzanan kontrast dolu fokal ülseri gösterir; eşlik eden intramural hematom ve dış kontur değişiklikleri ayrıca değerlendirilir. Ülser genişliği/çapı, derinliği ve büyümesi, eşlik eden sakküler anevrizma ve artan plevral efüzyon tanımlanmalıdır; ACC/AHA 2022 bazı eşik değerleri listelerken ESVS 2026 ülser genişliği veya derinliği için ortak bir kesme değeri olmadığını belirtir. Periaortik hematom veya kontrastın aort duvarı dışına geçmesi rüptür ya da komplike lezyon bulgusu olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kontrastsız seride aterosklerotik kalsifikasyonlar ve varsa hiperdens intramural hematom saptanabilir; ülser kraterinin lümenle bağlantısı yalnızca kontrastlı fazda net olduğundan, kontrastsız seride güvenilir şekilde değerlendirilemez.

BTA tanısal

BTA'da aterosklerotik plak içindeki kontrast dolu fokal ülser, duvar derinliğine uzanımı ve varsa dış kontur çıkıntısı değerlendirilir; intramural hematom, sakküler genişleme veya plevral/periaortik sıvı eşlik edebilir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Kontrast dolu ülser krateri — aterosklerotik plak yüzeyinden internal elastik laminayı aşarak medyaya uzanan fokal kontrast dolu çıkıntıdır.
• Aterosklerotik zemin — PAU çevresinde yaygın kalsifiye veya kalsifiye olmayan aterosklerotik plak bulunabilir; lezyon bu plaklı aort segmentinde değerlendirilir.
• Dış kontur çıkıntısı — derinleşen ülser zayıflamış aort duvarında fokal bombeleşme veya sakküler genişlemeye ilerleyebilir; her PAU'da dış kontur değişikliği bulunmaz.
• Ülser derinliği — kontrast dolu intramural kan havuzunun intimal girişinden en derin noktasına kadar ölçülür.
• Ülser düzeyindeki maksimum aort çapı — ülserden karşı aort duvarına kadar ölçülen toplam aort çapıdır; ülser çapı, intimal defekt uzunluğu ve intramural kan havuzu genişliğinden ayrı raporlanır.
• Eşlik eden intramural hematom — aort duvarında hilal biçimli kalınlaşma yapar ve kontrastsız BT'de hiperdens görülebilir.
• Periaortik hematom veya özellikle artan plevral efüzyon — rüptür ya da komplike akut aort sendromu açısından eşlik eden bulgulardır.
• Sakküler yeniden şekillenme — PAU zayıflamış aort duvarında tipik olarak sakküler genişlemeye veya psödoanevrizmaya ilerleyebilir; takipte ülser büyümesi ve maksimum aort çapı dikkate alınır.

Ölçütler ve sınıflamalar

ACC/AHA 2022 yüksek riskli maksimum PAU çapı (ülser ölçüsü; toplam aort çapından ayrı)

≥13–20 mm

ACC/AHA 2022 yüksek riskli maksimum PAU derinliği

≥10 mm

ACC/AHA 2022 PAU yüksek riskli görüntü özellikleri; ESVS 2026 eşik notu

ACC/AHA 2022 maksimum PAU çapı ≥13–20 mm, maksimum derinlik ≥10 mm, anlamlı büyüme, eşlik eden sakküler anevrizma ve artan plevral efüzyonu yüksek riskli görüntü özellikleri arasında sayar; ESVS 2026 ülser genişliği veya derinliği için üzerinde uzlaşılmış kesme değeri olmadığını belirtir.

Normalde

Aort duvarına uzanan kontrast dolu fokal krater PAU lehinedir; kontrastsız BT aterosklerotik kalsifikasyonu gösterir ve intramural hematom varsa hiperdens duvar kalınlaşması görülebilir. Plağın lümen yüzeyiyle sınırlı kalıp kalmadığını, ülserin medyaya uzanımını ve dış kontur etkisini, ayrıca komşu duvarda intramural hematomla uyumlu kalınlaşma olup olmadığını karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

İzole aortik intramural hematom

uzunlamasına hilal biçimli duvar kalınlaşması yapar; kontrastsız BT'de hiperdens olabilir ve PAU'daki gibi aterosklerotik plak içinden medyaya uzanan kontrast dolu ülser bulunmaz.

Aortik diseksiyon

intimomedial flep iki lümeni ayırır; PAU ise aterosklerotik plakta intima elastik laminasını aşan fokal ülserdir, ancak morfolojik örtüşme olasılığı değerlendirilmelidir.

Aortik psödoanevrizma

aort duvarının tüm katlarının bütünlüğünün bozulması sonucu oluşur; penetrant aterosklerotik ülserin adventisiyaya doğru ilerlemesi sakküler psödoanevrizmaya yol açabilir. PAU iç elastik laminayı aşarak medyaya uzanır; lezyonun adventisiyaya doğru ilerlemesi sakküler psödoanevrizma veya rüptür riskini artırır.

Yüzeyel aterosklerotik plak ülserasyonu

lümen yüzeyinde düzensizlik yapar, ancak PAU tanımı gereği internal elastik laminayı aşarak medyaya ilerleyen fokal ülserdir.

Tuzaklar

• Akım eksenine eğik görüntü ülser ve aort çaplarını saptırabilir; çift oblik düzlemde ölçün ve ülser ölçüsü ile toplam aort çapını ayrı adlandırın.
• Kontrast dolu dal arteri infundibulumu ülser kraterini taklit edebilir; küçük konik çıkıntının tepesindeki bronşiyal veya interkostal dalı kesitler boyunca izleyin.
• Yalnız lümen görünümünde ülserin duvar içi ve dış kontur uzanımı gözden kaçabilir; aksiyel ve uygun sagittal/koronal oblik rekonstrüksiyonları birlikte inceleyin.
• PAU ile birlikte intramural hematom varsa yalnız ülser boyutunu değil, hematomun yayılımını ve eşlik eden plevral efüzyon/periaortik kanı da tanımlayın.

Kendini dene

1. Aterosklerotik plak içinde aort duvarına doğru uzanan kontrast dolu krater ve 11 mm derinlik saptanıyor. En uygun tanı nedir?

   • Penetran aterosklerotik ülser
   • Aortik intramural hematom
   • Aortik diseksiyon
   • Aortik mural trombüs
   Cevabı göster

   Penetran aterosklerotik ülser. Aterosklerotik plak içinden duvar derinliğine uzanan kontrast dolu fokal krater PAU görünümüdür; 11 mm derinlik ACC/AHA 2022'de listelenen ≥10 mm yüksek risk özelliğini karşılar. ESVS 2026 ülser derinliği için evrensel bir kesme değeri üzerinde uzlaşma olmadığını bildirir; bu ölçüm tek başına tanı veya yönetim kararı koydurmaz.

2. İnen aortada küçük, düzgün ve konik kontrast çıkıntısının tepesinden ince bir interkostal arter devam ediyor. En olası yapı hangisidir?

   • İnterkostal arter infundibulumu
   • Ülser krateri
   • Sakküler psödoanevrizma
   • Yalancı lümen açıklığı
   Cevabı göster

   İnterkostal arter infundibulumu. Bronşiyal veya interkostal arter çıkışındaki küçük konik infundibulum, ilişkili dal arterini çıkıntının tepesinden izleyerek tanınır. PAU aterosklerotik plakta duvar içine uzanan kraterdir; psödoanevrizma aort dışına sınırlı kesedir; yalancı lümen ise diseksiyon flebiyle ilişkilidir.

Bu konunun yer aldığı turlar

• Göğüs ağrısında BT: aort, pulmoner emboli ve diğerleri

İlgili konular

• Aortik intramural hematom

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 35 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Slide set for 2022 ACC/AHA Guideline for the Diagnosis and Management of Aortic Diseaseprofessional.heart.org
2. MDCT Imaging of Non-Traumatic Thoracic Aortic Emergencies and Its Impact on Diagnosis and Management—A Reappraisalpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Multimodality imaging in thoracic aortic diseases: a clinical consensus statement from the European Association of Cardiovascular Imaging and the European Society of Cardiology working group on aorta and peripheral vascular diseasescardiologicomonzino.it
4. European Society for Vascular Surgery (ESVS) 2026 Clinical Practice Guidelines on the Management of Descending Thoracic and Thoraco-Abdominal Aortic Diseasesorbi.uliege.be
5. Demystifying penetrating atherosclerotic ulcer of aorta: unrealised tyrant of senile aortic changespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Thoracic Trauma: Aortic Injuriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Multimodal imaging of acquired aortic diseases: clinical efficacy, comparative analysis, and future perspectivespmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Acute Aortic Syndrome: From Risk Factors to Hospital Burden and Healthcare Resource Utilizationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Clinical and Imaging Features of Aortic Penetrating Atherosclerotic Ulcers: A Systematic Review and Meta-Analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. CT angiography of acute aortic syndrome in patients with chronic kidney diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. [Acute aortic syndrome].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. [Aortic dissection].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Nontraumatic acute aortic emergencies: Part 1, Acute aortic syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. MDCT evaluation of acute aortic syndrome (AAS).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. The Acute Abdominal Aorta.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Computed Tomography Imaging Findings of Acute Aortic Pathologies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Imaging and Biomarkers in Acute Aortic Syndromes: Diagnostic and Prognostic Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Computed Tomography Imaging of Aortic Dissections with Endovascular Treatment Considerations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Penetrating atherosclerosis aortic ulcer: a re-appraisal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Penetrating atherosclerotic ulcerative disease of the aorta: do emergency physicians need to worry?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Acute aortic syndrome: CT findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Diagnosis and Management of Thoracic Aortic Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Endovascular approach for acute aortic syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. AI-based diagnosis of acute aortic syndrome from noncontrast CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Approach to the Patient with Acute Aortic Syndromes in Light of the New Consensus Statement on Multimodality Imaging in Thoracic Aortic Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. MDCT Imaging of Non-Traumatic Thoracic Aortic Emergencies and Its Impact on Diagnosis and Management-A Reappraisal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Atypical presentation of an impending thoracoabdominal aortic aneurysm rupture: The hyperattenuating crescent sign as a life-saving imaging feature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. CT Imaging Features of Acute Aortic Syndrome: A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Prognostic value of initial hematoma area in patients with acute type B aortic intramural hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. CT-Centered Multimodality Imaging of Arterial Wall Fragility in Acute Aortic Syndromes: A Narrative Review of Imaging Markers and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. CT angiography of acute aortic syndrome in patients with chronic kidney disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Clinical Applications of Cardiac Computed Tomography: A Focused Review for the Clinical Cardiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. An Overview of the Diagnostic and Treatment Strategies for Aortic Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Hyper-rapid progression in Salmonella-associated mycotic aortic aneurysms: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. CT diagnosis and destiny of acute aortic intramural hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. SIRM/SIC consensus document on the management of patients with acute chest pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Diagnostic value of a combined model for acute aortic syndrome based on internal migration of calcification on non-contrast computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Case report of penetrating coronary artery ulcer of the right coronary artery in a middle-aged man presenting with recurrent chest pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.