Üst ekstremite derin ven trombozu

Özet

Üst ekstremite DVT’si kateter, malignite veya torasik çıkışta tekrarlayan venöz bası ile ilişkili olabilir ve santral venlere uzanabilir. Ultrason ilk basamak incelemedir; ilk inceleme negatifken klinik kuşku sürerse ileri görüntüleme gerekir, MR venografi uygun olduğunda tercih edilir ve MR yapılamadığında BT venografi kullanılabilir. Tanıda ven lümenindeki gerçek dolum defekti ile kontrast karışımını ayırmak ve trombüsün aksiller-subklavyen-brakiyosefalik devamlılığını haritalamak gerekir. Proksimal ve santral venöz segmentler değerlendirilmezse trombüsün uzanımı ve eşlik eden obstrüksiyon eksik haritalanabilir.

Faz ve pencere

Venöz tanısal

Uygun venöz opasifikasyon sağlanan BT venografide aksiller, subklavyen ve brakiyal ven lümenleri değerlendirilebilir; trombüs opaklaşan lümen içinde kontrastla çevrili dolum defekti, tam oklüzyonda ise segment boyunca venöz opasifikasyon kaybı şeklinde görülebilir. Proksimal brakiyosefalik ven ve VKS’ye uzanım, omuz-göğüs duvarı kollateralleri ve torasik çıkıştaki bası da incelenir.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Venöz faz BT’de trombüs opaklaşan ven lümeni içinde kontrastla çevrili dolum defekti olarak görülebilir; tam oklüzyonda ilgili segment opaklaşmayabilir.
• Trombüsün aksiller venden subklavyen vene, brakiyosefalik vene ve VKS’ye uzandığı en kraniyal ve santral sınırlar ayrı ayrı gösterilir.
• Kol ve göğüs duvarı yumuşak dokularındaki ödem venöz tıkanmaya eşlik edebilir; ancak enfeksiyon veya lenfatik obstrüksiyon gibi başka nedenlerde de ödem görülebilir ve tek başına DVT’yi kanıtlamaz.
• Omuz ve üst göğüs duvarı kollateralleri kronik venöz tıkanmayı veya tekrarlayan çıkış darlığını destekleyebilir; torasik çıkış çevresindeki subklavyen ven etkilenmesiyle birlikte değerlendirilir.
• Klavikula, birinci kaburga ve kostoklaviküler aralık, subklavyen venin dinamik bası altında kalabileceği anatomik bölgeyi oluşturur.
• Kateter veya port ilişkili trombüs cihaz boyunca gelişebilir; cihazın venöz seyri, trombüsle ilişkisi ve santral ucu birlikte kaydedilir.
• Kitle veya lenfadenopati gibi dıştan bası nedenleri venöz lümen daralmasının düzeyinde aranır.

Normalde

Normalde brakiyal venler aksiller vene birleşir; subklavyen ven kostoklaviküler aralıktan geçerek brakiyosefalik vene devam eder. Karşı tarafla aynı anatomik seviyelerde ven açıklığını ve çapını kıyasla; trombozda intraluminal dolum defekti, kronik darlıkta ise dar lümenle birlikte kollateraller görülebilir.

Ayırıcı tanı

Torasik çıkış venöz kompresyonu

subklavyen ven kostoklaviküler aralıkta daralabilir; kol pozisyonuyla oluşan daralma trombüsle aynı bulgu değildir ve pozisyonel ven çapı azalması asemptomatik kişilerde de görülebilir.

Kronik posttrombotik stenoz

daralmış veya oklüde venöz segment ve kollateraller görülebilir; bu kronik değişiklik tek başına akut lümen içi trombüsü göstermez.

Akım karışım artefaktı

erken fazda subklavyen veya brakiyosefalik vende heterojen opaklaşma dolum defekti görünümü verebilir; gecikmiş venöz seride homojen opaklaşma artefaktı destekler.

Yüzeyel tromboflebit

sefalik veya bazilik yüzeyel ven boyunca trombüs bulunur; bu bulgu aksiller-subklavyen derin ven trombozuyla aynı değildir.

Selülit veya lenfödem

cilt altı ödemi enfeksiyon ya da lenfatik obstrüksiyonda görülebilir; derin ven trombozu venöz görüntülemeyle doğrulanmalıdır.

Tuzaklar

• Venöz opasifikasyonu yetersiz bir fazda üst ekstremite venlerindeki dolum defekti güvenilir değerlendirilemeyebilir; yorumdan önce venöz opasifikasyonun yeterliliğini denetle.
• Klavikula, subklavyen venin proksimal bölümünü ultrason değerlendirmesinde kısmen örtebilir; santral uzanım kuşkusu sürerse ileri görüntüleme gerekir.
• Omuz abdüksiyonunda görülen subklavyen ven daralmasını klinik bağlam olmaksızın akut DVT diye raporlama; gerçek trombüs lümen içi dolum defektiyle gösterilmelidir.
• Erken fazda kontrastın venöz sistemde heterojen dağılmasını gerçek trombüs sanma; gecikmiş venöz seride homojenleşme ve kalıcı dolum defekti olup olmadığını kontrol et.

Kendini dene

1. Kol şişliği olan hastada geniş aksiller ven içinde kontrastla çevrili dolum defekti subklavyen vene uzanıyor. En olası tanı nedir?

   • Üst ekstremite DVT
   • Yüzeyel tromboflebit
   • Lenfödem
   • Torasik çıkış varyantı
   Cevabı göster

   Üst ekstremite DVT. Derin venin genişlemiş lümenindeki gerçek dolum defekti ve subklavyen uzanım üst ekstremite DVT’sini gösterir. Yüzeyel tromboflebit yüzeyel venleri tutar; lenfödem venöz dolum defekti oluşturmaz, torasik çıkış kompresyonu ise tek başına intraluminal trombüs değildir.

2. Erken venöz görüntüde subklavyen ven yamalı opak; gecikmiş venöz seride kalıcı dolum defekti olmadan lümen homojen opaklaşıyor. En olası açıklama nedir?

   • Akım karışım artefaktı
   • Akut ven trombozu
   • Kronik fibrotik stenoz
   • Kateter ilişkili trombüs
   Cevabı göster

   Akım karışım artefaktı. Erken fazda venöz kontrastın heterojen dağılması dolum defekti izlenimi verebilir; gecikmiş fazda homojen opaklaşma ve kalıcı defekt olmaması akım karışım artefaktını destekler. Kronik stenozda daralma ve kollateraller görülebilir; kateter ilişkili trombüs ise cihaz çevresinde gerçek intraluminal dolum defekti oluşturabilir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 29 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Appropriateness Criteria | Suspected Upper-Extremity Deep Vein Thrombosisradiologyinfo.org
2. The American Venous Forum clinical practice guideline on the care of patients with upper extremity deep venous thrombosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Imaging of venous compression syndromespmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Thoracic Central Venous Evaluation: Comparison of First Pass Direct versus Delayed Phase Indirect Multidetector CT Venographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. ACR Appropriateness Criteria® Suspected upper extremity deep vein thrombosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Upper Extremity Deep Venous Thrombosis: Etiologies, Diagnosis, and Updates in Therapeutic Strategiespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Upper limb anatomy and preoperative mappingjournals.sagepub.com
8. The American Venous Forum clinical practice guideline on the care of patients with upper extremity deep venous thrombosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.