Transplantasyon sonrası lenfoproliferatif hastalık

Özet

PTLD, solid organ veya hematopoietik kök hücre nakli sonrasında gelişebilen, histolojik ve klinik özellikleri değişken lenfoid proliferasyonlar grubudur. Kontrastlı BT nodal ve ekstranodal hastalık dağılımını, greftteki odakları, gastrointestinal ve torasik tutulumları ve komplikasyonları göstermeye yardım eder; görüntü histolojik alt tipi tek başına belirlemez. Ekstranodal tutulum sık görülebildiğinden yalnızca greft yatağını incelemek hastalığın yayılımını eksik değerlendirebilir. Nakil öyküsü olan kişide yeni lenf nodu büyümesi veya greft kitlesi görülürse PTLD ayırıcı tanıda düşünülmelidir; görüntüleme tek başına tanı koydurmaz.

Faz ve pencere

Kontrastlı tanısal

Kontrastlı BT ile hastalığın nodal ve ekstranodal tutulum alanları saptanır ve evrelendirilir; lezyon morfolojisi değişkendir.

Önerilen pencereler: Mediasten (G 350 / M 50), Batın (G 400 / M 50), Akciğer (G 1500 / M -600), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Nakil sonrası yeni ortaya çıkan veya boyutu artan mediastinal, mezenterik, retroperitoneal ya da pelvik lenf nodları
• Greft organı içinde infiltratif yumuşak doku veya hipodens parankimal odak, greft çevresinde kitle
• Bağırsakta sirkumferansiyel duvar kalınlaşması, mukozal ülserasyon ya da kitle oluşumu görülebilir.
• Bağırsak duvarı infiltrasyonuna anevrizmatik lümen genişlemesi veya kısa segment invajinasyon eşlik edebilir
• Karaciğer ve dalakta tek ya da çoklu hipoattenüasyonlu nodüler odaklar görülebilir
• Akciğerde parankimal nodüller görülebilir; ekstranodal pulmoner tutulum infiltrasyonla da ortaya çıkabilir.
• Peritoneal nodüller, asit, bağırsak tıkanması veya perforasyona bağlı ekstraluminal hava, hastalığın yayılımıyla ya da bir komplikasyonla ilişkili olabilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

WHO-HAEM5 ve ICC sınıflaması

WHO-HAEM5, nakil bağlamındaki lenfoid proliferasyonları histolojik tanı, viral ilişki ve immün yetmezlik/düzensizlik bağlamıyla birlikte raporlayan üç parçalı IDD-LPD adlandırmasını kullanır. ICC, PTLD adını korur; yıkıcı olmayan, polimorfik, monomorfik ve klasik Hodgkin lenfoma tipi alt gruplar tanımlar. WHO-HAEM5, benzer lezyonların farklı immün yetmezlik bağlamlarında tutarsız adlandırılmasını azaltmayı hedefler. Histolojik alt tip doku incelemesiyle belirlenir; BT hastalık dağılımını ve örnekleme hedefini gösterir, alt tipi sınıflandıramaz.

Normalde

Greftin ameliyat sonrası normal anatomisi nakledilen organa ve cerrahi yapılandırmaya göre değişebilir; greft ve damar anastomozlarını ameliyat bilgisi ve önceki incelemelerle değerlendir. Hastalık alanlarının lokalizasyonu, evreleme ve tedaviye yanıt veya progresyon takibi amacıyla önceki görüntülemelerle karşılaştırılmalıdır.

Ayırıcı tanı

Greft enfeksiyonu veya apse

transplant sonrası enfeksiyonlarda çevresel kontrastlanan sıvı koleksiyonu görülebilir; klinik ve laboratuvar bulgularıyla birlikte yorumlanır.

Greft reddi

özellikle intestinal greftlerde diffüz duvar kalınlaşması, ödem, mukozada artmış kontrastlanma ve asit gibi bulgular görülebilir; bu tablo PTLD ile klinik ve görüntüleme açısından örtüşebilir.

Nakil alıcısında gelişen de novo lenfoma

PTLD ile görüntüleme bulguları örtüşebilir; klinik bağlam ve histopatoloji ayırımı sağlar.

Enfeksiyonlar veya de novo hematolojik maligniteler

PTLD ile klinik/görüntüleme açısından örtüşebilir; klinik bağlam ve histopatolojiyle ayrılır.

Reaktif/postoperatif değişiklikler

greft sonrası normal anatomi ve komplikasyonlar transplant tipine göre değişebilir; ameliyat zamanı ve önceki görüntülerle karşılaştır.

Tuzaklar

• PTLD'nin görüntüleme görünümü değişkendir ve nodal ya da ekstranodal olabilir; tek bir morfoloji veya lezyon dağılımı tanıyı kesinleştirmez.
• Bağırsak PTLD'sinde tıkanma görülmesi şart değildir; duvar kalınlaşması, kitle, ülserasyon veya kısa segment invajinasyon da görülebilir.
• Postoperatif sıvı veya değişiklikler PTLD dışındaki komplikasyonlarla da ilişkili olabilir; transplant tipi, ameliyat zamanı ve önceki görüntüleri birlikte değerlendir.
• BT'de lezyon görülmesi PTLD tanısı veya histolojik alt tipi tek başına belirlemez; doğrulama doku tanısına dayanır.

Kendini dene

1. Nakil sonrası greft ve mezenterdeki kitlelerin biyopsisinde monomorfik lenfoid proliferasyon gösteriliyor. Bu hastalık grubu hangi adla anılır?

   • PTLD
   • CMV enterokoliti
   • Akut greft reddi
   • Bakteriyel greft enfeksiyonu
   Cevabı göster

   PTLD. Nakil sonrasında gelişen lenfoid proliferasyon PTLD kapsamındadır; monomorfik alt tip histopatolojiyle belirlenir. CMV enterokoliti ve bakteriyel greft enfeksiyonu enfeksiyonlardır; akut greft reddi alloimmün komplikasyondur. Bunlar monomorfik lenfoid proliferasyon tanımını karşılamaz.

2. PTLD şüphesinde kontrastlı BT’nin rolüyle ilgili doğru ifade hangisidir?

   • Nodal ve ekstranodal hastalık dağılımını gösterebilir ve örnekleme hedefini belirlemeye yardım eder; histolojik alt tipi tek başına saptamaz.
   • Görüntüleme örüntüsü tek başına PTLD tanısını ve histolojik alt tipini kesinleştirir.
   • PTLD yalnızca lenf nodlarını tutar; ekstranodal odaklar beklenmez.
   • Bağırsak tutulumu olduğunda yalnızca obstrüksiyon varsa saptanabilir.
   Cevabı göster

   Nodal ve ekstranodal hastalık dağılımını gösterebilir ve örnekleme hedefini belirlemeye yardım eder; histolojik alt tipi tek başına saptamaz.. Kontrastlı BT hastalık dağılımını ve örnekleme hedefini göstermeye yardım eder, ancak PTLD’nin histolojik alt tipini belirlemez. PTLD nodal veya ekstranodal olabilir; bağırsak tutulumu duvar kalınlaşması, kitle, ülserasyon, dilatasyon ya da invajinasyonla görülebilir ve obstrüksiyon şart değildir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 37 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Post-Transplant Lymphoproliferative Disorderspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Gastrointestinal manifestations, risk factors, and management in patients with post-transplant lymphoproliferative disorder: A systematic reviewwjgnet.com
3. Posttransplantation Lymphoproliferative Disease: Proposed Imaging Classificationpubs.rsna.org
4. Intestinal transplants: review of normal imaging appearance and complicationspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Post-transplant lymphoproliferative disorder after solid organ transplantation: a comprehensive reviewfrontiersin.org
6. Posttransplantation Lymphoproliferative Disorder of the Abdomen: CT Evaluation in 51 Patientspubs.rsna.org
7. The 5th edition of the World Health Organization Classification of Haematolymphoid Tumours: Lymphoid Neoplasmspmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Posttransplantation lymphoproliferative disorder involving liver after renal transplantationpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Post-transplant lymphoproliferative disorder after solid organ transplantation: a comprehensive reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Allograft-localized post-transplant lymphoproliferative disorder in a pediatric kidney transplant recipient: a case report and focused reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Navigating Epstein–Barr Virus (EBV) and Post-Transplant Lymphoproliferative Disorder (PTLD) in Pediatric Liver Transplantation: Current Knowledge and Strategies for Treatment and Surveillancepmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Epstein-Barr virus infection in children with liver transplantationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Pulmonary lymphoproliferative disorders in children: a practical review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Conservative management of post-transplant central nervous system lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Imaging features of haematological malignancies of kidneys.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. 18 F-FDG PET/CT for Evaluation of Post-Transplant Lymphoproliferative Disorder (PTLD).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Post-transplant lymphoproliferative disorder of the pediatric airway: Presentation and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Epstein-Barr virus-associated smooth muscle tumors after lung transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Primary central nervous system post-transplant lymphoproliferative disorders: the spectrum of imaging appearances and differential.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Diagnosis of post-transplant lymphoproliferative disorder in solid organ transplant recipients - BCSH and BTS Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Diagnostic performances of F-18 FDG PET or PET/CT for detection of post-transplant lymphoproliferative disorder: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Primary central nervous system lymphoma after heart transplantation: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Diagnostic Performance of 18 F-FDG PET or PET/CT for Detection of Post-Transplant Lymphoproliferative Disorder: A Systematic Review and a Bivariate Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Primary central nervous system post-transplant lymphoproliferative disorders following allogeneic hematopoietic stem cell transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Management of Epstein-Barr Virus Infection and Post-Transplant Lymphoproliferative Disorder in Pediatric Liver Transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Post-transplant lymphoproliferative disorder after solid organ transplantation: a comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Diffuse Large B-Cell Lymphoma Masquerading as Recurrent Pleural Effusion and Melena: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Time Is Key: Early Diagnosis of Post-Transplant Lymphoproliferative Disorder Presenting as Primary CNS Diffuse Large B-Cell Lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Successful Use of Chimeric Antigen Receptor T-cell (CAR-T) Therapy With Lisocabtagene Maraleucel in a Renal Transplant Recipient With Refractory/Relapsed Diffuse Large B-Cell Lymphoma (DLBCL).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Polymorphic EBV-positive post-transplant lymphoproliferative disorder of the colon mimicking EBV-positive mucocutaneous ulcer: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. A case series study of fever-diarrhea-hematochezia triad as the first presentation in plasma EBV DNA-positive diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Tonsillar Post-transplant Lymphoproliferative Disorder Presenting With Hemoptysis After Heart Transplantation: A Case Report and Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Gut and liver involvement in pediatric hematolymphoid malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Imaging of intestinal vasculitis focusing on MR and CT enterography: a two-way street between radiologic findings and clinical data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Non-neoplastic conditions mimicking peritoneal carcinomatosis at CT imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Recognition and management of early complications in CAR-T cell therapy and virus-specific T-lymphocyte therapy: a practical clinical reference.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Activated PI3K-δ syndrome presenting with cervical lymphadenopathy in a pediatric patient: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Beyond Tacrolimus: Toward Personalized Immunosuppression in Heart Transplantation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Molecular Profiling and Disease Tracking of Post-transplant Lymphoproliferative Disorders using Cell-free DNA.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Spectrum of Neuroimaging Findings in CNS Lymphoproliferative Disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. All About Multiparametric MRI Evaluation in Biliary Tree Complications After Liver Transplant.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Guidelines on the Use of Therapeutic Apheresis in Clinical Practice-Evidence-Based Approach From the Writing Committee of the American Society for Apheresis: The Tenth Special Issue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. The CXCR4-targeted theranostics era: a comprehensive review of a decade of progress (2015-2025).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.