Özet
Arteria Percheron, tek bir posterior serebral arter P1 segmentinden çıkarak iki taraflı paramedian talamusları besleyen ortak perforan arter düzenidir; rostral mezensefalon da beslenme alanına katılabilir. Bu damarın tıkanması ani bilinç değişikliği, bellek bozukluğu veya göz hareketi kısıtlılığıyla ortaya çıkabilen çift taraflı talamik infarkt oluşturur. Kontrastsız BT erken dönemde normal kalabilir; görünür hale geldiğinde iki paramedian talamik hipodensite gösterebilir. İnce perforan damarın kendisi manyetik rezonans anjiyografisinde (MRA) ve dijital substraksiyon anjiyografisinde (DSA) çoğu kez gösterilemez. İki taraflı talamik lezyonların ayırıcı tanısı geniştir; arteriyel ve venöz oklüzyonların yanı sıra neoplastik, enfeksiyöz ve inflamatuvar nedenler de düşünülür.
Faz ve pencere
- Kontrastsız tanısal
- Erken incelemede parankim BT'si normal olabilir. Görünür hale geldiğinde iki paramedian talamusta, sıklıkla asimetrik, gri ve beyaz cevhere göre düşük atenüasyon ve bazen rostral mezensefalon tegmentumuna uzanan hipodensite izlenir. Bu ince damar kontrastsız BT'de doğrudan değerlendirilemez; yorum infarktın anatomik dağılımına dayanır.
Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), İnme (G 40 / M 40).
BT bulguları
- Her iki paramedian talamusta karşılıklı hipodensite; tutulum taraflar arasında asimetrik olabilir.
- Hipodensitenin üçüncü ventrikül komşuluğundaki medial talamik parankime yerleşmesi ve lateral talamik kesimlerin görece korunması.
- İnfarktın kaudale doğru rostral mezensefalon tegmentumuna uzanabilmesi.
- Talamik tutulumun anterior kutuplara ek olarak yayılabilmesi; anterior uzanım tek başına farklı damar alanı anlamına gelmez.
- Akut infarkt görünür olduğunda talamik hipodensite silik olabilir; erken BT tamamen normal kalabilir.
- Baziler tepe embolisi AOP infarktına benzer bilateral talamik dağılım oluşturabilir; serebellum, beyin sapı veya oksipital lobda ek infarktlar baziler tepe oklüzyonunu düşündürür.
- 37 hastalık görüntüleme serisinde eşlik eden serebellar (%19), oksipital (%11) ve MCA alanı (%14) infarktları bildirilmiştir; oranlar bu seriye aittir.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Arteria Percheron infarktında parankim tutulum örüntüleri
- 37 hastalık görüntüleme serisinde dört örüntü bildirilmiştir: bilateral paramedian talamus ve mezensefalon (%43); bilateral paramedian talamus, mezensefalon tutulumu olmadan (%38); bilateral paramedian ve anterior talamus ile mezensefalon (%14); bilateral paramedian ve anterior talamus, mezensefalon tutulumu olmadan (%5). Bu yüzdeler Lazzaro ve arkadaşlarının serisindeki dağılımdır.
Normalde
Normal BT’de talamusların atenüasyonu kortekse benzer; talamuslar üçüncü ventrikülün iki yanında yer alır. İncelemede bilateral paramedian talamusları karşılaştırın ve kaudal kesitlerde rostral mezensefalon tutulumunu değerlendirin.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Derin serebral ven trombozu
- iki talamusta yaygın ödem, hemorajik bileşen veya hiperdens derin venler görülebilir; internal serebral ven, Galen veni ve düz sinüs boyunca trombüs araştırılır.
- Baziler tepe oklüzyonu
- iki talamusa ek olarak serebellum, beyin sapı veya oksipital lob infarktları bulunması baziler tepe sendromunu düşündürür; damar açıklığı BT anjiyografiyle değerlendirilir.
- Wernicke ensefalopatisi
- akvedukt çevresindeki gri cevher, mamiller cisimler ve üçüncü ventrikül çevresi tutulumu talamik bulgulara eşlik edebilir.
- Global hipoksik-iskemik hasarda, özellikle ağır olgularda, bazal ganglion, talamus ve kortekste yaygın simetrik gri cevher etkilenimi görülebilir.
- Bilateral talamik gliom
- belirgin talamik genişleme ve kitle etkisi, küçük perforan damar alanına uyan hipodensiteden çok neoplaziyi destekler.
Tuzaklar
- BT'nin erken dönemde normal olmasını infarkt yokluğu şeklinde yorumlama; talamik perforan infarktında ilk kontrastsız inceleme bulgu vermeyebilir.
- Sağ ve sol talamik lezyonların simetrik olmasını bekleme; yayımlanmış seride asimetrik tutulum sık bildirilmiştir.
- Rostral mezensefalon korunmuş diye örüntüyü eleme; bilateral paramedian talamusla sınırlı tutulum tanımlanmıştır.
- MRA veya dijital substraksiyon anjiyografide ortak perforan damarın görülmemesi varyantı ya da tıkanmayı dışlamaz; bu ince damar çoğu kez doğrudan gösterilemez.
Kendini dene
Kontrastsız BT’de iki paramedian talamik hipodensite; BT venografide internal serebral venler, Galen veni ve düz sinüs açık; BT anjiyografide (BTA) baziler tepe açık görülüyor. En olası arteriyel damar alanı hangisidir?
Cevabı göster
Arteria Percheron alanı. Tek P1 kökenli ortak talamoperforan gövde iki paramedian talamik alanı birlikte besler; baziler tepe açık olsa da bu damar tıkanabilir. Derin venöz trombozda derin venlerde trombüs, talamik ödem ve sıkça hemorajik bileşen aranır; baziler tepe oklüzyonunda başka posterior dolaşım alanlarında da infarktlar görülebilir; talamogenikulat dallar inferolateral talamusu besler.
Bilateral paramedian talamik hipodensiteye rostral mezensefalon eşlik etmiyor. En doğru yorum hangisidir?
Cevabı göster
Percheron örüntüsü yine mümkündür. Arteria Percheron infarktı mezensefalon tutulumu olmadan yalnız bilateral paramedian talamuslarda görülebilir. Baziler uç açıklığı damar görüntülemesiyle değerlendirilir; tek başına parankim örüntüsü venöz trombozu kanıtlamaz.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Artery of Percheron Infarction: Imaging Patterns and Clinical Spectrumpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Bilateral lesions of the basal ganglia and thalami (central grey matter)—a pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Navigating the clinical landscape of artery of Percheron infarction: A systematic reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Acute percheron infarction: a precision learningpmc.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.