Klinik Atölye

İskemi ve inme · Patoloji · Kritik

Serebral hava embolisi

Cerebral air embolism

Serebral hava embolisi: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

4 adım

Görüntü: Murphy RP, Donnellan J., “A High-pressure Solution for a High-pressure Situation: Management of Cerebral Air Embolism with Hyperbaric Oxygen Therapy.”, 2019, Figure 1. PMC6820324 · doi:10.7759/cureus.5559 · CC BY 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Kateter işlemi, cerrahi, travma veya basınç değişikliği ardından gelişen ani nörolojik bozulma serebral hava embolisi olasılığını düşündürür. Kontrastsız BT’de damar içi hava çok düşük atenüasyonlu noktasal, çizgisel veya giriform/sulkal odaklar olarak görülebilir; arteriyel ve venöz damarlarda izlenebilir. Hava hızla rezorbe olabildiği için BT zamanı önemlidir; gaz görülmese de emboliye bağlı iskemi veya infarkt görüntüde kalabilir. Küçük gaz odaklarını yağdan ayırmada HU ölçümü ve ince kesitler yardımcıdır; arteriyel ya da venöz yerleşim damar anatomisi ve dağılımla değerlendirilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal
Damar lümeni veya parankimal damar yatağında çok düşük atenüasyonlu noktasal, çizgisel ya da giriform gaz odakları; eşlik eden sulkal gaz, ödem, infarkt hipodensitesi veya kanama aranır. Kontrastsız BT küçük intrakraniyal gaz odaklarını doğrudan gösterebilir.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

  • Noktasal arteriyel gaz — kortikal/subkortikal küçük arter dalları boyunca çok düşük dansiteli yuvarlak odaklar.
  • Venöz gaz — kortikal venler, dural sinüsler veya kafa tabanındaki venöz yapılarda damar hattı boyunca hava odakları görülebilir.
  • Küçük hava odakları kortikal arter dalları boyunca veya kortikal sulkuslara komşu giriform dağılımda görülebilir.
  • İntravasküler hava — noktasal, çizgisel veya giriform gaz odakları damar seyriyle ilişkili olabilir; kuşkulu odak ardışık ince kesitlerde izlenir.
  • Eşlik edebilen parankimal ödem — hava odağına komşu bölgelerde vazojenik ödem görülebilir.
  • İskemik hipodensite — gaz emildikten sonra ortaya çıkabilen damar alanı veya çok odaklı parankimal hipodens alanlar.
  • Hemorajik odaklar — küçük hemorajik infarkt hava embolisine eşlik edebilir.

Normalde

Hava BT’de yaklaşık −1000 HU düzeyinde çok düşük atenüasyon gösterir. Şüpheli odağı ardışık ince kesitlerde izleyerek damar seyriyle ilişkisini ve eşlik eden parankim bulgularını değerlendirin.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0103; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Yağ embolisi
makroskopik yağ hava kadar düşük HU göstermez; nicel atenüasyon ölçümü ayırımı destekler ve travma/işlem öyküsü bağlam sağlar.
Travma veya cerrahiye bağlı ekstra-aksiyel hava
kırık ya da girişim yoluyla ilişkili serbest hava aranır; embolik gaz da kortikal sulkuslarda giriform görülebileceğinden sulkal dağılım tek başına ayırıcı değildir.
Kalsifikasyon
intrakraniyal arter kalsifikasyonları BT’de hiperdens odaklar olarak, sıklıkla damar duvarında görülür; düşük atenüasyonlu intraluminal havadan ayrılır.

Tuzaklar

  • Hava hızla rezorbe olabilir; gecikmiş kontrastsız BT'de gaz artık görülmese de hava embolisine bağlı infarkt gelişmiş olabilir.
  • Beyin penceresinde küçük gaz odağı gözden kaçabilir veya yağla karıştırılabilir; akciğer penceresinde, atenüasyon ölçümüyle ve ardışık ince kesitlerde doğrulayın.
  • Hava embolisi kortikal sulkuslarda giriform görünebilir; yalnızca sulkal yerleşime bakarak pnömosefali veya emboli kararı vermeyin, damar ilişkisini ve travma/girişim bağlamını birlikte değerlendirin.
  • Gazın kaybolması hava embolisine bağlı parankimal infarktı dışlamaz; ödem veya hemorajik odaklar da eşlik edebilir.

Kendini dene

  1. Kateter çıkarılmasından hemen sonra kontrastsız BT’de frontal kortikal arterler boyunca yaklaşık −1000 HU ölçülen, hava yoğunluğunda noktasal odaklar var. En olası tanı nedir?

    Cevabı göster

    Arteriyel hava embolisi. Hava yoğunluğunda ve yaklaşık −1000 HU ölçülen damar içi odaklar arteriyel hava embolisini destekler. Makroskopik yağ daha yüksek HU gösterir; kalsifikasyon ve kanama hiperdensdir.

  2. Önceki BT’de intrakraniyal damar içi hava doğrulanmış. Gecikmiş BT’de gaz artık görülmüyor, ancak yeni kortikal hipodens odaklar mevcut. Hangi yorum doğrudur?

    Cevabı göster

    Gaz rezorbe olduktan sonra emboliye bağlı infarkt görüntüde sürebilir. İntrakraniyal hava hızla rezorbe olabilir; buna karşın hava embolisine bağlı infarkt görüntüde kalabilir. Gazın görülmemesi önceki emboliyi dışlamaz, ancak hipodensitenin başka nedenleri de değerlendirilmelidir.

İlgili konular

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 25 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Cerebral Air Embolism: The Importance of Computed Tomography Evaluationjournalmc.org
  2. Changes over Time in Intracranial Air in Patients with Cerebral Air Embolism: Radiological Study in Two Casespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Multiple small hemorrhagic infarcts in cerebral air embolism: a case reportpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Cerebral air embolism: neurologic manifestations, prognosis, and outcomepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Cerebral Venous Air Embolism: A Rare Phenomenonpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Pathophysiology, clinical manifestations, and prognostic insights of cerebral fat embolism: a literature reviewfrontiersin.org
  7. Intracranial calcifications on CT: an updated reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Clinical and Radiological Characteristics of Traumatic Pneumocephalus after Traumatic Brain Injurypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Overview of Imaging Modalities in Strokepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Radiological Findings of Retrograde Venous Cerebral Air Embolism Infarcts: A Case Report and Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Characteristic MR Imaging Findings of Cerebral Air Embolism Infarcts: A Case Seriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Cerebral air embolism in interventional pulmonologypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Systemic arterial air embolism following computed tomography (CT)-guided percutaneous lung biopsy: Case series and review of underlying risk factors, treatment and preventive strategiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Gas embolism during endoscopic retrograde cholangiopancreatography: diagnosis and managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  15. Cardiac and cerebral air embolism from endoscopic retrograde cholangio-pancreatography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Cerebral air embolism during percutaneous computed tomography scan-guided liver biopsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Clinical Characteristics, Imaging Findings, and Outcomes of Cerebral Air Embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Hyperbaric oxygen therapy in the treatment of post cardiac surgical strokes--a case series and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Acute neurological symptoms during hypobaric exposure: consider cerebral air embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. [Massive cerebral air embolism following endoscopic retrograde cholangiopancreatography. A case report and review of the literature].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Cerebral Air Embolism After Percutaneous Kyphoplasty: A Case Report and Systematic Review of Mechanisms and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Radiological Findings of Retrograde Venous Cerebral Air Embolism Infarcts: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Systemic arterial air embolism following computed tomography (CT)-guided percutaneous lung biopsy: Case series and review of underlying risk factors, treatment and preventive strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Systemic Air Embolism Following Diagnostic Bronchoscopy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Intracranial Air Embolism after Inferior Alveolar Nerve Block: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Iatrogenic Cerebral Air Embolism During Esophago-Gastroduodenoscopy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. National Heart Center Perfusion Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. The Sitting Position in Neurosurgery: Is it Safe?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. Microvascular Ultrasound Imaging in the Neonatal Brain: From Advanced Doppler to Super-Resolution.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Hepatic portal venous gas in severe neurocritical illness after intracranial surgery: Two case reports and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. From shadows to light: navigating the rare complication of cerebral air embolism from a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. A rare and immediate onset of pneumocephalus following neuraxial needle insertion: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. Cerebral Air Embolism Occurring During Percutaneous Endoscopic Gastrostomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. Robotic-Assisted Navigational Bronchoscopy Complicated by Systemic Air Embolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. Emergency management of cerebral air gas embolism as a complication of CT-guided lung biopsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Postmortem CT: Applications in Clinical and Forensic Medicine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.