PRES santral ve atipik dağılımı

Özet

Hipertansiyon veya böbrek yetmezliği bağlamında PRES, klasik posterior hemisfer ödemi olmadan beyin sapı ve derin gri çekirdekleri tutabilir. Santral varyantta kontrastsız BT pons ve orta serebellar pedinküllerde simetrik hipoattenüasyon gösterebilir; MR FLAIR ödemi daha iyi gösterir, DWI/ADC ise difüzyon kısıtlanmasının değerlendirilmesine yardım eder. Beyin sapı, talamus veya bazal gangliyon tutulumu ile parieto-oksipital kortiko-subkortikal alanların korunması santral varyantı düşündürür. Ayırıcı tanıda baziler arter trombozu, ozmotik demiyelinizasyon ve ensefalit gibi taklitçiler göz önünde bulundurulur.

Okuma sırası

1. Pons. Aksiyel kesitte prepontin sisternanın arkasındaki ponsu bulun; iki tarafı ve beyin sapı konturunu karşılaştırın.
2. Prepontin sisterna. Pons önündeki prepontin sisterna ve baziler oluk çevresini, pons ödeminden ayrı anatomik yapılar olarak inceleyin.
3. Dördüncü ventrikül ve serebellum. Dördüncü ventrikül konturunu ve serebellar hemisferleri değerlendirin; ventrikül basısı ve yukarı akım ventrikül genişlemesini not edin.
4. Derin gri çekirdekler ve posterior hemisferler. Talamusları, bazal gangliyonları ve parieto-oksipital alanları tarayarak santral tutulumla posterior korunmanın birlikte olup olmadığını değerlendirin.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız BT'de santral PRES örneklerinde pons ve orta serebellar pedinküllerde simetrik hipoattenüasyon bildirilmiştir; beyin sapı, talamus, bazal gangliyon veya serebellum tutulumu değişken olabilir ve posterior kortikal-subkortikal alanlar korunabilir. MR'da vazojenik ödem FLAIR ile daha iyi gösterilir; DWI/ADC difüzyon kısıtlanmasını değerlendirmeye yardım eder.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

• Pontin santral patern — santral varyant PRES olgusunda kontrastsız BT'de pons ve orta serebellar pedinküllerde simetrik hipoattenüasyon bildirilmiştir.
• Beyin sapı ile talamusların birlikte tutulması santral dağılımla uyumludur.
• Bazal gangliyonlarda iki taraflı tutulum santral PRES paterninin parçası olabilir.
• Serebellar ödem posterior fossa kitle etkisine yol açabilir; ağır ödem dördüncü ventrikül çıkışını daraltabilir.
• Santral varyantta parieto-oksipital kortikal-subkortikal tutulum olmayabilir.
• Dördüncü ventrikül basısı BOS akımını engelleyerek obstrüktif hidrosefaliye yol açabilir.
• Periventriküler beyaz cevher tutulumu santral varyantta görülebilir; iki taraflı derin gri cevher lezyonlarında ayırıcı tanı geniştir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Santral varyant

Santral varyantta beyin sapı ve/veya derin gri çekirdeklerde ödem baskın olabilir; parieto-oksipital kortikal-subkortikal tutulum olmayabilir.

Atipik bölgesel tutulum

Serebellum, frontal loblar, talamus veya bazal gangliyonlar klasik posterior ödemle birlikte ya da atipik dağılımda tutulabilir.

Normalde

Pons ve orta serebellar pedinküller ile talamus, bazal gangliyon, serebellum, dördüncü ventrikül ve prepontin sisterna iki taraflı simetri ve kitle etkisi açısından birlikte değerlendirilir.

Ayırıcı tanı

Posterior dolaşım infarktı veya baziler arter trombozu

santral PRES'in görüntüleme taklitçilerindendir; damar lümeni ve MR difüzyon örüntüsü ayırıcı değerlendirmeye katkı sağlar.

Ozmotik demiyelinizasyon

santral pontin tutulum PRES ile örtüşebilir; klinik ve elektrolit öyküsü ayırıcı değerlendirmeye yardımcı olur.

Ensefalit

beyin sapı/derin gri cevher bulguları PRES ile örtüşebilir; inflamatuvar klinik bağlam ve MR dağılımı değerlendirilir.

Toksik-metabolik ensefalopati

derin gri cevherde bilateral simetrik lezyon yapabilen geniş bir gruptur; klinik ve laboratuvar bağlamı önemlidir.

Demyelinizan hastalıklar

pontin ve multifokal lezyonlarda ayırıcı tanıda düşünülebilir; BT tek başına özgül değildir.

Tuzaklar

• Posterior hemisferlerin korunması PRES'i dışlamaz; santral varyantta beyin sapı, derin gri cevher ve periventriküler alanlar tutulabilir.
• Santral pontin hipoattenüasyon tek başına infarkt olarak yorumlanmamalıdır; santral PRES ve demiyelinizan taklitçiler de ayırıcı tanıdadır.
• Dördüncü ventrikülün basılması posterior fossa ödemine bağlı obstrüktif hidrosefaliyle ilişkili olabilir.
• MR'da vazojenik ödem FLAIR ile daha iyi gösterilir; DWI/ADC eşlik eden difüzyon kısıtlanmasını değerlendirmeye yardım eder.

Kendini dene

1. Hipertansiyon ve böbrek yetmezliği olan hastada MR'da pons ve talamuslarda simetrik FLAIR sinyal artışı ile ADC yüksekliği (vazojenik ödem) görülüyor ve yakın zamanda hızlı elektrolit düzeltmesi öyküsü yok; parieto-oksipital alanlar korunmuş. En olası tanı hangisidir?

   • Santral PRES
   • Baziler arter infarktı
   • Osmotik demiyelinizasyon
   • Gliomatozis
   Cevabı göster

   Santral PRES. Parieto-oksipital alanlar korunurken beyin sapı ve talamuslarda vazojenik ödem, hipertansiyon ve böbrek yetmezliği santral PRES'i destekler. Artmış ADC vazojenik ödemle uyumludur; iskemik infarkt genellikle difüzyon kısıtlanmasıyla ayrılır, ozmotik demiyelinizasyon ise elektrolit ve klinik öyküyle birlikte değerlendirilir.

2. Pons ve serebellum ödemli; aksiyel BT'de dördüncü ventrikül belirgin daralmış. Hangi komplikasyon açısından özellikle tarama yapılmalıdır?

   • Obstrüktif hidrosefali
   • Temporal ensefalit
   • Sinüs hipoplazisi
   • PCA anevrizması
   Cevabı göster

   Obstrüktif hidrosefali. Posterior fossa ödemi dördüncü ventrikül çıkışını daraltıp BOS akımını engelleyebilir ve obstrüktif hidrosefaliye eşlik edebilir; ventrikül boyutları bu nedenle değerlendirilir. Diğer seçenekler bu anatomik bası bulgusunu açıklamaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 37 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Imaging of Atypical and Complicated Posterior Reversible Encephalopathy Syndromepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Bilateral lesions of the basal ganglia and thalami (central grey matter)-pictorial reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Rare central-variant of posterior reversible encephalopathy syndrome: Pons and middle cerebellar peduncles involvementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Pediatric posterior reversible encephalopathy syndrome presenting with isolated cerebellar edema and obstructive hydrocephaluspmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Neuroanatomy, Ventricular System (StatPearls)ncbi.nlm.nih.gov
6. Prepontine cistern (e-Anatomy)imaios.cn
7. Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome in a Postpartum Patient With Eclampsiapmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Atypical Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome with Intraventricular Hemorrhage in a Patient with Eclampsia : A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Malignant Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome (PRES) After Allogeneic Hematopoietic Stem Cell Transplantation Requiring Emergency Decompressive Craniectomy: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Idiopathic Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome (PRES) in a 4-month-old infant: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Amphetamine and Clonidine Toxicity Resulting in Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Central Nervous System Involvement in Henoch-Schonlein Purpura in Children and Adolescents.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome in Patients With Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Atypical Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome with Intraventricular Hemorrhage in a Patient with Eclampsia : A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Suspected Murine Typhus Associated With Neurologic Symptoms and Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome (PRES)-Like MRI Abnormalities: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Hemorrhagic posterior reversible encephalopathy syndrome with pontine infarction in early-onset eclampsia: An atypical MRI spectrum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Posterior reversible encephalopathy syndrome (PRES) in children - a summary of 20 years of tertiary neurology centre experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Posterior Reversible Encephalopathy Syndrome in a Postpartum Patient With Eclampsia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. frontiersin.orgfrontiersin.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.