Marshall travmatik beyin hasarı BT sınıflaması

Özet

Marshall sınıflaması, kafa travması sonrası ilk BT bulgularını Diffuse Injury I–IV ve kitle lezyonu V–VI kategorilerine ayırır; bazal sisternlerin durumu, orta hat kayması, yüksek/karışık dansiteli lezyon hacmi ve cerrahi boşaltma öyküsü kullanılır. BT'de bazal sisternlerin açıklığı ve septum pellucidumun ideal orta hattan sapması değerlendirilir; yüksek veya karışık dansiteli lezyonların 25 cm³ eşiğini aşıp aşmadığı sınıflama ayrımında kullanılır. Sınıflama seçilmiş BT bulgularını standart kategorilere kodlar; tüm lezyon tiplerini veya hastanın klinik durumunu tek başına temsil etmez. Sistern durumu, orta hat kayması, lezyon hacmi veya cerrahi boşaltma öyküsü yanlış kaydedilirse Marshall kategorisi yanlış atanabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Travma BT'sinde kanama, kontüzyon ve diğer yüksek/karışık atenüasyonlu kitle lezyonları; suprasellar bazal sisternlerin açıklığı ve septum pellucidumun ideal orta hattan sapması değerlendirilir. Marshall kategorisi BT’de seçilmiş yapısal bulgulara ve kitle lezyonunun cerrahi boşaltılma durumuna dayanır.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Bazal sistern durumu — suprasellar sistern ve perimezensefalik BOS alanları açık, komprese veya oblitere olarak kaydedilir.
• Orta hat kayması — septum pellucidumun ideal orta hattan en fazla sapması ölçülür.
• Yüksek/karışık dansiteli kitle hacmi — hematom ya da kontüzyonun sınıflama eşiğini aşıp aşmadığı hesaplanır.
• Görünür patoloji olmaması — travma bağlamında intrakraniyal BT patolojisi seçilmeyebilir.
• Kitle lezyonunun cerrahi durumu — boşaltılmış lezyon ayrı kategori oluşturur; BT morfolojisi tek başına işlem öyküsünü vermez.
• Marshall sınıflaması epidural ve subdural hematomu birbirinden ayırmaz; eşlik eden travmatik lezyonların türü ayrıca morfolojik olarak tanımlanır.
• Sistern ve kayma uyumsuzluğu — sisternler kompreseyken orta hat kayması düşük kalabilir; bu kombinasyon diffüz şişme kategorisi açısından önemlidir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Marshall Diffuse Injury II–IV ve non-evacuated mass lesion sınırı

>25 cm³ yüksek veya karışık dansiteli lezyon

Diffuse Injury II/III/IV ayrımında orta hat kayması

0–5 mm veya >5 mm

Marshall CT Classification

I: BT'de görünür intrakraniyal patoloji yok. II: bazal sisternler açık, orta hat kayması 0–5 mm ve 25 cm³'ü aşan yüksek/karışık dansiteli lezyon yok. III: bazal sisternler komprese veya tamamen oblitere, orta hat kayması 0–5 mm ve 25 cm³'ü aşan yüksek/karışık dansiteli lezyon yok. IV: orta hat kayması >5 mm ve 25 cm³'ü aşan yüksek/karışık dansiteli lezyon yok. V: cerrahi olarak boşaltılmış kitle lezyonu. VI: cerrahi olarak boşaltılmamış yüksek/karışık dansiteli lezyon >25 cm³.

Normalde

Normal travma BT'sinde bazal sisternler açıktır, septum pellucidum ideal orta hatta yakındır ve sınıflama eşiğinde yüksek/karışık dansiteli kitle lezyonu yoktur. Aksiyel kesit dizisinde bazal sistern açıklığını ve septum pellucidum kaymasını ayrı uygun düzeylerde değerlendirin; Diffuse Injury I, BT'de görünür intrakraniyal patoloji olmamasını ifade eder.

Ayırıcı tanı

Rotterdam CT skoru

Marshall bileşenlerini yeniden ağırlıklandırır ve travmatik SAK ile IVH’yi ekleyerek ordinal bir puan üretir; Marshall kategorileriyle aynı sistem değildir.

Helsinki CT skoru

Marshall ve Rotterdam CT sınıflamalarından bileşenler kullanır, ancak intrakraniyal yaralanma türlerine daha fazla odaklanır; farklı bir puanlama sistemidir.

Travmatik diffüz aksonal yaralanma

Marshall CT kategorileri diffüz aksonal yaralanmayı ayrı bir bileşen olarak kodlamaz.

Postoperatif kraniyotomi değişikliği

V kategorisi cerrahi olarak boşaltılmış bir kitle lezyonunu ifade eder; önceki işlem öyküsü mevcut görüntüden her zaman çıkarılamaz.

Tuzaklar

• Marshall sınıflaması seçilmiş BT bulgularını kodlar; kategorileri tek başına sıralı bir prognoz ölçeği gibi yorumlanmamalıdır.
• Orta hat kaymasını ideal orta hatta göre septum pellucidumun en fazla saptığı yerde, ideal hatta dik uzaklık olarak ölçün.
• Cerrahi boşaltılmış kitle lezyonunu mevcut BT'de görünmediği için kategori I'de sınıflama; işlem öyküsü V kategorisini belirler.
• 25 cm³ eşiğini her travmatik kanama için tedavi eşiği gibi kullanma; bu değer Marshall sınıflama tanımının parçasıdır.

Kendini dene

1. İlk BT’de bazal sisternler komprese, orta hat kayması 4 mm ve en büyük yüksek/karışık dansiteli lezyon 25 cm³ veya daha küçük; cerrahi boşaltma öyküsü yok. Hangi Marshall grubu uyar?

   • Diffuse Injury III
   • Diffuse Injury II
   • Diffuse Injury IV
   • Non-evacuated mass lesion VI
   Cevabı göster

   Diffuse Injury III. Sistern basısı veya obliterasyonu, 0–5 mm orta hat kayması ve 25 cm³’ü aşan yüksek/karışık dansiteli lezyon bulunmaması Diffuse Injury III tanımıdır; soruda cerrahi boşaltma öyküsü de yoktur. Sisternleri açık olan kategori II, >5 mm kayma kategorisi IV, >25 cm³ boşaltılmamış lezyon ise kategori VI’dır.

2. Travmatik hematom cerrahi olarak boşaltılmış; kontrol BT'sinde artık büyük kitle görünmüyor. Marshall sınıfı için kritik veri hangisi?

   • Boşaltma ameliyatı öyküsü
   • Kontrast fazı
   • Kemik pencere yoğunluğu
   • Sulkus sayısı
   Cevabı göster

   Boşaltma ameliyatı öyküsü. Cerrahi olarak boşaltılan kitle lezyonu Marshall V kategorisidir; sınıflama için işlem öyküsü gereklidir. Kontrast fazı, kemik penceresi ve sulkus sayısı bu ayrımı belirlemez.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 45 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 24 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Marshall CT Score: FITBIRfitbir.nih.gov
2. Computed tomography scoring scales as early outcome predictors in patients with traumatic brain injury: which one to use?hrcak.srce.hr
3. Midline Shiftacr.org
4. Brain Midline Shift Measurement and Its Automation: A Review of Techniques and Algorithmsonlinelibrary.wiley.com
5. Evaluation of computerized tomography scores in TBIjournals.plos.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.