Hipofiz apopleksisi

Özet

Hipofiz apopleksisi, genellikle mevcut bir PitNET içinde akut kanama ve/veya infarkt gelişmesiyle ortaya çıkan, baş ağrısı, görme kaybı, oftalmopleji ve bilinç değişikliği yapabilen bir sellar acildir. Kontrastsız beyin BT, acil başvuru sırasında sellar kitleyi ve akut kanamanın hiperdens bileşenini gösterebilir; ancak negatif BT apopleksiyi dışlamaz. Sellar protokollü MRI kanama yaşı, infarkt ve optik yol basısını daha duyarlı biçimde tanımlar. Tanının atlanması görme yollarındaki basının ve eşlik eden akut hipofiz işlev kaybının ciddiyetinin geç fark edilmesine neden olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Sella bölgesini genişleten lezyon içinde yamalı veya birleşen hiperdens alanlar görülebilir; BT sellar kitleyi gösterebilse de apopleksi tanısındaki duyarlılığı sınırlıdır ve normal ya da belirsiz BT apopleksiyi dışlamaz.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), Subdural (G 200 / M 75), Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Sellar merkezli kitle — hipofiz yatağını genişleten veya suprasellar sistern içine çıkan yumuşak doku aranır.
• Tümör içi hiperdens kanama — yamalı veya konfüent hiperdensite akut kan ürünüyle uyumlu olabilir.
• Heterojen nekrotik/kistik bileşen — hipodens alanlar kanama ile dejenerasyonu ayırmayı güçleştirir; CT dansitesi evrelemeyi tek başına sağlamaz.
• Suprasellar uzanım — optik kiazma, hipotalamus ve üçüncü ventrikül tabanına doğru kitle etkisi izlenir.
• Kavernöz sinüs komşuluğu — lateral uzanım ve kavernöz ICA ile ilişki kaydedilir; sinir basısı ve invazyon için MRI daha açıklayıcıdır.
• Sellar kemik remodellingi — önceden var olan adenomu düşündüren genişleme bulunabilir; akut süreçte kemik değişikliği şart değildir.
• Eşlik eden intrakraniyal kanama — akut şiddetli baş ağrısında subaraknoid veya parankimal kanama alternatiflerini aynı BT incelemesinde araştırın.

Normalde

Aynı düzeyde sellar genişleme, bez içinde yeni hiperdens odak, diyafragma üstü kitle ve kiazma-üçüncü ventrikül konturundaki yer değiştirmeyi karşılaştırın; küçük sellar kanama rutin beyin BT'sinde seçilemeyebilir.

Ayırıcı tanı

Kanamalı Rathke yarığı kisti

orta hat kistik lezyon ve duvar/solid tümör dokusunun olmaması ayırıcıdır; MRI içeriği daha iyi karakterize eder.

Kraniyofaringiom

kistik ve solid bileşenler içerebilen suprasellar kitlelerden biri olarak ayırıcı tanıya alınmalı; MR içeriği daha iyi karakterize eder.

Sellar anevrizma

hiperdens lezyon kavernöz ICA ile devamlı olabilir; damar kökeni dışlanmadan kitle içi kanama denmemelidir.

Sellar meningiom, sellar ve parasellar kitlelerin ayırıcı tanısında değerlendirilir.

Subaraknoid kanama

sisternalardaki kan dağılımı sellaya sınırlı kanamalı tümör görünümünden farklıdır; her ikisi birlikte de bulunabilir.

Tuzaklar

• Kontrastsız BT'de sellar hiperdensiteyi otomatik olarak apopleksi saymayın; anevrizma ve başka hiperdens sellar kitleler benzer görünebilir.
• BT'de kanama yok diye apopleksiyi dışlamayın; yayımlanmış serilerde BT'nin kanamayı saptama duyarlılığı düşük ve zamanlamaya bağımlıdır.
• Kitle içi hipodensiteyi akut infarkt olarak etiketlemeyin; kistik dejenerasyonla ayrım için MRI gerekir.
• BT yalnızca sellar kitleleri ve kemik değişikliklerini gösterir; klinik kuşku durumunda sellar MR planlanmalıdır.

Kendini dene

1. Hipofiz apopleksisinde BT'de lezyon içinde hangi görünüm görülebilir?

   • Yamalı veya birleşen hiperdens alanlar
   • Yalnızca düzgün sınırlı kemik hiperostozu
   • Yalnızca suprasellar kalsifikasyon
   • Sella içinde hava-sıvı seviyesi
   Cevabı göster

   Yamalı veya birleşen hiperdens alanlar. Hipofiz apopleksisinde kanama bileşeni nedeniyle lezyon içinde yamalı veya birleşen hiperdens alanlar görülebilir.

2. Şiddetli baş ağrısı sürüyor ancak kontrastsız BT'de sellar kanama seçilmiyor. Hangi sonuç en uygundur?

   • Apopleksi dışlandı
   • Küçük tümör imkânsız
   • MRI ile ileri inceleme gerekir
   • Kalsifikasyon tanıyı koyar
   Cevabı göster

   MRI ile ileri inceleme gerekir. Kontrastsız BT kanama duyarlılığı sınırlı olduğundan klinik kuşku varsa sellar MRI gerekir. Negatif BT apopleksiyi dışlamaz; rutin BT küçük sellar tümörü kesin dışlayamaz ve kalsifikasyon apopleksi tanı ölçütü değildir.

İlgili konular

• Hipofiz makroadenomu ve sellar kitle

Kaynaklar

Bu sayfadaki 33 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 5 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Pituitary Apoplexy in a Non-Functioning PitNET After Cabergoline Use: Case Report and Review of the Literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. The role of intervention timing and treatment modality in visual recovery following pituitary apoplexy: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Pituitary Apoplexy: An Updated Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Pituitary Apoplexy: a re-appraisal of risk factors and best management strategies in the COVID-19 erapmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. pmc.ncbi.nlm.nih.govpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Pituitary apoplexy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Pituitary Apoplexy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Imaging of Sella and Parasellar Region.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Thunderclap headache.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Imaging findings in hypophysitis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. MRI in the Evaluation of Acute Visual Syndromes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Thunderclap headache: an update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Presenting Symptoms of Pituitary Apoplexy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pituitary Apoplexy: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Pituitary apoplexy: pathophysiology, diagnosis and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Modern neuro-ophthalmological evaluation of patients with pituitary disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Pituitary Apoplexy in Patients with Pituitary Neuroendocrine Tumors (PitNET).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. A review on the diagnosis and treatment of patients with clinically nonfunctioning pituitary adenoma by the Neuroendocrinology Department of the Brazilian Society of Endocrinology and Metabolism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Imaging of Altered Mental Status.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Trauma Unmasking Pituitary Apoplexy: Coexisting Epidural Hematoma and Sellar Mass - A Case Report with Selected Cases from the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Severe Headache and Acute Blindness: A Case of Pituitary Apoplexy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Subacute Haemorrhagic Pituitary Apoplexy Leading to Secondary Adrenal Insufficiency: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Imaging of pituitary tumors: an update with the 5th WHO Classifications-part 1. Pituitary neuroendocrine tumor (PitNET)/pituitary adenoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Acute Sterile Meningitis as a Primary Manifestation of Pituitary Apoplexy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Pituitary Metastasis From Urothelial Carcinoma: A Case Report and Review of the Diagnosis and Treatment of Pituitary Metastases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Delayed diagnosis and treatment of Sheehan syndrome: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Non-surgical management of pituitary abscess: Case series and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Acromegaly diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Pituitary neuroendocrine tumors: imaging features, clinical relevance, and a proposal for standardized MRI reporting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Pituitary apoplexy following cataract surgery: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Intravenous Thrombolysis for Ischemic Stroke Patients with Pituitary Neoplasms: A Nationwide Study and Scoping Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Postoperative symptomatic vasospasm in pituitary surgery: case series and systematic review - a matter of blood?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. A Case of Concurrent Autoimmune Thyroiditis and Adrenal Insufficiency Following Nivolumab Therapy for Advanced Renal Cell Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. A Clival Mass Posing a Diagnostic Challenge: Pituitary Adenoma With Rathke Cleft Cyst Mimicking Chordoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Pituitary Apoplexy With Marked Hyperprolactinemia in a 19-Year-Old Woman: A Case Report of Diagnostic Challenges and Surgical Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Rathke's cleft cyst: From history to molecular genetics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Case Report: Sellar collision tumor consisting of pituitary adenoma and craniopharyngioma, with literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Pediatric chiasmatic cavernoma hemorrhage: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Pituitary adenoma and intracerebral aneurysms: case series, systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. The vascular mimic: successful surgical management of cavernous sinus hemangioma via adapted approach: Case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Neuroimaging of hypophysitis: etiologies and imaging mimics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Imaging of pituitary tumors: an update with the 5th WHO Classifications-part 2. Neoplasms other than PitNET and tumor-mimicking lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Nivolumab rechallenge after pituitary apoplexy associated with nivolumab plus ipilimumab in a patient with pituitary adenoma and rectal melanoma: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Pituitary macroadenoma: less common neuroimaging features in a common lesion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Thyroid-Stimulating Hormone/Growth Hormone Cosecreting Pituitary Adenoma With Normal Thyroid-Stimulating Hormone Level.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Safety of emergency endoscopic endonasal surgery in COVID-positive patients with hemorrhagic complications of pituitary region tumors: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Metabolomics identifies candidate diagnostic biomarkers for pituitary apoplexy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Multimodal imaging in neuro-ophthalmology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Preoperative prediction of p53 overexpression in pituitary neuroendocrine tumors using MRI radiomics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Unique presentation of superficial siderosis of the central nervous system following pituitary tumor surgery: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. An altered state of consciousness while using anticoagulants and the incidental discovery of a pituitary lesion: considering pituitary apoplexy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Salivary gland tissues and derived primary and metastatic neoplasms: unusual pitfalls in the work-up of sellar lesions. A systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Early Experience of Endoscopic Endonasal Transphenoidal Surgery in the Democratic Republic of Congo: Expanding Access to Skull Base Oncology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Pituitary apoplexy after surgery for cervical stump adenocarcinoma: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. he Dark Corner of the Pituitary Gland: A Case Report and Literature Review of Primary Melanocytomapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. When two bleeds collide: Pituitary apoplexy masking a ruptured intracranial aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Case Report: Pediatric ACTH-secreting pituitary adenoma presenting with hypertension and anuria.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Bilateral visual failure with optic tract involvement in sellar-suprasellar lymphoma: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Infiltrative and inflammatory systemic disorders involving the pituitary gland.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Pituitary Apoplexy Following Gonadotropin-Releasing Hormone Agonist Administration for Prostate Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Pituitary Apoplexy Without Chiasmal Compression Presenting With Radiographic Oculomotor Nerve Compression in a Prolactinoma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Pediatric endocrine disorders: a review of intracranial findings and appropriate imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. The Great Pretender in the Sella: A Rare Doughnut-Shaped Partially Thrombosed Internal Carotid Artery Aneurysm Mimicking Pituitary Macroadenoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Gyrus Rectus Herniation Following Transsphenoidal Pituitary Adenoma Surgery: A Rare Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Molecular Brain Tumor Imaging Beyond [¹⁸F]FDG: Somatostatin Receptor PET, Amino Acid PET, and Emerging Applications-From the <i>AJR</i> Special Series on Molecular Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Clival and paraclival pathologies: imaging features and differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Candida meningitis in three patients who underwent transsphenoidal surgery from a single-institution case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Multiple meningiomas with varying MRI features and postsurgical outcomes: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. Adrenocorticotropin-secreting pituitary macroadenomas: expanding the clinical spectrum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Extended endoscopic endonasal transplanum-transtuberculum surgery for optic pathway-hypothalamic glioma presenting with tonsillar herniation and syringomyelia: illustrative case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.