Bronşiyal atrezi ve bronkosel

Özet

Bronşiyal atrezi, lobar, segmental veya subsegmental bir bronşun fokal olarak kapanmasıyla gelişen doğumsal hava yolu anomalisi olarak karşımıza çıkar. Atrezinin distalinde salgı birikmesi genişlemiş bronşu bronkosel biçiminde doldururken, kollateral hava girişi aynı segmentte fokal hiperinflasyon ve hava hapsi oluşturabilir. İnce kesit toraks BT bronş içi salgı görünümünü, proksimal devamlılık kaybını ve distal parankim değişikliğini birlikte değerlendirmede temel yöntemdir. Bronkoseli santral kitle ya da basit mukus tıkacı sanmak edinilmiş tıkanıklığı gözden kaçırabilir; hava hapsini tek başına yorumlamak da özgül olmayan bir bulguyu aşırı anlamlandırır.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

İnce kesit BT’de bronkosel, atrezik segmentin distalinde salgıyla dolup genişlemiş bronşların tübüler veya dallı görünümüdür; proksimal hava yolu ile bronkosel arasında devamlılık kesintisi izlenebilir. Distal segmentte düşük atenüasyon, damarların seyrekleşmesi ve ekspiratuvar seride hava hapsi eşlik edebilir. İnce kesit toraks BT, bronşiyal atreziyi düşündüren bronkosel ile distal hiperinflasyonu birlikte değerlendirmede temel yöntemdir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Mediasten (G 350 / M 50).

BT bulguları

• Bronkosel — salgıyla genişlemiş distal bronş tübüler, oval veya dallanan parmak eldiven biçimli opasite oluşturur.
• Proksimal kesilme — bronkoselin santral ucunda normal bronş lümeninin devamı seçilmez; kör sonlanma ardışık kesitlerde izlenir.
• Segmental hiperinflasyon — bronkoselle ilişkili parankim komşu segmentlerden daha düşük atenüasyonlu ve daha saydam görünür.
• Distal hava hapsi — ekspiratuvar seride fokal saydamlık çevre akciğere göre daha belirgin kalabilir.
• Vasküler seyrelme — hiperinflasyonlu alan içinde pulmoner damarlar ince ve çevre parankime göre daha seyrek izlenir.
• Tipik lob dağılımı — sol üst lobun apiko-posterior segmenti sık yerleşim alanıdır; başka lob ve segmentler de tutulabilir.
• Eşlik eden parankim değişikliği — sentrilobüler veya hava boşluğu nodülleri ve sınırlı konsolidasyon görülebilir; nodül ya da konsolidasyon eşlik eden enfeksiyonla ilişkili olabilir.

Normalde

Normal bronş lümeni eşlik eden pulmoner arterden geniş değildir ve periferik dallara doğru incelerek izlenir. Etkilenen seviyeyi karşı akciğerin eşdeğer segment bronşuyla kıyaslayın; bronş devamlılığını, distal saydamlığı ve damar yoğunluğunu birlikte karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

Mukus tıkacı

bronş lümenindeki sekresyonu açıklar, ancak doğumsal odaksal kesilme ve aynı bölgedeki fokal hiperinflasyon birlikteliği yoksa tek başına atreziyi kanıtlamaz.

Endobronşiyal yabancı cisim

mukus impaksiyonuna yol açabilen edinilmiş nedenlerden biridir; lümen içinde yabancı materyal veya proksimal tıkanma bulgusu aranır.

Bronşektatik değişiklik

genişlemiş bronşlar periferik dallanmayı sürdürür; fokal kör sonlanma tipik değildir.

Bronkojenik kist

düzgün sınırlı, yuvarlak veya oval, sıvı atenüasyonlu kistik lezyon olarak görülebilir; dallanan salgı dolu bronş görünümünden ayrılır.

Konjenital lober hiperinflasyon

lob çapında aşırı havalanma ön plandadır; bronkosel bulunmadığında bronşiyal atreziden ayırmak güçleşebilir.

Endobronşiyal tümör

proksimal bronş tıkanmasına ve distal mukus birikimine yol açabilir; tıkanma düzeyinde endoluminal yumuşak doku odağı araştırılır.

Tuzaklar

• Yuvarlak bronkosel parankimal nodül gibi algılanabilir; koronal veya sagittal planda bronş dallarıyla devamını takip edin.
• Fokal hiperlüsensi bronşiyal atrezi için tek başına yeterli değildir; aynı bölgede distal mukus birikimi ve proksimal hava yolu kesilmesi bulunup bulunmadığını kontrol edin.
• İnspiratuvar görüntülerde hava hapsi belirgin olmayabilir; ekspiratuvar seri mevcutsa segment atenüasyonunun çevre akciğere göre değişimini inceleyin.
• Edinsel tıkanma doğumsal kesilme görünümünü taklit edebilir; bronkosel öncesindeki bronşta yabancı cisim, taşlaşmış lenf nodu veya kitleyi araştırın.

Kendini dene

1. Sol üst lobda atretik proksimal bronş lümen kesilmesi, distal dallı bronkosel ve komşu parankimde hiperinflasyon birlikte izleniyor. En olası tanı hangisidir?

   • Fokal bronşiyal atrezi
   • İzole bronşektazi
   • Bronkojenik kist
   • Konjenital lober aşırı havalanma
   Cevabı göster

   Fokal bronşiyal atrezi. Atretik proksimal bronşun distalindeki bronşlar mukusla genişleyerek bronkoseli oluşturur; çevre parankimde hiperinflasyon ve hava hapsi eşlik edebilir. Bronşektazide bronşlar periferik dallarda genişlemeyi sürdürür; bronkojenik kist genellikle yuvarlak ve sıvı yoğunluklu, konjenital lober hiperinflasyon ise lob çapında bir havalanma artışı olarak görülür.

2. Mukus birikimi hilustan uzanan bronş dallarını izliyor ve yanında segmental düşük atenüasyon var. Hangi yapı genişlemiştir?

   • Distal bronş ağacı
   • Pulmoner venöz kol
   • Plevral aralık
   • Lenfatik kanal
   Cevabı göster

   Distal bronş ağacı. Atrezik bronşun distalindeki bronşlar salgıyla genişleyerek bronkoseli oluşturur. Damar veya lenfatik kanallarda bronş lümenindeki mukus bulunmaz; plevral aralık da bronş ağacı değildir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 39 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 16 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Fleischner Society: Glossary of Terms for Thoracic Imagingpubs.rsna.org
2. Congenital Lung Malformations: A Pictorial Review of Imaging Findings and a Practical Guide for Diagnosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Tomographic findings in bronchial atresiapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Diagnostic imaging in bronchial atresiarb.org.br
5. Mucoid impactions: finger-in-glove sign and other CT and radiographic featurespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Congenital bronchial atresia: diagnosis and treatmentpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Diagnostic imaging in bronchial atresiapubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.