Çocukta adrenal travması

Özet

Çocukta adrenal travma çoğunlukla künt karın yaralanmasına eşlik eden adrenal hematom şeklinde görülür ve başka torakoabdominal yaralanmalarla birlikte olabilir. Kontrastlı BT, adrenal bezdeki büyüme veya hematomu, kanama odağının atenüasyonunu ve eşlik eden retroperitoneal kanı gösterebilir. İki taraflı kanama adrenal yetmezliğe yol açabilir; tek taraflı adrenal yaralanma da sıklıkla eşlik eden torakoabdominal yaralanmalarla birliktedir. Bez içindeki hematomu çevresel retroperitoneal kandan veya kanamış bir adrenal kitleden ayırmak, görüntünün doğru yorumlanmasını sağlar.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Kontrastlı bilgisayarlı tomografi (BT), çocukta künt travmaya bağlı adrenal travma ve adrenal hematomun tanısında en sık kullanılan ve en faydalı görüntüleme yöntemi olup; genellikle diğer torakoabdominal yaralanmalarla birlikte bulunur ve takip görüntülerinde zamanla gerer.

Arteriyel tanısal

Aktif kanamada adrenal lojda damar havuzuna benzer, damar dışı kontrast odağı görülebilir; sonraki venöz veya gecikmiş görüntüde odağın büyümesi ya da çevre hematoma yayılması aktif ekstravazasyonu destekler.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Adrenal bez konturunda ovalleşme — kanama odağı bezin normal ince dallanan görünümünü bozup bezi genişletebilir veya kolları seçilemez hale getirebilir.
• Adrenal içi hematom — bez yatağındaki yuvarlak, amorf ya da düzensiz kan odağı kontrastlı seride çevre solid organlardan daha düşük atenüasyonda görünebilir.
• Adrenal kolların ayrışması — kanla genişleyen bezin medial ve lateral kolları birbirinden açılır; hematomun adrenal merkezli olduğunu destekler.
• Travmatik adrenal yaralanmalarda cerrahi müdahale genellikle aktif kanama veya eşlik eden diğer organ yaralanmaları nedeniyle gerekli olup; olguların büyük çoğunluğu konservatif yönetimde başarılı sonuç alır.
• Retroperitoneal yayılım — adrenal kanamaya posterior pararenal alanda kan, psoas hematomu veya diyafram krusu kalınlaşması eşlik edebilir.
• Aktif kontrast ekstravazasyonu — arteriyel seride damar kontrastına benzer görünen damar dışı odağın sonraki venöz veya gecikmiş görüntüde büyümesi ya da yayılması aktif kanama lehinedir.
• İki taraflı bez tutulumu — her iki adrenal lojda hematom veya parankim hasarı adrenal yetmezliğe yol açabilir; bilateral tutulum işlev kaybının her olguda geliştiği anlamına gelmez.

Ölçütler ve sınıflamalar

AAST adrenal organ injury scale

Bilateral lezyonda derece bir basamak artırılır; üst sınır V'tir.

Normalde

Adrenal bezler böbreklerin üstünde, retroperitonda, medial ve lateral kolları olan yapılardır; sağ bez karaciğer ile diyafram krusu arasında izlenir. Aynı kesitte karşı bezin konturunu ve çevresindeki temiz yağ planını referans alıp yaralı tarafta bezin genişlemesini, kolların ayrışmasını ve periadrenal kanı kıyaslayın.

Ayırıcı tanı

Adrenal nöroblastom

kalsifikasyonlu, heterojen kontrastlanan solid kitle ve nekroz alanları travmatik hematomdan çok tümörü düşündürür; büyük tümörler damarları sarabilir.

Adrenokortikal tümör

kanamalı bir kitle içinde kontrastlanan solid nodüler bileşen altta yatan adrenal tümör olasılığını artırır.

Adrenal adenom/nodül

travma öncesi görüntüde aynı nodülün bulunması yapının önceden var olduğunu destekler; kanama altta yatan adrenal tümör içindeki solid dokuyu maskeleyebilir.

Periadrenal retroperitoneal hematom

kan adrenal bezin içinde değil çevresindeki retroperitoneal veya posterior pararenal alanda olabilir; bezin kendisi ayrıca izlenmelidir.

Adrenal enfarkt

bezde büyüme ve azalmış kortikal kontrastlanma görülebilir; bu perfüzyon kusuru kan ürünlerinin varlığını tek başına göstermez.

Tuzaklar

• Adrenal lojda görülen her kanı bez içi hematom saymayın; damar ve böbrek üst kutbu boyunca kanın kaynağını izleyip adrenal konturun seçilip seçilmediğine bakın.
• Travma ile eşzamanlı saptanan kitleyi otomatik olarak yeni yaralanma kabul etmeyin; kalsifikasyon, kontrastlanan nodüler doku ve eski görüntüde devamlılık altta yatan lezyon lehine olabilir.
• Tek taraflı sağ adrenal hematom dikkati ipsilateral yaralanmalara çeker; karşı adrenal lojun hızlı taranmaması klinik açıdan önemli bilateral tutulumun atlanmasına yol açabilir.
• Arteriyel seride parlak hematom kenarını tek başına aktif kanama olarak yorumlamayın; kontrast odağının damar havuzuna benzemesi ve sonraki fazda büyümesi gerekir.

Kendini dene

1. Künt travmalı çocukta sağ adrenal yatak oval genişlemiş; bez kolları açılmış ve hematom portal seride karaciğerden daha düşük atenüasyonda görünüyor. En olası tanı nedir?

   • Adrenal hematom
   • Nöroblastom
   • Adrenal adenom
   • Adrenal enfarkt
   Cevabı göster

   Adrenal hematom. Bez kollarını ayıran ve kontrastlı seride karaciğere göre daha düşük atenüasyonda görünen travma ilişkili odak adrenal hematomla uyumludur. Nöroblastomda kalsifikasyon ve heterojen solid doku görülebilir; travma öncesi görüntüde benzer bir adenom nodülü bulunabilir; enfarkt ise bezde perfüzyon kaybı ve azalmış kontrastlanma oluşturur.

2. Travma BT’sinde arteriyel seride damar havuzuna benzer parlak odak, sonraki venöz görüntüde büyüyerek retroperitoneal hematoma karışıyor. En olası yorum nedir?

   • Aktif ekstravazasyon
   • Adrenal adenom
   • Adrenal kist
   • Adrenal enfarkt
   Cevabı göster

   Aktif ekstravazasyon. Arteriyel seride damar kontrastına benzer başlayıp sonraki venöz veya gecikmiş fazda genişleyen damar dışı odak aktif ekstravazasyonu destekler; sabit nodül, kist veya perfüzyon kusuru bu fazlar arası değişimi açıklamaz.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 27 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Adrenal hemorrhage and hemorrhagic masses; diagnostic workup and imaging findingspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Pediatric adrenal trauma: evaluation and follow-up with contrast-enhanced ultrasound (CEUS)link.springer.com
3. AAST Injury Scoring Tables: Adrenal organ injury scaleaast.org
4. Posttraumatic adrenal hemorrhage in children: CT findings in 34 patientspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. CT manifestations of adrenal trauma: experience with 73 casespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging of traumatic adrenal injurypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Multimodality imaging of adrenal gland pathologies: A comprehensive pictorial reviewclinicalimagingscience.org
8. Are traumatic bilateral adrenal injuries associated with higher morbidity and mortality? A prospective observational studyd-nb.info
9. European Course Book 2nd Edition: Adrenal glandefsumb.org
10. Transcatheter arterial embolization for traumatic adrenal hemorrhage with contrast extravasation: case series and literature reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Adrenal Glandradiologica.org
12. Are traumatic bilateral adrenal injuries associated with higher morbidity and mortality? A prospective observational studypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Multi-detector computed tomography in the diagnosis and characterization of adrenal gland traumatic injuriespmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pediatric Genitourinary Traumapmc.ncbi.nlm.nih.gov
15. Evaluation of Pediatric Patients with Blunt Abdominal Trauma: A Systematic Review, Meta-Analysis, and Practice Management Recommendationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. Computed tomography in pediatric blunt abdominal trauma: current evidence, challenges, and future directions — a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. Comparison of clinical characteristics between children and adults with adrenal masspmc.ncbi.nlm.nih.gov
18. Adrenal neuroblastoma in adult: case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
19. [Post-infectious bronchiolitis obliterans].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Management of lumbar spondylolysis in the adolescent athlete: a review of over 200 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Childhood maltreatment and HIV-associated neurocognitive disorders share similar pathophysiology: a potential sensitisation mechanism?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Severe Phenotype of APECED (APS1) Increases Risk for Structural Bone Alterations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Structural Basis of Bone Fragility in Young Subjects with Inflammatory Bowel Disease: A High-resolution pQCT Study of the SWISS IBD Cohort (SIBDC).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Contrast-enhanced ultrasound of blunt abdominal trauma in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Blunt adrenal gland trauma in the pediatric population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Sport-Related Concussion Preceding Adrenal Insufficiency and Hypopituitarism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Trans-oral approach for the management of a C2 neuroblastoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Adrenal injury following blunt abdominal trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Splenic rupture presenting with marked scrotal ecchymosis in a 2-day-old newborn.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Pediatric nonaccidental abdominal trauma: what the radiologist should know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Glucocorticoid receptor alpha translational isoforms as mediators of early adversities and negative emotional states.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. [Fever, generalized pain, and multiple pulmonary nodules in a school-aged boy].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Diagnostic Value of the Split-Bolus CT Protocol in Blunt Abdominal Trauma: Comparison With Standard Portal Venous Phase Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Computed tomography of pediatric abdominal trauma: optimizing utilization and enhancing diagnostic interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Non-Operative Management of Polytraumatized Patients: Body Imaging beyond CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Imaging of Histiocytosis in the Era of Genomic Medicine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Non-operative management algorithm in a case of grade II pancreatic, grade IV splenic, and renal injury due to blunt abdominal trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Assessment of Residual Cortical Function by Using Tc-99m DMSA SPECT at Follow-Up in Non-Operatively Treated Patients with Traumatic Renal Injuries: A Prospective Single-Centre Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Adrenal Hematoma Volume as a Predictor of Morbidity and Mortality in Traumatic Adrenal Injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Computed tomography of renal emergencies: A comprehensive diagnostic guide for radiology residents.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Adrenal Gland Trauma: An Observational Descriptive Analysis from a Level 1-Trauma Center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Hepatobiliary and pancreatic imaging in children-techniques and an overview of non-neoplastic disease entities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Pediatric Genitourinary Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Comparison of clinical characteristics between children and adults with adrenal mass.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Evaluation of Pediatric Patients with Blunt Abdominal Trauma: A Systematic Review, Meta-Analysis, and Practice Management Recommendations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Patterns and Outcomes of Nonoperative Management of Abdominal Trauma With Solid Organ Injury Among the Pediatric Population.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Analysis and experience summary of 64 cases of pediatric closed liver trauma: a retrospective study from two centers in China.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.