Klinik Atölye

Çocuk: karın ve iskelet · Varyant · Düşük öncelik

Aksesuar dalak ve splenozis

Accessory spleen and splenosis

Aksesuar dalak ve splenozis: yayımlanmış olgu görüntüsü, aksiyel kesit

4 adım

Görüntü: Yildiz AE, Ariyurek MO, Karcaaltincaba M., “Splenic anomalies of shape, size, and location: pictorial essay.”, 2013, Figure 10. PMC3654276 · doi:10.1155/2013/321810 · CC BY 4.0. Değişiklik: kırpıldı, yeniden boyutlandırıldı, odak işaretleri eklendi.

Özet

Aksesuar dalak, ana dalaktan ayrı yerleşimli doğuştan normal dalak dokusudur; splenozis ise travma veya splenektomi sonrası peritoneal yüzeylere ekilen dalak dokusunu ifade eder. Her ikisi de BT'de pankreas kuyruğu, dalak hilusu veya sol üst karın çevresinde yumuşak doku nodülü gibi görünebilir. Ektopik dalak dokusunun kontrastlı fazlarda ana dalağa benzer güçlenme göstermesi ve splenozis öyküsünde travma/splenektomi sonrası peritoneal yüzeylerde çoklu nodüllerin izlenmesi tanıda belirleyicidir. Aksesuar dalak ve splenozis, lenf nodu, nöroendokrin tümör veya metastaz gibi maligniteyle karıştırılarak gereksiz cerrahi veya inceleme yol açabilir; splenektomi öyküsü olan hastalarda bu dokunun varlığı kanama bozukluklarının semptomlarını tekrar tetikleyebilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız
Aksesuar dalak veya splenozis nodülü ana dalağa benzer yumuşak doku atenüitesinde görülür; kontrastsız inceleme tek başına ayırt ettirici değildir çünkü nodüllerin ön kontrastlı değerleri ana dalağınkini taklit eder.
Arteriyel tanısal
Dalak dokusunda kırmızı ve beyaz pulpa akım farkına bağlı geçici heterojen/arkiform kontrastlanma olabilir; nodülün bu erken görünümü aynı fazdaki ana dalakla birebir homojen olmak zorunda değildir.
Portal tanısal
Portal venöz evrede ektopik nodülün atenüitesi ve kontrastlanması ana dalağa benzerlik gösterir; aksesuar dalak genellikle hilus komşuluğunda tek yuvarlak yapı iken, splenozis travma veya splenektomi sonrası peritoneal yüzeylerde çoklu implantlar oluşturur.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

  • Dalakla benzer parankim — yuvarlak veya oval nodülün atenüitesi ve kontrastlanması aynı fazdaki ana dalakla benzerlik gösterir.
  • Hilus komşuluğu — aksesuar dalak en sık dalak hilusunda, daha az sıklıkla pankreas kuyruğunda yerleşir ve genellikle tek nodüldür.
  • Pankaras kuyruğu yerleşimi — intrapankreatik aksesuar dalak embriyonal füzyon bozukluğu sonucu pankreas kuyruğunda yerleşerek kitle oluşturabilir ve nöroendokrin tümörlerle karışabilir.
  • Çoklu peritoneal implant — splenoziste nodüller sol üst karından omentum, peritoneal yüzeyler veya pelvis boyunca dağılabilir.
  • Ameliyat/travma izi — splenektomi veya dalak rüptürü öyküsüyle uyumlu serbest implant dağılımı splenozis lehinedir.
  • Fazlar arası eşleşme — erken fazlarda heterojenlik gösterebilse de, aksesuar dalak ve splenozis nodüllerinin genel kontrastlanma paterni ve sinyal özellikleri ana dalağınkini taklit eder.
  • Aksesuar dalak nodülleri genellikle iyi sınırlı ve kapsüllüdür; pankreas kuyruğuna bitişik bulunsa bile çevre parankimi invaze etmeden ana dalağa benzer parankimal yapıda kalır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Dalak dokusunun yerleşim biçimi
Aksesuar dalak doğuştan, çoğunlukla hilus veya pankreas kuyruğu komşuluğunda sınırlı nodüldür; splenozis ise dalak kapsül hasarı sonrası başka yüzeylere ototransplante olmuş, sıklıkla çoklu implantlardır.

Normalde

Kontrastlı BT ve MR incelemelerinde ektopik dalak dokusu, ana dalağın normal parankim özellikleriyle karşılaştırıldığında benzer sinyal ve kontrastlanma paterni gösterecek şekilde karakterize edilmelidir. Şüpheli nodülün değerlendirilmesi — aksesuar dalak veya splenozis şüphesi durumunda, nodülün atenüite ve kontrastlanma paterninin ana dalağınkini taklit ettiğini doğrulamak amacıyla aynı fazda karşılaştırma yapılmalıdır.

Normal BT ile kıyasla

Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.

Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.

Ayırıcı tanı

Pankreas nöroendokrin tümörü
pankreas kuyruğunda arteriyel hiperkontrastlanan solid kitle olabilir; dalakla aynı fazlardaki kontrast örüntüsü ve benzer doku yoğunluğu aksesuar dalağı destekler.
Aksesuar dalaklar, özellikle hilus bölgesinde yer aldıklarında lenf nodlarıyla karıştırılabilir; ancak lenf nodları dalak dokusuyla aynı dinamik kontrastlanma paternini sergilemez.
Adrenal kitle taklidi
aksesuar dalaklar adrenal bölgeye yakın yerleşerek ultrason ve BT'de adrenal kitleyle karışabilir; kesin ayırım için klinik bağlam ve gerekirse histopatolojik değerlendirme gerekebilir.
Peritoneal metastaz
çoklu nodüller ve primer malignite öyküsüyle uyumludur; dalakla benzer faz eşleşmesi beklenmez.
Pankreas kistleri
sıvı yoğunluğunda ve kontrast almayan yapılardır; aksesuar dalak ise solid parankim dokusudur ve kontrastlı incelemelerde ana dalağa benzer şekilde güçlenir.

Tuzaklar

  • Erken faz heterojenliği — erken kontrastlı fazlarda aksesuar dalak ve splenozis nodüllerinde heterojen güçlenme izlenebilir; bu durum tanının bir parçası olup, genel kontrastlanma paterni ana dalağa benzerlik göstermelidir.
  • Splenozis nodülleri splenektomi sonrası pankreas kuyruğu veya peritonda tümör sanılabilir; travma/ameliyat öyküsünü ve birden fazla implantın dalakla faz benzerliğini birlikte arayın.
  • Tek bir pankreas kuyruğu nodülünde sadece anatomik konuma göre nöroendokrin tümör tanısı koymayın; pankreas konturunun ve ana dalak benzerliğinin korunduğunu gösterin.
  • Splenektomi sonrası dalak yatağında yumuşak doku görülmesi nüks veya kitle olmak zorunda değildir; eski görüntüleri ve implantların karın içindeki dağılımını karşılaştırın.

Kendini dene

  1. Dalak hilusunda düzgün sınırlı nodül, portal fazda ana dalakla aynı atenüite ve kontrastlanmayı gösteriyor. En olası yapı?

    Cevabı göster

    Aksesuar dalak. Hilusa yakın düzgün nodülün ana dalakla eş fazlı benzerliği aksesuar dalağı destekler. Nöroendokrin tümör pankreas kaynaklıdır ve pankreas konturunu oluşturur; lenf nodu veya adrenal adenom dalakla aynı doku kontrast paterninde olmaz.

  2. Önceden dalak rüptürü ve splenektomisi olan hastada peritonda çok sayıda dalakla eş kontrastlanan nodül var. Tanı?

    Cevabı göster

    Splenozis. Dalak travması veya splenektomi sonrası peritoneal yüzeylerde çoğalan ve dalağa benzer kontrastlanan implantlar splenozistir. Metastaz ve lenfoma için malignite paterni gerekir; gastrointestinal stromal tümör çoğunlukla bağırsak duvarıyla ilişkili bir kitle oluşturur.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 15 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

  1. Accessory Spleen Mimicking an Intrahepatic Neoplasm: A Rare Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
  2. Spontaneous hemorrhage from splenic tissue 13 years after total splenectomy: report of a casepmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. Splenosis Unmasked: Incidentally Rediscovered in a Patient With Nephrolithiasis and Remote Splenectomypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Retroperitoneal ectopic spleen identified during emergency laparotomypmc.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Imaging Diagnosis—Peritoneal Splenosis in a Dog: Computed Tomographic Findingspmc.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Retroperitoneal Abdominal Accessory Splenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  7. Diagnostic imaging of abnormalities in the number and location of the spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  8. Transplantation of splenic tissue after splenectomy: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  9. Intra-gastric Ectopic Splenic Tissue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  10. Splenic anomalies of shape, size, and location: pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  11. Accessory Spleen Masquerading as an Intrapancreatic Tumor: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  12. Intrapancreatic accessory spleen: Evaluation with CT and MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  13. Congenital intrathoracic accessory spleen is a very rare trick of nature: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  14. Detection of Splenic Tissue Using 99m Tc-Labelled Denatured Red Blood Cells Scintigraphy-A Quantitative Single Center Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  15. 99m Tc-Sn-colloid SPECT/CT in thoracic splenosis after esophageal cancer surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  16. Successful endovascular treatment of a spontaneous bleeding accessory spleen: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  17. Laparoscopic Resection of a Left Upper Quadrant Mass Leading to a Surprise Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  18. Spontaneous hemorrhage from splenic tissue 13 years after total splenectomy: report of a case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  19. Multimodal study of pelvic splenosis: a rare cause of abdominal pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  20. Intra-abdominal Splenosis Mimicking Metastatic Disease During Evaluation for Bacteremic Sepsis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  21. Focal splenic lesions: US findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  22. Intrapancreatic accessory spleen mimicking a pancreatic neuroendocrine tumour - An important but almost forgotten differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  23. Rare Solid Pancreatic Lesions on Cross-Sectional Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  24. Abdominopelvic Splenosis Resembling an Ovarian Malignancy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  25. Non-neoplastic conditions mimicking peritoneal carcinomatosis at CT imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  26. Imaging of Abdominal Wall Masses, Masslike Lesions, and Diffuse Processes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  27. Unveiling three accessory spleens in one patient: a rare case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  28. The Spectrum of Solitary Benign Splenic Lesions-Imaging Clues for a Noninvasive Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  29. SPECT/CT with 99mTc labelled heat-denatured erythrocyte to detect thoracic and abdominal splenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  30. Intrapancreatic accessory spleen: findings on MR Imaging, CT, US and scintigraphy, and the pathologic analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  31. Splenoses and Other Ectopic and Heterotopic Splenic Tissue: The Use of Long-Lasting Enhancement in Contrast-Enhanced Ultrasound to Avoid Unnecessary Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  32. Imaging of the spleen: what the clinician needs to know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  33. The spleen revisited: an overview on magnetic resonance imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  34. "Sneaky Spleen": Three Cases of Ectopic Splenic Tissue Mimicking Neoplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  35. The Many Faces of the Angry Peritoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  36. Primary and secondary tumors of the peritoneum: key imaging features and differential diagnosis with surgical and pathological correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  37. Imaging of pancreatic ductal adenocarcinoma - An update for all stages of patient management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  38. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  39. Commentary: an eye on PET quantification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  40. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  41. Spontaneous bacteremia and spontaneous bacterial peritonitis share similar prognosis in patients with cirrhosis: a cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  42. Chronic splenic torsion in a dog with an accessory spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  43. Tips and Tricks in Thoracic Radiology for Beginners: A Findings-Based Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  44. Ultrasonography of the pediatric spleen: a pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  45. Giant solid pseudopapillary neoplasm of the pancreas in an adolescent girl: a case report with narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  46. Detective flow imaging versus contrast-enhanced EUS in solid pancreatic lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  47. Comments on and Illustrations of the EFSUMB CEUS Guidelines: Transabdominal and Endoscopic Ultrasound Features of Intrapancreatic Metastases and the Role of Multiparametric Imaging and EUS-Guided Sampling in Rare Pancreatic Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  48. Lymph Node Assessment with Multiparametric Ultrasound: Normal Values, Morphologic Patterns, and Diagnostic Algorithms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  49. Coexistence of Autoantibodies against the Golgi Complex and Ro52 Antigen in a Patient with Nonspecific Interstitial Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  50. International Harmonization of Nomenclature and Diagnostic Criteria (INHAND): Nonproliferative and Proliferative Lesions of the Rabbit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  51. Ultrasound, CT, MRI, or PET-CT for staging and re-staging of adults with cutaneous melanoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  52. High-affinity alphavbeta3 integrin targeted optical probe as a new imaging biomarker for early atherosclerosis: initial studies in Watanabe rabbits.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  53. Case Report: Pelvic splenosis confused with malignancy-a reminder for differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  54. Small Intestine Tumors: Diagnostic Role of Multiparametric Ultrasound.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  55. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  56. Comments and Illustrations of Ultrasound Findings in Extrapulmonary Tuberculosis Manifestations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  57. China Liver Cancer Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Hepatocellular Carcinoma (2024 Edition).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  58. Special Issue: EACR 2026 Congress: Innovative Cancer Science, 8-11 June 2026.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  59. Intra pancreatic accessory spleen mimicking pancreatic insulinoma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  60. Case report of a mature cystic teratoma in the tail of the pancreas in a 54-year-old male.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  61. Endoscopic Ultrasound for the Management of Pancreatic Neuroendocrine Tumors: Diagnosis, Treatment, and Future Perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  62. Synchronous neuroendocine liver metastases in comparison to primary pancreatic neuroendocrine tumors on MRI and SSR-PET/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  63. Nuclear Medicine and Radiological Imaging of Pancreatic Neuroendocrine Neoplasms: A Multidisciplinary Update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  64. Tricky Liver Case: Perihepatic Splenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  65. Splenosis Unmasked: Incidentally Rediscovered in a Patient With Nephrolithiasis and Remote Splenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  66. Multimodality Imaging Diagnosis of Solitary Splenosis Including Shear-Wave Elastography in a Post-splenectomy Patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  67. Intrapancreatic accessory spleen mimicking pancreatic malignancy: Diagnostic role of Tc-99m heat-damaged red blood cell scintigraphy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  68. A resected case of pancreatic neuroendocrine neoplasm with completely cystic degeneration mimicking a mucinous cystic neoplasm: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  69. Pictorial Review of Rare Pancreatic Tumors and Tumor-like Lesions: Radiologic-Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  70. The Roadmap of the Spleen: A Meta-Analysis of Morphometric and Vascular Anatomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  71. Renal transplantation and variations in blood supply: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  72. Rare and Unusual Consequences of Blunt Abdominal Trauma-The Significance of Anatomical Anomalies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  73. Pre-contrast computed tomography reveals distinct characteristics and anatomical distribution of presumably lymphomatous lymph nodes in canine multicentric lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  74. Lymphedema is a rare manifestation of lymphoma: A case series and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  75. Distal pancreatectomy with splenectomy for a large pancreatic lymphoepithelial cyst: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  76. Sonographic Anatomy and Normal Measurements of the Human Kidneys: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  77. Adrenal Mass Evaluation: Suspicious Radiological Signs of Malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  78. Mesopancreas-Anatomical Insights and Its Implications for Diagnosis and Clinical and Surgical Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  79. Pancreatic Morphology, Immunology, and the Pathogenesis of Acute Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  80. Laparoscopic nephrectomy simplified - A "two-window technique" for safer approach to hilum for a novice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  81. Thoracic splenosis: a great mimic diagnosed by functional imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  82. Imaging of Pancreatic Neuroendocrine Neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.