Özet
Aksesuar dalak, ana dalaktan ayrı yerleşimli doğuştan normal dalak dokusudur; splenozis ise travma veya splenektomi sonrası peritoneal yüzeylere ekilen dalak dokusunu ifade eder. Her ikisi de BT'de pankreas kuyruğu, dalak hilusu veya sol üst karın çevresinde yumuşak doku nodülü gibi görünebilir. Ektopik dalak dokusunun kontrastlı fazlarda ana dalağa benzer güçlenme göstermesi ve splenozis öyküsünde travma/splenektomi sonrası peritoneal yüzeylerde çoklu nodüllerin izlenmesi tanıda belirleyicidir. Aksesuar dalak ve splenozis, lenf nodu, nöroendokrin tümör veya metastaz gibi maligniteyle karıştırılarak gereksiz cerrahi veya inceleme yol açabilir; splenektomi öyküsü olan hastalarda bu dokunun varlığı kanama bozukluklarının semptomlarını tekrar tetikleyebilir.
Faz ve pencere
- Kontrastsız
- Aksesuar dalak veya splenozis nodülü ana dalağa benzer yumuşak doku atenüitesinde görülür; kontrastsız inceleme tek başına ayırt ettirici değildir çünkü nodüllerin ön kontrastlı değerleri ana dalağınkini taklit eder.
- Arteriyel tanısal
- Dalak dokusunda kırmızı ve beyaz pulpa akım farkına bağlı geçici heterojen/arkiform kontrastlanma olabilir; nodülün bu erken görünümü aynı fazdaki ana dalakla birebir homojen olmak zorunda değildir.
- Portal tanısal
- Portal venöz evrede ektopik nodülün atenüitesi ve kontrastlanması ana dalağa benzerlik gösterir; aksesuar dalak genellikle hilus komşuluğunda tek yuvarlak yapı iken, splenozis travma veya splenektomi sonrası peritoneal yüzeylerde çoklu implantlar oluşturur.
Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Dalakla benzer parankim — yuvarlak veya oval nodülün atenüitesi ve kontrastlanması aynı fazdaki ana dalakla benzerlik gösterir.
- Hilus komşuluğu — aksesuar dalak en sık dalak hilusunda, daha az sıklıkla pankreas kuyruğunda yerleşir ve genellikle tek nodüldür.
- Pankaras kuyruğu yerleşimi — intrapankreatik aksesuar dalak embriyonal füzyon bozukluğu sonucu pankreas kuyruğunda yerleşerek kitle oluşturabilir ve nöroendokrin tümörlerle karışabilir.
- Çoklu peritoneal implant — splenoziste nodüller sol üst karından omentum, peritoneal yüzeyler veya pelvis boyunca dağılabilir.
- Ameliyat/travma izi — splenektomi veya dalak rüptürü öyküsüyle uyumlu serbest implant dağılımı splenozis lehinedir.
- Fazlar arası eşleşme — erken fazlarda heterojenlik gösterebilse de, aksesuar dalak ve splenozis nodüllerinin genel kontrastlanma paterni ve sinyal özellikleri ana dalağınkini taklit eder.
- Aksesuar dalak nodülleri genellikle iyi sınırlı ve kapsüllüdür; pankreas kuyruğuna bitişik bulunsa bile çevre parankimi invaze etmeden ana dalağa benzer parankimal yapıda kalır.
Ölçütler ve sınıflamalar
- Dalak dokusunun yerleşim biçimi
- Aksesuar dalak doğuştan, çoğunlukla hilus veya pankreas kuyruğu komşuluğunda sınırlı nodüldür; splenozis ise dalak kapsül hasarı sonrası başka yüzeylere ototransplante olmuş, sıklıkla çoklu implantlardır.
Normalde
Kontrastlı BT ve MR incelemelerinde ektopik dalak dokusu, ana dalağın normal parankim özellikleriyle karşılaştırıldığında benzer sinyal ve kontrastlanma paterni gösterecek şekilde karakterize edilmelidir. Şüpheli nodülün değerlendirilmesi — aksesuar dalak veya splenozis şüphesi durumunda, nodülün atenüite ve kontrastlanma paterninin ana dalağınkini taklit ettiğini doğrulamak amacıyla aynı fazda karşılaştırma yapılmalıdır.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Pankreas nöroendokrin tümörü
- pankreas kuyruğunda arteriyel hiperkontrastlanan solid kitle olabilir; dalakla aynı fazlardaki kontrast örüntüsü ve benzer doku yoğunluğu aksesuar dalağı destekler.
- Aksesuar dalaklar, özellikle hilus bölgesinde yer aldıklarında lenf nodlarıyla karıştırılabilir; ancak lenf nodları dalak dokusuyla aynı dinamik kontrastlanma paternini sergilemez.
- Adrenal kitle taklidi
- aksesuar dalaklar adrenal bölgeye yakın yerleşerek ultrason ve BT'de adrenal kitleyle karışabilir; kesin ayırım için klinik bağlam ve gerekirse histopatolojik değerlendirme gerekebilir.
- Peritoneal metastaz
- çoklu nodüller ve primer malignite öyküsüyle uyumludur; dalakla benzer faz eşleşmesi beklenmez.
- Pankreas kistleri
- sıvı yoğunluğunda ve kontrast almayan yapılardır; aksesuar dalak ise solid parankim dokusudur ve kontrastlı incelemelerde ana dalağa benzer şekilde güçlenir.
Tuzaklar
- Erken faz heterojenliği — erken kontrastlı fazlarda aksesuar dalak ve splenozis nodüllerinde heterojen güçlenme izlenebilir; bu durum tanının bir parçası olup, genel kontrastlanma paterni ana dalağa benzerlik göstermelidir.
- Splenozis nodülleri splenektomi sonrası pankreas kuyruğu veya peritonda tümör sanılabilir; travma/ameliyat öyküsünü ve birden fazla implantın dalakla faz benzerliğini birlikte arayın.
- Tek bir pankreas kuyruğu nodülünde sadece anatomik konuma göre nöroendokrin tümör tanısı koymayın; pankreas konturunun ve ana dalak benzerliğinin korunduğunu gösterin.
- Splenektomi sonrası dalak yatağında yumuşak doku görülmesi nüks veya kitle olmak zorunda değildir; eski görüntüleri ve implantların karın içindeki dağılımını karşılaştırın.
Kendini dene
Dalak hilusunda düzgün sınırlı nodül, portal fazda ana dalakla aynı atenüite ve kontrastlanmayı gösteriyor. En olası yapı?
Cevabı göster
Aksesuar dalak. Hilusa yakın düzgün nodülün ana dalakla eş fazlı benzerliği aksesuar dalağı destekler. Nöroendokrin tümör pankreas kaynaklıdır ve pankreas konturunu oluşturur; lenf nodu veya adrenal adenom dalakla aynı doku kontrast paterninde olmaz.
Önceden dalak rüptürü ve splenektomisi olan hastada peritonda çok sayıda dalakla eş kontrastlanan nodül var. Tanı?
Cevabı göster
Splenozis. Dalak travması veya splenektomi sonrası peritoneal yüzeylerde çoğalan ve dalağa benzer kontrastlanan implantlar splenozistir. Metastaz ve lenfoma için malignite paterni gerekir; gastrointestinal stromal tümör çoğunlukla bağırsak duvarıyla ilişkili bir kitle oluşturur.
Kaynaklar
Bu sayfadaki 40 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 15 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).
- Accessory Spleen Mimicking an Intrahepatic Neoplasm: A Rare Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Spontaneous hemorrhage from splenic tissue 13 years after total splenectomy: report of a casepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenosis Unmasked: Incidentally Rediscovered in a Patient With Nephrolithiasis and Remote Splenectomypmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Retroperitoneal ectopic spleen identified during emergency laparotomypmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging Diagnosis—Peritoneal Splenosis in a Dog: Computed Tomographic Findingspmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Retroperitoneal Abdominal Accessory Splenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic imaging of abnormalities in the number and location of the spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Transplantation of splenic tissue after splenectomy: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intra-gastric Ectopic Splenic Tissue.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenic anomalies of shape, size, and location: pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Accessory Spleen Masquerading as an Intrapancreatic Tumor: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intrapancreatic accessory spleen: Evaluation with CT and MRI.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Congenital intrathoracic accessory spleen is a very rare trick of nature: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Detection of Splenic Tissue Using 99m Tc-Labelled Denatured Red Blood Cells Scintigraphy-A Quantitative Single Center Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- 99m Tc-Sn-colloid SPECT/CT in thoracic splenosis after esophageal cancer surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Successful endovascular treatment of a spontaneous bleeding accessory spleen: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Laparoscopic Resection of a Left Upper Quadrant Mass Leading to a Surprise Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spontaneous hemorrhage from splenic tissue 13 years after total splenectomy: report of a case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodal study of pelvic splenosis: a rare cause of abdominal pain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intra-abdominal Splenosis Mimicking Metastatic Disease During Evaluation for Bacteremic Sepsis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Focal splenic lesions: US findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intrapancreatic accessory spleen mimicking a pancreatic neuroendocrine tumour - An important but almost forgotten differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rare Solid Pancreatic Lesions on Cross-Sectional Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Abdominopelvic Splenosis Resembling an Ovarian Malignancy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Non-neoplastic conditions mimicking peritoneal carcinomatosis at CT imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Abdominal Wall Masses, Masslike Lesions, and Diffuse Processes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Unveiling three accessory spleens in one patient: a rare case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Spectrum of Solitary Benign Splenic Lesions-Imaging Clues for a Noninvasive Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- SPECT/CT with 99mTc labelled heat-denatured erythrocyte to detect thoracic and abdominal splenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intrapancreatic accessory spleen: findings on MR Imaging, CT, US and scintigraphy, and the pathologic analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenoses and Other Ectopic and Heterotopic Splenic Tissue: The Use of Long-Lasting Enhancement in Contrast-Enhanced Ultrasound to Avoid Unnecessary Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of the spleen: what the clinician needs to know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The spleen revisited: an overview on magnetic resonance imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- "Sneaky Spleen": Three Cases of Ectopic Splenic Tissue Mimicking Neoplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Many Faces of the Angry Peritoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary and secondary tumors of the peritoneum: key imaging features and differential diagnosis with surgical and pathological correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of pancreatic ductal adenocarcinoma - An update for all stages of patient management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Commentary: an eye on PET quantification.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spontaneous bacteremia and spontaneous bacterial peritonitis share similar prognosis in patients with cirrhosis: a cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Chronic splenic torsion in a dog with an accessory spleen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tips and Tricks in Thoracic Radiology for Beginners: A Findings-Based Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ultrasonography of the pediatric spleen: a pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Giant solid pseudopapillary neoplasm of the pancreas in an adolescent girl: a case report with narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Detective flow imaging versus contrast-enhanced EUS in solid pancreatic lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comments on and Illustrations of the EFSUMB CEUS Guidelines: Transabdominal and Endoscopic Ultrasound Features of Intrapancreatic Metastases and the Role of Multiparametric Imaging and EUS-Guided Sampling in Rare Pancreatic Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lymph Node Assessment with Multiparametric Ultrasound: Normal Values, Morphologic Patterns, and Diagnostic Algorithms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Coexistence of Autoantibodies against the Golgi Complex and Ro52 Antigen in a Patient with Nonspecific Interstitial Pneumonia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- International Harmonization of Nomenclature and Diagnostic Criteria (INHAND): Nonproliferative and Proliferative Lesions of the Rabbit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Ultrasound, CT, MRI, or PET-CT for staging and re-staging of adults with cutaneous melanoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- High-affinity alphavbeta3 integrin targeted optical probe as a new imaging biomarker for early atherosclerosis: initial studies in Watanabe rabbits.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case Report: Pelvic splenosis confused with malignancy-a reminder for differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Small Intestine Tumors: Diagnostic Role of Multiparametric Ultrasound.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Comments and Illustrations of Ultrasound Findings in Extrapulmonary Tuberculosis Manifestations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- China Liver Cancer Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Hepatocellular Carcinoma (2024 Edition).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Special Issue: EACR 2026 Congress: Innovative Cancer Science, 8-11 June 2026.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intra pancreatic accessory spleen mimicking pancreatic insulinoma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Case report of a mature cystic teratoma in the tail of the pancreas in a 54-year-old male.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Endoscopic Ultrasound for the Management of Pancreatic Neuroendocrine Tumors: Diagnosis, Treatment, and Future Perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Synchronous neuroendocine liver metastases in comparison to primary pancreatic neuroendocrine tumors on MRI and SSR-PET/CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Nuclear Medicine and Radiological Imaging of Pancreatic Neuroendocrine Neoplasms: A Multidisciplinary Update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Tricky Liver Case: Perihepatic Splenosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenosis Unmasked: Incidentally Rediscovered in a Patient With Nephrolithiasis and Remote Splenectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multimodality Imaging Diagnosis of Solitary Splenosis Including Shear-Wave Elastography in a Post-splenectomy Patient.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Intrapancreatic accessory spleen mimicking pancreatic malignancy: Diagnostic role of Tc-99m heat-damaged red blood cell scintigraphy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- A resected case of pancreatic neuroendocrine neoplasm with completely cystic degeneration mimicking a mucinous cystic neoplasm: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pictorial Review of Rare Pancreatic Tumors and Tumor-like Lesions: Radiologic-Pathologic Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- The Roadmap of the Spleen: A Meta-Analysis of Morphometric and Vascular Anatomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Renal transplantation and variations in blood supply: a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Rare and Unusual Consequences of Blunt Abdominal Trauma-The Significance of Anatomical Anomalies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pre-contrast computed tomography reveals distinct characteristics and anatomical distribution of presumably lymphomatous lymph nodes in canine multicentric lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Lymphedema is a rare manifestation of lymphoma: A case series and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Distal pancreatectomy with splenectomy for a large pancreatic lymphoepithelial cyst: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Sonographic Anatomy and Normal Measurements of the Human Kidneys: A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Adrenal Mass Evaluation: Suspicious Radiological Signs of Malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Mesopancreas-Anatomical Insights and Its Implications for Diagnosis and Clinical and Surgical Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Pancreatic Morphology, Immunology, and the Pathogenesis of Acute Pancreatitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Laparoscopic nephrectomy simplified - A "two-window technique" for safer approach to hilum for a novice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Thoracic splenosis: a great mimic diagnosed by functional imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging of Pancreatic Neuroendocrine Neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.