AAST organ yaralanma skalaları: görüntüleme yaklaşımı

Özet

AAST Organ Injury Scale (OIS), her organın yaralanma şiddetini anatomik ölçütlerle tanımlar; ölçütler ve revizyon yılları organa göre değişir. BT’de parankim, kanal, duvar ve mezenter bulgularını; ayrıca damar yaralanması, aktif kanama ve devaskülarizasyon işaretlerini sistematik olarak değerlendirin. AAST-OIS yaralanma şiddetini standart biçimde derecelendirir; tek başına hastanın hemodinamik durumunu veya klinik kararları ifade etmez. Güncel olmayan organ ölçütü veya atlanan vasküler bulgu, BT’ye göre verilen dereceyi değiştirebilir ve raporlar arası karşılaştırmayı güçleştirebilir.

Faz ve pencere

Portal tanısal

Portal venöz faz, solid organ parankim hasarı ve aktif kanama değerlendirmesini tamamlar; barsak/mezenter duvar bulguları ayrıca incelenir.

Arteriyel tanısal

Psödoanevrizma, arteriyovenöz fistül ve aktif kontrast ekstravazasyonu aranır; dalak, karaciğer ve böbrek AAST revizyonlarında vasküler bulgular derecelendirmeyi etkileyebilir.

Gecikmiş/boşaltım tanısal

Böbrek pelvis-kaliks sistemi veya üreter yaralanması şüphesinde gecikmiş fazda toplayıcı sistemden idrar kontrast ekstravazasyonu aranır; bu faz her abdominal travma BT’sinde rutin değildir.

Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30), Anjiyo (G 600 / M 150), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Parankim yaralanması — organ içinde laserasyon, kontüzyon veya hematomun yeri ve yayılımı tanımlanır.
• Kapsül ve yüzey ilişkisi — subkapsüler kanama, kapsül yırtığı ve organ dışına uzanan hematom birbirinden ayrılır.
• Damar hasarı — psödoanevrizma, arteriyovenöz fistül, damar kesintisi ve kontrast ekstravazasyonu için arteriyel seri incelenir.
• Devaskülarizasyon — segmental ya da yaygın kontrastlanma kaybı ilgili organın parankim alanıyla eşleştirilir.
• Böbrek toplayıcı sistemi — derin parankim yırtığına pelvis-kaliks hasarı ve idrar ekstravazasyonu eşlik edip etmediği araştırılır.
• Pankreas parankimi/kanal yaralanması ile barsak duvarı, mezenterik damar ve mezenter hematomu organlara göre ayrı tanımlanır.
• Dereceyi belirleyen en ağır ölçüt — aynı organdaki görüntüleme bulguları kendi organ ölçeğine göre eşleştirilir; farklı organların ölçütleri birbirine aktarılmaz.

Ölçütler ve sınıflamalar

AAST dalak yaralanma ölçeği, 2018 revizyonu

Derece I–V ölçeğinde psödoanevrizma, arteriyovenöz fistül veya kapsül içinde sınırlı aktif kanama en az derece IV; kapsül dışına uzanan aktif kanama ya da parçalanmış dalak derece V ölçütüdür.

AAST karaciğer yaralanma ölçeği, 2018 revizyonu

Karaciğer yaralanma ölçeği, küçük kapsül veya parankim hasarından geniş parankim yıkımına ve majör venöz yaralanmaya kadar uzanan derece I–V sınıflarını içerir. 2018 güncellemesinde solid organ ölçeklerine psödoanevrizma ve arteriyovenöz fistül gibi vasküler yaralanmalar eklenmiştir.

AAST böbrek yaralanma ölçeği, 2025 revizyonu

AAST'nin böbrek travması için güncel ölçeği 2025 revizyonudur.

AAST pankreas yaralanma ölçeği, 2024 revizyonu

2024 AAST revizyonunda ana kanal yaralanması olmayan pankreas başı laserasyonu derece II’dir. Boyun, gövde veya kuyrukta ana kanal yaralanmaları derece III; portal ven ya da superior mezenteryal venin sağında kalan proksimal pankreas yaralanmaları derece IV olarak sınıflanır. Canlı olmayan yıkıcı baş yaralanması derece V’tir.

AAST barsak ve mezenter yaralanma ölçeği, 2020 güncellemesi

Künt barsak, penetran barsak ve mezenter yaralanmaları için ayrı görüntüleme ve cerrahi ölçütleri bulunur; duvar bozulması, iskemi, perforasyon ve mezenter damar yaralanması farklı tablolarla sınıflandırılır.

Normalde

Böbrek toplayıcı sistem yaralanmasından şüphelenildiğinde gecikmiş görüntüler eklenerek üriner sistem değerlendirilebilir. Barsak duvarında anormal kontrastlanma ve mezenterik yağda hematom, travmatik barsak veya mezenter yaralanması bulguları arasındadır. Barsak duvarı kontrastlanması, normal görünümlü barsak anslarıyla karşılaştırılarak değerlendirilir.

Ayırıcı tanı

Psödoanevrizma ve aktif kanama

ikisi de ilk fazda sınırlı kontrast odağı oluşturabilir; psödoanevrizma damar kan havuzunu izler ve gecikmiş fazda büyümez, aktif ekstravazasyon ise gecikmiş görüntüde artar.

Dalak çentiği/lobülasyonu

normal anatomik varyant düzgün sınırlı olabilir; travmada parankim laserasyonu diye yorumlamadan önce damar fazını ve eşlik eden hematomu değerlendirin.

Dalakta erken faz heterojen kontrastlanma

arteriyel fazdaki fizyolojik heterojen görünüm laserasyon veya kontüzyon sanılmamalı; portal venöz faz ile karşılaştırılmalıdır.

Tuzaklar

• AAST 2018 solid organ tablolarını 2025 renal revizyonuna uygulamayın; kaynak tarihini ve organ başlığını ölçeğe yazmadan derece vermeyin.
• Arteriyel seri olmadan yalnız portal fazdaki morfolojiye dayanmak psödoanevrizma veya aktif kanamayı atlatabilir; damar bulgusu dereceyi değiştirebilir.
• Dereceyi tedavi emri gibi kullanmayın; AAST görüntüleme tanımını verir, klinik karar dolaşım durumu ve diğer hasta verileriyle ekipçe verilir.
• Böbrek parankim yırtığı derin görünse bile toplayıcı sistem değerlendirilmeden üriner ekstravazasyon var/yok sonucu çıkarmayın; klinik veya BT bulguları şüphe uyandırırsa gecikmiş boşaltım fazını inceleyin.

Kendini dene

1. Arteriyel ve portal venöz BT’de dalak içindeki sınırlı kontrast odağı splenik arter dalıyla ilişkili ve iki fazda kan havuzunu izliyor; gecikmiş fazda büyümüyor. Hangi yaralanma bulgusu düşünülür?

   • Splenik psödoanevrizma
   • Subkapsüler hematom
   • Yüzeyel kapsül çentiği
   • Basit parankim kontüzyonu
   Cevabı göster

   Splenik psödoanevrizma. Damarla ilişkili, kan havuzunu izleyen ve gecikmiş fazda büyümeyen sınırlı kontrast odağı psödoanevrizmayı destekler. Psödoanevrizma kan havuzunu izler ve gecikmiş fazda yıkanabilir; aktif ekstravazasyon ise gecikmiş görüntüde büyür.

2. Böbrek laserasyonu kaliks sistemine ulaşıyor ve toplayıcı sistem dışına kontrast çıkıyor. En uygun tanımlayıcı bulgu nedir?

   • Toplayıcı sistem laserasyonu
   • Subkapsüler böbrek hematomu
   • Renal kortikal kontüzyon
   • Segmental renal infarkt
   Cevabı göster

   Toplayıcı sistem laserasyonu. Kaliks sistemine uzanan yırtık ve üriner kontrast kaçağı toplayıcı sistem yaralanmasını gösterir. Subkapsüler hematom kapsül altı kanamadır; kontüzyon ve infarkt parankim bulgularıdır, idrar kaçağını açıklamaz.

İlgili konular

• Adrenal travma ve hematom

Kaynaklar

Bu sayfadaki 50 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Organ Injury Scale Revisions (2018-)aast.org
2. Grading Abdominal Trauma: Changes in and Implications of the Revised 2018 AAST-OIS for the Spleen, Liver, and Kidneypubs.rsna.org
3. Kidney organ injury scaling: 2025 updatepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. American Association for the Surgery of Trauma pancreatic organ injury scale: 2024 revisionpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. September 2021 Trauma: AAST Patient Assessment Committee Organ Injury Scaling 2020 update: Bowel and mesenteryeast.org
6. Radiologic Imaging of Traumatic Bowel and Mesenteric Injuries: A Comprehensive Up-to-Date Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Duodeno-pancreatic and extrahepatic biliary tree trauma: WSES-AAST guidelinespmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Computed tomography of pediatric abdominal trauma: optimizing utilization and enhancing diagnostic interpretationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Controversies and Updates in Organ Injury Scalingaast.org
10. Interventional Radiology in the Management of Urologic Trauma: A Contemporary Reviewkjironline.org
11. Prognostic Factors of Mortality and Clinical Characteristics of Patients Surgically Treated for Blunt Liver Injury—A Single-Center Experiencepmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Patient selection in non-operative blunt splenic injury management: A comparative evaluation of MDCT grading systemspmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. A more targeted embolization strategy in blunt splenic trauma reduces procedural volume without increasing splenectomy rates.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Changes in Approach to Solid Organ Injury: What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Accuracy of the AAST organ injury scale for CT evaluation of traumatic liver and spleen injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Prognostic Factors of Mortality and Clinical Characteristics of Patients Surgically Treated for Blunt Liver Injury-A Single-Center Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Contemporary management pathways in liver trauma: predominant and successful use of non-operative strategies at a high-volume tertiary center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. ESR Essentials: trauma team and the role of Interventional Radiology-practice recommendations by the Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Patient selection in non-operative blunt splenic injury management: A comparative evaluation of MDCT grading systems.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Computed tomography of pediatric abdominal trauma: optimizing utilization and enhancing diagnostic interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Treat the patient, not the grade of injury: modern management of solid organ trauma in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Case report: traumatic avulsion of the left kidney and spleen with diaphragmatic rupture in a young worker.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Global practices and attitudes in acute appendicitis management: the PAMAP-W international survey and Delphi consensus study on the WSES appendicitis grading system.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Polytrauma management - What is new and what is true in 2020 ?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Splenoses and Other Ectopic and Heterotopic Splenic Tissue: The Use of Long-Lasting Enhancement in Contrast-Enhanced Ultrasound to Avoid Unnecessary Intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Contrast-enhanced ultrasound (CEUS) in urgent and emergent pediatric conditions: a comprehensive review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Virtual non-contrast images from dual-layer spectral CT: comparison with true non-contrast across abdominal structures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Hepatic portal venous gas in severe neurocritical illness after intracranial surgery: Two case reports and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Case Report: Rare spontaneous hepatic rupture hemorrhage complicated by autoimmune liver disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Imaging and clinical features of intra-abdominal injuries in children with suspected physical abuse.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Robot-Assisted Radical Prostatectomy in Solid Organ Transplant Recipients: Initial Experience and Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Evidence-informed methodological approaches for coupled neuromusculoskeletal-finite element analysis workflows in orthopaedic biomechanics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Interventional Radiology in the Management of Primary Liver Malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. High-Output Bile Leak Following AAST Grade III Liver Injury Resolved With Endoscopic Stenting: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Solid Organ Injuries: To Irradiate or Operate?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Application and value of CT-based 3D surgical modeling in the robotic management of grade V pancreatic trauma and grade III duodenal injury: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Diagnostic Value of the Split-Bolus CT Protocol in Blunt Abdominal Trauma: Comparison With Standard Portal Venous Phase Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Impact of Pre-Interventional Observational Management Duration on Outcomes of Embolization for Splenic Injuries: Experience from Two Centers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Endovascular management of haemorrhage and vascular lesions in patients with multiple and/or severe injuries: a systematic review and clinical practice guideline update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Adult Hepatic Infarction for Internists: A Practical Diagnostic and Management Pathway to Avoid Misdiagnosis, Unnecessary Drainage, and Delayed Vascular Recognition.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Radiologic Interventions for Gastrointestinal Bleeding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Management of Solid Organ Arterial Pseudoaneurysms Following Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Prevalence, characteristics and treatment of concomitant injury to liver and spleen with vascular injury after blunt abdominal trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Spontaneous Splenic Rupture in a Patient With Combined Congenital Factor XIII and Factor VII Deficiencies: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Double Boosting Strategy for Low-Iodine-Dose Dual-Source DECT Follow-Up CT After Intervention with Raw DICOM-Level Deep Learning Iodine Boosting and Low-keV Dual-Energy-Derived Images.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Giant solid pseudopapillary neoplasm of the pancreas in an adolescent girl: a case report with narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Urinary Biomarkers in Urological Oncology: From Biological Origin to Clinical Decision-Making-A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. A review of novel methods to assist digital planning and execution of osteotomy for upper limb deformities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Thermographic Evaluation of the Stifle Region in Dogs with a Rupture of the Cranial Cruciate Ligament.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Multimodal imaging features to diagnose abdominal complications of sickle cell disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Unraveling Chronic Pain: From Mechanisms and Risks to Diagnosis and Treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Surgical stabilization of rib fractures (SSRF): the WSES and CWIS position paper.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. 2023 WSES guidelines for the prevention, detection, and management of iatrogenic urinary tract injuries (IUTIs) during emergency digestive surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. The Diagnosis and Management of Pediatric Blunt Abdominal Trauma-A Comprehensive Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Quantitative assessment of lung mechanical properties in ARDS using X-ray computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Imaging at the nexus: how state of the art imaging techniques can enhance our understanding of cancer and fibrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Technical and Clinical Outcome of Low-Milliampere CT Fluoroscopy-Guided Percutaneous Drainage Placement in Abdominal Fluid Collections after Liver Transplantation: A 16-Year Retrospective Analysis of 50 Consecutive Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.