Abdominal aorta ve visseral damar yaralanması

Özet

Yüksek enerjili künt travma veya penetran yaralanma abdominal aortayı, ana dalları ve mezenterik, renal ya da hepatosplenik damarları etkileyebilir. BTA arteriyel fazda damar duvarı ve lümen hasarını, kanama odağını ve distal dal opaklaşmasını değerlendirir; gerektiğinde venöz/portal veya gecikmiş fazlar kontrast ekstravazasyonunun yayılımını ve eşlik eden organ hasarını gösterir. Tanınmayan damar yaralanması distal organ iskemisine ya da kan kaybına yol açabilir; BT bulguları yaralanma türü ve yayılımıyla birlikte değerlendirilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Aorta çevresindeki hematom, duvara komşu yüksek atenüasyonlu akut kan ve kalsifikasyonların konumu seçilebilir; kontrastsız görüntü damar lümenindeki intimal hasarı tek başına dışlamaz.

BTA tanısal

Aortadan çölyak trunkus, SMA, renal arterler ve iliaklara uzanan lümen sürekliliğinde intimal flep, duvar düzensizliği, ani daralma, trombüs, kontrast kesisi, psödoanevrizma veya ekstravazasyon aranır; organ dallarının distal dolumu izlenir.

Portal tanısal

Mezenterik veya solid organ damar yaralanmasında parankim perfüzyonu, organ çevresi hematom ve venöz kanama değerlendirilir; arteriyel fazda belirsiz kalan ekstravasküler kontrastın yayılımı karşılaştırılır.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Batın (G 400 / M 50), Karaciğer (G 150 / M 30), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• İntimal flep — kontrastlı lümen içinde ince çizgisel membran, duvarın ayrışmasını ve bazen iki lümen görünümünü oluşturur.
• Fokal duvar düzensizliği — aortanın veya dalın dış konturu bozulur; travma odağındaki çevresel hematom tanıyı destekler.
• Lümen daralması veya oklüzyon — intimal hasar ve trombüs damar kalibresini azaltır ya da distal kontrast dolumunu keser.
• Travmatik psödoanevrizma — yaralanan aort veya visseral dal dışına sınırlı sakküler kontrast çıkıntısı uzanır.
• Aktif damar dışı kanama — arteriyel kontrast hematom veya peritoneal boşluk içinde lümen dışına çıkar ve sonraki fazda yayılabilir.
• Perivasküler hematom — retroperitoneal, mezenterik veya organ hilusu çevresindeki kanama yaralanmış damar segmentine yakınlık gösterir.
• Distal organ perfüzyon kusuru — renal, hepatik, splenik veya bağırsak parankiminde dal oklüzyonuna uyan azalmış kontrastlanma ya da kama biçimli iskemi görülür.
• Arteriyovenöz fistül — arteriyel fazda yaralanma komşuluğundaki venin erken ve asimetrik opaklaşması fistülü düşündürür.

Normalde

Abdominal aorta dalları büyük ölçüde klasik anatomiye uyar; BT anjiyografide damar çıkışları düzenli ve simetriktir, lümende flep veya ekstraparenkimal kontrast birikimi aranmaz. Aksiyel ve koronal görüntülerde dalların çıkış açısını ve karşı renal arterin opaklaşmasını kıyaslayın; hilus, mezenter kökü ve retroperitoneumda damar çevresi hematom arayın.

Ayırıcı tanı

Aterosklerotik plak

intimal flebi taklit edebilir; kalsifik plak ve travma öncesi görüntüyle karşılaştırma ayırımı destekler.

Yetersiz bolus zamanlaması

arteriyel kontrastlanmanın zayıf veya gecikmiş olması damar lümenini değerlendirmeyi güçleştirir; opaklaşma yeterliliğini ve ek fazları kontrol edin.

Tuzaklar

• Aksiyel düzlemde damar konturu belirsizse şüpheli aort veya dal lezyonunu koronal, sagittal ya da oblik MPR’da doğrulayın.
• Kontrastsız BT'de görülen periaortik kanama damar yırtığının yerini gösterse de lümen hasarını tanımlamaz; arteriyel BTA'yı özellikle duvar kusuru boyunca değerlendirin.
• İnce intimal yaralanmayı değerlendirmek için kaynak görüntüleri ince kesit MPR ile birlikte açın; yalnız kalın rekonstrüksiyona dayanmayın.
• Arteriyel fazda yaralanma komşuluğundaki venin erken veya asimetrik opaklaşması AV fistülü düşündürür; bolus zamanlamasını ve damarla anatomik bağlantıyı birlikte değerlendirin.

Kendini dene

1. Künt abdominal travma sonrası BTA'da aorta lümeninde intimal çizgi, çevresinde hematom ve distal opaklaşmada azalma var. En olası tanı nedir?

   • Travmatik aort yaralanması
   • Aterosklerotik plak
   • Aort koarktasyonu
   • Aort kapak kalsifikasyonu
   Cevabı göster

   Travmatik aort yaralanması. Travma düzeyindeki intimal flep, perivasküler kan ve distal akım etkisi birlikte aort duvar yaralanmasını destekler. Ateroskleroz kronik plak yapar; koarktasyon sabit anatomik darlıktır; kapak kalsifikasyonu aort lümeninde değildir.

2. Penetran travma sonrası BTA’da arteriyel fazda yaralanma komşuluğundaki ven asimetrik ve erken opaklaşıyor. Hangi damar komplikasyonu düşünülmelidir?

   • Arteriyovenöz fistül
   • İntimal diseksiyon
   • İzole tromboz
   • Aterosklerotik stenoz
   Cevabı göster

   Arteriyovenöz fistül. Yaralanma komşuluğundaki venin arteriyel fazda erken ve asimetrik opaklaşması arteriyovenöz fistülü destekler. Diseksiyon ve tromboz arter lümen bulgularıdır; aterosklerotik stenoz kronik duvar hastalığıdır.

İlgili konular

• Aktif kontrast ekstravazasyonu
• Travmatik psödoanevrizma

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 13 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. CT of Major Vascular Injury in Blunt Abdominopelvic Traumapubs.rsna.org
2. Brazilian guidelines on diagnosis and management of traumatic vascular injuriesjvascbras.org
3. Multi-Detector Computed Tomography Imaging Techniques in Arterial Injuriesmdpi-res.com
4. CT of Penetrating Abdominopelvic Traumapubs.rsna.org
5. Imaging of penetrating vascular trauma of the body and extremities secondary to ballistic and stab woundspmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Computed tomography of pediatric abdominal trauma: optimizing utilization and enhancing diagnostic interpretationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. Staged visceral revascularization prior to central aortic repair in acute type A aortic dissection complicated by mesenteric malperfusion: a case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Anatomy of a Rescue: Explantation and Reconstruction After Complex Endovascular Aortic Repair—A Systematic Review of Case Reportspmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Case report: Endovascular treatment of a late aortic pseudoaneurysm due to gunshot injurypmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. A Gardening Session Turns Into a Life Threatening Aortic Transection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Acute Aortic Occlusion and Its Sequelae: Metabolic, Pathologic Etiology, and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. The assessment of collateral communication after hybrid repair for Crawford extent II thoraco-abdominal aortic aneurysms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Renal Artery Dissection in a Young Woman: Diagnoses Beyond Fibromuscular Dysplasia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. [Percutaneous exclusion of traumatic abdominal aortic pseudoaneurysm from a brachial approach].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Management of Seat Belt-type Blunt Abdominal Aortic Trauma and Associated Injuries in Pediatric Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. The Fate of Transcaval Access Tracts: 12-Month Results of the Prospective NHLBI Transcaval Transcatheter Aortic Valve Replacement Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Multidisciplinary management of acute type A aortic dissection presenting with atypical symptoms, abdominal hemorrhage, and Rh-negative blood type: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. [Open repair for pararenal abdominal aortic aneurysm: the strategy and pitfalls for safe surgery].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Transarterial chemoembolization in a patient with the replaced right hepatic and left gastric arteries arising from the abdominal aorta: a new anatomical variation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Isolated Hepatic Artery Dissection in a Nonsurgical Patient: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Successful distal splenic artery embolization in a patient with chronic lymphocytic leukemia complicated by thrombocytopenia and splenic artery aneurysm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Extremely long celiac trunk continuing as the splenic artery with replaced right hepatic artery originating from the superior mesenteric artery: a rare anatomical variation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Recurrent thoracic aortic stent graft thrombosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Cadaveric training of total hepatic vascular exclusion for juxtahepatic venous injury: a technical study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Grade III zone 9 blunt aortic injury in an 8-year-old boy: Novel intervention and case review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Early CTA Diagnosis of Hemodynamically Occult External Iliac Artery Injury After Direct Anterior Total Hip Arthroplasty Treated with Covered Stent-Graft Repair: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Life-threatening hemothorax after radiofrequency ablation for subcapsular hepatocellular carcinoma in a patient with previous rib injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Abdominal apoplexy complicating ulcerative colitis: a case report of venous mesenteric hemorrhage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Computed Tomography Imaging of Thoracic Aortic Surgery: Distinguishing Life-Saving Repairs from Life-Threatening Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. MDCT Imaging of Non-Traumatic Thoracic Aortic Emergencies and Its Impact on Diagnosis and Management-A Reappraisal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. 2022 ACC/AHA guideline for the diagnosis and management of aortic disease: A report of the American Heart Association/American College of Cardiology Joint Committee on Clinical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Severe celiac trunk stenosis following blunt trauma in a patient with diabetic ketoacidosis: a diagnostic dilemma of traumatic injury versus median arcuate ligament syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Predictive Value of Preoperative CT Findings for Bowel Ischemia in Patients with Blunt Mesenteric Injury: A Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Contrast-enhanced ultrasound in critical care: a problem-solving approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. The Roadmap of the Spleen: A Meta-Analysis of Morphometric and Vascular Anatomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Anatomical Variations in Major Abdominal Aortic Branches and Sex-Related Differences: A Large-Scale Analysis of 1174 Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Unique Coexistence of Left Inferior Suprarenal, Accessory Renal, and Arched Testicular Arteries Arising From a Common Trunk: A Rare Vascular Variation With Dual Left Testicular Veins.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Massive Psoas Muscle Bleeding from the Contralateral Lumbar Artery Obscured by a Lumbar Vertebra Fracture: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Fatal Spontaneous Retroperitoneal Hematoma Following Intense Physical Exertion in a Young Healthy Male: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. The pathogenesis of cerebral small vessel disease and vascular cognitive impairment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Staged visceral revascularization prior to central aortic repair in acute type A aortic dissection complicated by mesenteric malperfusion: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Anatomy of a Rescue: Explantation and Reconstruction After Complex Endovascular Aortic Repair-A Systematic Review of Case Reports.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Acute Traumatic Aortic Injury: What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. An Overview of the Diagnostic and Treatment Strategies for Aortic Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. CT diagnosis and destiny of acute aortic intramural hematoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Endovascular repair for complicated Azzizadeh Grade III blunt traumatic aortic injury: a single-center cohort study of thoracic injuries with a separate abdominal subgroup.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Prevalence, Surgical Anatomy, and Clinical Significance of the Thyroidea Ima Artery in Thyroidectomy: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.