Mesane yaralanması

Özet

Mesane yaralanması, çoğunlukla künt pelvik travma sonrası ve özellikle pelvik halka kırığı ile birlikte görülür; makroskopik hematüri tanı şüphesini artırır. Mesanenin yeterince retrograd doldurulduğu BT sistografi, yırtığı gösterip kaçağın peritoneal boşluğa mı yoksa perivezikal ekstraperitoneal planlara mı yayıldığını ayırır. Sadece intravenöz kontrastın ekskretuar fazda mesanede birikmesini beklemek küçük yırtıkları dışlamaz. Kaçağın yerleşimi, yaralanmanın ekstraperitoneal, intraperitoneal veya kombine olarak tanımlanmasını sağlar; mesane yaralanmaları pelvik kırıklarla da sık birliktelik gösterir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Standart pelvik BT (kontrastsız veya venöz faz) pelvik travma bulgularını gösterebilir ancak mesane yeterince distandü edilmediği için ekstralüminal kaçağı güvenilir şekilde değerlendiremez; tanı için retrograd dolum gerekir.

BT sistografi (retrograd dolum) tanısal

Retrograd seyreltilmiş kontrastla yeterince distandü edilmiş mesane üzerinde alınan BT sistogramında kontrast mesane duvarı dışına çıkıp ya perivezikal fasiyal planlarda alevsi çizgiler halinde kalır (ekstraperitoneal) ya da barsak ansları ve peritoneal organlar çevresinde serbestçe birikir (intraperitoneal). Kateter klemplenerek yalnız intravenöz kontrastın mesaneye geçmesini beklemek eşdeğer inceleme değildir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Ekstraperitoneal kaçak — kontrast mesanenin dışına çıkarak Retzius aralığında, pubik kemik çevresinde veya perivezikal fasiyal planlar boyunca alevsi uzanımlar oluşturur.
• İntraperitoneal kaçak — kontrast kubbedeki yırtıktan çıkar ve barsak ansları ya da karaciğer yüzeyi çevresinde serbestçe dağılır.
• Karma yırtılma — perivezikal ekstraperitoneal yayılıma ek olarak peritoneal boşlukta kontrast görülür.
• Kubbe yırtığı — distandü mesanenin üst duvarındaki kesintiye eşlik eden intraperitoneal kontrast yayılımı.
• Mesane duvarı kontur kesintisi — mesane mukozal hattında duraksama veya kopukluk ile birlikte komşu perivezikal alanda hematom ve ekstralüminal kontrast birikimi.
• Perivezikal hematom — mesane çevresinde ve retropubik alanda kanama ile uyumlu yumuşak doku dansitesi; tek başına rüptür tanısı koydurmaz.
• Kemik parçası ilişkisi — pubik ramus veya simfiz kırığından çıkan fragmanın mesane tabanına/duvarına komşuluğu ya da duvar içine uzanması.

Ölçütler ve sınıflamalar

AAST mesane organ yaralanma ölçeği

Derece I: kontüzyon, intramural hematom veya kısmi kalınlıkta yırtık. Derece II: <2 cm ekstraperitoneal yırtık. Derece III: ≥2 cm ekstraperitoneal veya <2 cm intraperitoneal yırtık. Derece IV: ≥2 cm intraperitoneal yırtık. Derece V: yırtığın mesane boynuna, trigona veya üreter ağızlarına uzanması.

Normalde

Normal BT sistogramında yeterince dolmuş mesanenin opak lümeni kesintisiz düzgün duvarla çevrilidir ve kontrast peritoneal ya da perivezikal dokulara taşmaz. Aynı düzeylerde mesane kubbesini, tabanını ve yan duvarlarını takip ederek kontrast sınırının mesane konturunu aşıp aşmadığını; ayrıca simfiz ve pubik ramus kırıklarının mesaneye uzanıp uzanmadığını karşılaştırın.

Ayırıcı tanı

Perivezikal pelvik hematom

çevre yumuşak dokuda kan yoğunluğu vardır, ancak retrograd sistogramda ekstralüminal kontrast görülmez.

İntravezikal pıhtı

lümen içinde kontrastla çevrili dolum defekti oluşturur; duvar dışına kontrast yayılımı yapmaz.

Mesane kontüzyonu

duvar kalınlaşması veya lümen içi kan olabilir; yeterli dolumlu sistogramda serbest kaçak yoktur.

Üretra yaralanması

kontrast kaçağı retrograd üretrografide üretra boyunca izlenir; yalnız rutin mesane BT'si yaralanma düzeyini belirlemez.

Tuzaklar

• İntravenöz kontrastın ekskretuar fazda mesaneyi pasif doldurması basınçla distansiyon sağlamaz; negatif sonuç retrograd BT sistogramının yerine geçmez.
• Yetersiz retrograd dolum küçük yırtığı kapalı veya görünmez bırakabilir; mesane lümeni belirgin distandü değilse incelemeyi kesin negatif diye yorumlama.
• Ekstraperitoneal kontrastın perivezikal planlarda yukarı doğru izlenmesi serbest intraperitoneal kaçak gibi görünebilir; yayılımın fasya içinde mi barsak anslarını sararak mı ilerlediğini ardışık kesitlerde takip et.
• Mesane çevresi hematom ve pelvik kırık şüpheyi artırır ama rüptürü doğrulamaz; tanıyı lümen dışına çıkan retrograd kontrasta dayandır.

Kendini dene

1. Pelvik kırıklı hastanın retrograd BT sistogramında kontrast kubbeden çıkarak barsak anslarını çevreliyor. Yaralanma tipi hangisidir?

   • İntraperitoneal rüptür
   • Ekstraperitoneal rüptür
   • Mesane kontüzyonu
   • İntravezikal pıhtı
   Cevabı göster

   İntraperitoneal rüptür. Barsak ansları çevresinde serbest kontrast, intraperitoneal kaçak dağılımıdır. Ekstraperitoneal yırtık kontrastı perivezikal fasiyal planlarda tutar; kontüzyon ve pıhtıda duvar dışına kontrast çıkmaz.

2. Rutin travma BT'sinde mesane çevresinde hematom var; intravenöz kontrastla dolan mesanede kaçak görülmüyor. Rüptürü dışlamak için hangi görüntüleme gerekir?

   • Retrograd BT sistografi
   • BT anjiyografi
   • Kontrastsız pelvis BT
   • Gecikmiş BT ürografi
   Cevabı göster

   Retrograd BT sistografi. İntravenöz kontrastın pasif ekskresyonu yeterli basıncı ve distansiyonu sağlamaz; yetersiz dolum küçük yırtıkları gizleyebilir. Retrograd BT sistografisi mesaneyi aktif olarak doldurarak ekstralüminal kaçağı güvenilir şekilde gösterir.

İlgili konular

• Pelvik halka ve sakrum yaralanması

Kaynaklar

Bu sayfadaki 43 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 4 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. A contemporary review of adult bladder traumapmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Retropubic hemorrhage following Midurethral sling surgery: Diagnosis, clinical challenges, and managementpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. A 7-Year Review of Urological Injuries arising from Obstetric and Gynaecological Surgeries in Abuja, Nigeriapmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Penile implant reservoir placement methods: is there a gold standard?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. An uncommon and easily overlooked case: Delayed intraperitoneal bladder rupture following blunt trauma: A case report and review of the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Guideline of guidelines: a review of urological trauma guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Imaging of urinary bladder injury: the role of CT cystography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Multidetector CT of expected findings and complications after hysterectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. [Diagnosis and Therapeutic Management in Kidney, Ureter and Bladder Trauma].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Management of blunt force bladder injuries: A practice management guideline from the Eastern Association for the Surgery of Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Management of Iatrogenic Bladder Injury due to Vascular Surgery: Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. An uncommon and easily overlooked case: Delayed intraperitoneal bladder rupture following blunt trauma: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Vesicourachal diverticulum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Imaging of Postpartum/Peripartum Complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Diagnosis and treatment of acute urogenital and genitalia tract traumas: 10-year clinical experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Inguinal bladder hernia: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Grey-scale and colour Doppler ultrasound versus magnetic resonance imaging for the prenatal diagnosis of placenta accreta.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Long-term outcomes of surgical treatment for intravascular leiomyomatosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Clinical Characteristics and In-Hospital Outcomes of Traumatic Bladder Rupture: An 11-Year Retrospective Cohort Study at a Single Regional Trauma Center.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. The space of Retzius: anatomy, imaging features, and patterns of disease spread.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Isolated Lymphatic Injury Mimicking Bladder Rupture in a Young Male Following Blunt Trauma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Computed tomography of pediatric abdominal trauma: optimizing utilization and enhancing diagnostic interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Kidney and uro-trauma: WSES-AAST guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Total laparoscopic radical hysterectomy for cervical cancer in prolapsed uterus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Laparoscopic ureteral anastomosis to a bladder diverticulum for the treatment of postoperative ureteral fistula: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Compression fracture of the T12 vertebra combined with diaphragmatic hernia after low-energy trauma: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Acute and chronic complications of cesarean delivery: An update for the general radiologist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Navigating pelvic anatomy for exenteration: a clinical guide for radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.