Servikal omurga travması

Özet

Künt boyun travmasında kırık ve eklem yaralanmasının tanınması için klinik risk ve nörolojik bulgularla birlikte görüntüleme değerlendirilir. İnce kesit kontrastsız BT ve çok düzlemli kemik rekonstrüksiyonları, kemik yaralanmasını ve hizalanma bozukluğunu göstermede ilk basamak incelemedir. BT, omurilik ve bağ dokusunu doğrudan dışlayamaz; klinik-nörolojik uyumsuzlukta MR değerlendirmesi gerekebilir. Atlantoaksiyel instabilite veya kanal içine uzanan kemik fragmanı spinal kanalı daraltabilir; vertebral arter yaralanması posterior dolaşım iskemisiyle ilişkili olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kırık çizgisi, kortikal basamaklanma, dens ve C1 halkası bütünlüğü, faset ilişkisi ve kanal içindeki kemik fragmanları kemik algoritmalı aksiyel kesitlerle; hizalanma sagittal ve koronal rekonstrüksiyonlarla değerlendirilir. Kemik yaralanmasının tanısı için intravenöz kontrast gerekmez.

BTA tanısal

Transvers foramen kırığı veya başka damar yaralanması kuşkusunda vertebral arter lümeninde düzensizlik, daralma, intimal flep, yalancı anevrizma ya da kontrast ekstravazasyonu araştırılır; BTA arter lümenini değerlendirir, kemik kırığı morfolojisi ise BT kemik kesitlerinde ayrıca sınıflanır.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Oksipital kondil kırığına eşlik eden yer değiştirmesiz kraniyoservikal bağ yaralanması, AO üst servikal sınıflamasında tip B olarak tanımlanır.
• C1 ön ya da arka arkusta kortikal kesinti; lateral kitlelerin C2 fasetleri üzerinde dışa yer değiştirmesi halka tipi kırık paternini destekler.
• Dens tabanında kırık hattı veya densin atlas ön arkına göre öne-arkaya yer değiştirmesi; bu bulgu atlantoaksiyel hizanın ve transvers ligament bütünlüğünün ayrıca değerlendirilmesini gerektirir.
• C2 pars interartikülaris/pedikül boyunca iki taraflı kırık ve C2-C3 hizalanma bozukluğu travmatik spondilolistezis paternidir.
• Alt servikal korpusta son plakla birlikte arka duvar kırığı, AO A3 tipi burst kırığıyla uyumludur.
• Faset eklem aralığında kilitlenme, örtüşme kaybı veya eklemden çıkmış kemik parçası subluksasyon ya da dislokasyonla uyumludur.
• Transvers foramen içinden geçen kırık çizgisi vertebral arter yaralanması açısından damar görüntülemesini gündeme getirir.
• Kanal ön-arka çapını daraltan retropulse kemik parçası veya lamina/arkus fragmanı, eşlik eden nörolojik bulgularla birlikte kaydedilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

AO subaksiyel faset F1 fragman yüksekliği ve lateral kitle oranı

<1 cm ve <%40

AO subaksiyel faset F2 için fragman boyutu veya lateral kitle oranı

>1 cm veya >%40; deplase fragman da F2 kapsamındadır

AO Spine üst servikal yaralanma sınıflaması

AO Spine sınıflamasında üst servikal yaralanmalar üç bölgeye ayrılır: oksipital kondil-kraniyoservikal bileşke, C1 halkası-C1–C2 eklemi ve C2-C2–C3 eklemi. Her bölgede A kemik yaralanmasını, B yer değiştirmesiz bağ/gerilim bandı yaralanmasını, C ise yer değiştirme veya translasyonu tanımlar.

AO Spine subaksiyel servikal sınıflaması

A kompresyon tipi kemik yaralanmasını, B distraksiyonla ön veya arka gerilim bandı bozulmasını, C vertebralar arasında translasyonu tanımlar. F1 küçük ve deplase olmayan faset kırığıdır (<1 cm ve <%40); F2 >1 cm, >%40 veya deplase fragmandır; F3 pedikül ve laminanın ayrışmasıyla oluşan yüzen lateral kitledir; F4 faset subluksasyonu/çıkığıdır.

Normalde

Üst servikal eklem bölgeleri oksipital kondil-kraniyoservikal bileşke ile C1 halkası-C1–C2 eklemini içerir. Yaralanma tarafında bu eklem yüzlerini, atlanto-dental aralığı (AADI) ve C1 lateral kitlelerinin C2 eklem yüzlerine göre konumunu karşı taraf ve komşu seviyelerle kıyasla.

Ayırıcı tanı

Gelişimsel os odontoideum

dens tabanından düzgün kortike, kronik ayrık kemikçik.

Kronik dens kırığı (kaynamama)

travmatik kaynamama hattı genellikle dar ve düzensizdir; fragmanların C2 korpusundaki defektle uyumu os odontoideumdan ayırmaya yardımcı olur.

Konjenital C1 posterior arkus açıklığı

düzgün kortike açıklık, akut kırıkta görülen keskin düzensiz kenar yok.

Dejeneratif faset artropatisi

eklem yüzlerinde skleroz ve osteofit; travmatik faset kilitlenmesi yok.

Kronik C2 pars spondilolizisi

düzgün kortike pars defekti ve kronik kemik şekillenmesi akut kırık aleyhinedir.

Tuzaklar

• Dens çevresindeki aksesuar ossikül akut avülsiyonla karışabilir; düzgün ve tam kortike kenarlar aksesuar ossikül lehinedir.
• C1 arkusundaki konjenital ayrıklık iki kenarda düzenli kortikasyon gösterir; yeni kırık hattı keskin ve korteksi kesintiye uğratır.
• Tek başına kemik penceresinde normal BT, bağ veya omurilik hasarını dışlamaz; faset hizası, klinik nörolojik bulgular ve gerekli durumda MR birlikte ele alınır.
• Transvers foramen kırığı vertebral arter lümenini doğrudan göstermez; damar yaralanması şüphesini ayrıca BT anjiyografi (BTA) ile doğrulamak gerekir.

Kendini dene

1. Künt travmalı hastanın BT'sinde C1 ön ve arka arkuslarında kırıklar, lateral kitlelerde dışa açılma görülüyor. En uygun yaralanma adı hangisidir?

   • C1 burst (Jefferson) kırığı
   • Os odontoideum
   • Hangman kırığı
   • İzole dens tip II kırığı
   Cevabı göster

   C1 burst (Jefferson) kırığı. C1 halkasının birden fazla noktada kırılması ve lateral kitlelerin açılması burst paternini destekler. Os odontoideum düzgün kortike kronik ossiküldür; Hangman kırığı C2 pars/pediküllerindedir; izole dens kırığı C1 halkasını açıklamaz.

2. C6-C7 fasetleri sagittal BT'de kilitli ve vertebra hizası öne kaymış. Sınıflamada hangi faset paterni beklenir?

   • F1 küçük faset kırığı
   • F2 deplase faset kırığı
   • F3 yüzen lateral kitle
   • F4 kilitli veya çıkık faset
   Cevabı göster

   F4 kilitli veya çıkık faset. Perched/locked ya da disloke faset AO sınıflamasında F4'tür. F1 ve F2 faset kırıklarını, F3 ise pedikül ve lamina ile bağlantısı kesilmiş yüzen lateral kitleyi tarif eder.

Bu konunun yer aldığı turlar

• Omurga travması

Kaynaklar

Bu sayfadaki 48 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 16 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. ACR Appropriateness Criteria® Acute Spinal Trauma: 2024 Updatepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. ACR Appropriateness Criteria: Suspected Spine Traumaradiologyinfo.org
3. AO Spine upper cervical injuries classification systemsurgeryreference.aofoundation.org
4. AO Spine subaxial cervical spine injury classification systemsurgeryreference.aofoundation.org
5. AO Spine Subaxial Injury Classification System postermedia.aofoundation.org
6. AO Spine Classification Systems—the complete guidesaofoundation.org
7. Treatment of Injuries to the Subaxial Cervical Spine: Recommendations of the Spine Section of the German Society for Orthopaedics and Trauma (DGOU)journals.sagepub.com
8. Cervical spine injury: clinical and medico-legal overviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Traumatic vertebral artery injury: a review of the screening criteria, imaging spectrum, mimics, and pitfallspmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Atlas posterior arch defect with Atlanto-occipital assimilation: Two case reports highlighting fracture mimicry and retro-odontoid pseudotumorpmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. The Dens: Normal Development, Developmental Variants and Anomalies, and Traumatic Injuriesclinicalimagingscience.org
12. CT and MR imaging of odontoid abnormalities: A pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Anatomy and pathology of facet jointpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Cervical spondylolysispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Cervical Spine Trauma: Pearls and Pitfallsgeiselmed.dartmouth.edu
16. Esophageal Injury in Patients with Ankylosing Spondylitis After Cervical Spine Trauma: Our Case Series and Narrative Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. Trauma Imaging: A Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Upper cervical spine trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Classification and Management of Pediatric Craniocervical Injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Magnetic resonance imaging of cervical ligamentous anatomy and traumatic ligamentous injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Management of cervical trauma: A Brief review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Imaging of pediatric cervical spine trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Role of magnetic resonance imaging in acute spinal trauma: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Emergent Imaging of Pediatric Cervical Spine Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Pediatric cervical spine trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Subaxial cervical spine trauma: evaluation and surgical decision-making.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Utility of MRI for cervical spine clearance after blunt traumatic injury: a meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Multidetector CT of blunt cervical spine trauma in adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Diffusion tensor imaging in musculoskeletal disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Clearance of the cervical spine in clinically unevaluable trauma patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Vertebral Artery Dissection and PICA-Territory Stroke Associated with Chronic Atlantoaxial Structural Abnormality: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Neuroimaging for neurovascular complications of traumatic brain injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Traumatic Vertebral Artery Injury: Diagnosis, Natural History, and Key Considerations for Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. An Emergency Medicine Disposition Challenge: A Scoping Review of Isolated Transverse Process Fractures of the Cervical Spine.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Occipitocervical dissociation: A narrative review and case series with a novel management algorithm proposal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Novel artificial transverse atlantal ligament reconstruction for atlantoaxial instability: a finite element analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. CT evaluation of pediatric craniocervical distraction injuries: a comprehensive review of morphometric parameters and practical applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Dural tears from traumatic spinal fractures: an illustrative case and systematic review of its incidence, diagnosis, risk factors, and management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Evaluation of Traumatic Spine by Magnetic Resonance Imaging and Its Correlation with Cliniconeurological Outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Use of Intraoperative Ultrasound During Spinal Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Atlanto-occipital assimilation: the role of ex-, basi-, and suboccipital bones in the physiopathology of type I basilar invagination. Patient series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Craniocervical traumatic ligamentous injuries - AO spine type B injuries - Anatomy, biomechanics and clinical perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. C1-ring osteosynthesis for Jefferson fracture: a multi-institutional retrospective case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Radiological Changes After Craniovertebral Junction Stabilization: Evaluation of Established Measurements and Novel Cranial and Caudal Anterior Atlantodental Interval Parameters.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Atlanto-axial morphometric measurements for age and sex estimation: a retrospective cone beam computed tomography study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Anatomical Variants of the Cervical Spine and Sports-Related Injury in Athletes: A Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Congenital and Breed-Associated Vertebral Anomalies in Dogs and Cats: Developmental Anatomy, Genetic Determinants, and Biological Significance.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Maximum Safety Limits of Laminectomy of the C1 Vertebra for Chiari Malformation Surgery: A Finite Element Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. From Cervical Trauma and Head Injury to Malignant Cerebral Edema: Blunt Cerebrovascular Injury Causing Large-Vessel Occlusion Treated With Thrombectomy and Neurocritical Care.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Spinal lesions: a comprehensive radiologic overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Concurrent emergency head and cervical spine CT utilization: temporal trends, diagnostic yield, and clinical implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Diagnostic yield and number needed to screen for cervical and concomitant spinal injuries in geriatric head trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Child physical abuse and cervical spine injury: A prospective observational study of over 1,200 children in the western pediatric cervical spine study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.