Perikard, akciğer ve diğer

Akut perikardit

Yaygın, içbükey ST yükselmesi ve PR çökmesi

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)

98

Ritim

Düzenli

PR (ms)

150

QRS (ms)

90

QTc (ms)

400

Aks

+40°

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

• Perikardit ağrısı genellikle keskin ve plöritiktir, oturup öne eğilmekle azalır ve inspirasyon ya da yatmakla artar.
• Tipik perikarditik ağrı tek başına kesin tanı koydurmaz.
• Perikardiyal sürtünme sesi perikardit tanısında ek bir ölçüttür.
• Akut perikarditte yaygın yukarı içbükey ST yükselmesi ve PR depresyonu tipik EKG bulgularıdır.
• PR segment depresyonu akut perikarditte klasik erken bir bulgudur.
• PR depresyonu en iyi DII, aVF ve V4–V6 derivasyonlarında görülür.
• aVR’de PR yükselmesi ve ST çökmesi görülebilir.
• aVR ve V1’de karşılıklı ST çökmesi görülebilir.
• Perikardit paternindeki yaygın ST yükselmesi erken repolarizasyonla karışabilir.
• Klinik tablo veya önceki EKG ile karşılaştırma bu ayırıcı tanıda yardımcı olabilir.
• Diğer derivasyonlardaki karşılıklı ST çökmesi, bölgesel konveks ST yükselmesi veya patolojik Q dalgası iskemi ya da MI olasılığını artırır.
• V6’da ST/T oranının 0,25’in üzerinde olması akut perikarditi destekler.
• ST/T oranının 0,25’in altında olması özellikle I ve V4–V6’da erken repolarizasyonu destekler.
• Bu EKG oranı kesin tanı ölçütlerinin yerini tutmaz.
• ESC 2025 kesin klinik tanı için klinik sunumla birlikte birden fazla ek ölçüt ister.
• ACC 2025 uzlaşısında perikarditik göğüs ağrısı beş ek ölçütle birlikte değerlendirilir.
• Ek bulgu sayısı sıfırsa perikardit olası değildir, birse olasıdır ve iki veya fazlaysa kesin tanıdır.
• Ek ölçütler sürtünme sesi, EKG değişikliği, inflamasyon belirteçlerinde yükselme, yeni veya artan efüzyon ve görüntülemede perikard inflamasyonunu kapsar.
• 2015 ESC’nin iki ölçütlü tanı şemasında yaygın ST yükselmesi veya PR depresyonu aynı EKG ölçütü altında listelenmiştir.
• Başvuruda normal EKG inflamatuvar miyoperikardiyal sendromu dışlamaz.
• Perikarditte patolojik Q dalgası beklenen bir bulgu değildir.
• Miyokarditte patolojik Q dalgası daha kötü prognozla ilişkili bir EKG özelliğidir.
• Yeni patolojik Q dalgası akut MI için iskemi bulgularından biridir ve akut miyokard hasarı kanıtıyla birlikte değerlendirilmelidir.
• PR depresyonu akut perikarditte görülebilen bir bulgudur, ancak yokluğu tanıyı dışlamaz ve olguların yaklaşık %25’inde görülmeyebilir.

Ne oluyor?

Perikardit, perikardiyal efüzyonun eşlik edebildiği inflamatuvar bir perikardiyal sendromdur. Perikard elektriksel olarak sessizdir. Bu nedenle EKG değişiklikleri eşlik eden miyokard inflamasyonunu düşündürür ve miyokardit araştırılmalıdır. Perikarditte EKG değişiklikleri subepikardiyal inflamasyonu gösterir. Kesin klinik tanı klinik sunum ve birden fazla ek ölçütle konur. Akut koroner sendrom inflamatuvar miyoperikardiyal sendromun ana ayırıcı tanısıdır.

Mekanizma

Akut perikardit EKG bulguları klasik olarak dört evrede seyreder. İlk evrede ilk saatler veya günlerde yaygın ST yükselmesi ve PR depresyonu görülebilir. İlk evrede aVR ve V1 derivasyonlarında karşılıklı ST çökmesi görülebilir. aVR derivasyonunda PR yükselmesi de görülebilir. İkinci evrede ST ve PR segmentleri normalleşir, ardından üçüncü evrede yaygın T dalgası inversiyonları gelişir. Dördüncü evrede EKG normalleşebilir veya T dalgası inversiyonları kalıcı olabilir. EKG değişikliklerinin zaman içindeki seyri hastalar arasında belirgin değişkenlik gösterir ve tedaviden etkilenir. Klasik dört evrenin tümü her hastada görülmeyebilir.

İpucu

• Perikardit EKG bulguları akut koroner sendromla örtüşebilir. Akut koroner sendrom inflamatuvar miyoperikardiyal sendromun ana ayırıcı tanısıdır.
• İlk EKG tanısal değilse ve AKS kuşkusu yüksek, iskemik belirtiler sürüyor veya klinik durum kötüleşiyorsa seri EKG çekilmelidir.
• AKS kuşkusunda yüksek duyarlıklı kardiyak troponin miyokard hasarını değerlendirmede tercih edilen biyobelirteçtir.
• STEMI için EKG kanıtı varsa reperfüzyon biyobelirteç sonuçları beklenerek geciktirilmemelidir.
• İnferior STEMI’de DIII’teki ST yükselmesinin DII’den fazla olması sağ koroner arterin sorumlu damar olmasını destekler.
• Normal EKG inflamatuvar miyoperikardiyal sendromu dışlamaz.
• Klinik değerlendirmeye göre akut koroner sendrom mevcut kılavuzlara uygun biçimde dışlanmalıdır.

Kaynaklar

1. ESC miyokardit ve perikardit kılavuzu, 2025Schulz-Menger J, Collini V, Gröschel J, ve ark. 2025 ESC Guidelines for the management of myocarditis and pericarditis. Eur Heart J 2025;46:3952–4041.
2. Goldberger ve Marriott EKG ders kitaplarıGoldberger AL, Goldberger ZD, Shvilkin A. Goldberger’s Clinical Electrocardiography. Wagner GS, Strauss DG. Marriott’s Practical Electrocardiography.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.