Klinik Atölye

Perikard, akciğer ve diğer

Perikard efüzyonu ve tamponad

Düşük voltaj, taşikardi ve atımdan atıma değişen QRS

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)
120
Ritim
Düzenli
PR (ms)
140
QRS (ms)
90
QTc (ms)
400
Aks
Alternan

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

  • Düşük voltaj: QRS voltajı tüm ekstremite derivasyonlarında <5 mm veya tüm prekordiyal derivasyonlarda <10 mm’dir.
  • Sinüs taşikardisi
  • Elektriksel alternans: QRS amplitüdü atımdan atıma değişir. P ve T de değişiyorsa (total alternans) tamponada oldukça özgüdür
  • EKG tamponad için zayıf bir tanı aracıdır; tanı klinik öykü, belirtiler, bulgular ve EKO görüntülemesinin birlikte değerlendirilmesine dayanır.

Ne oluyor?

Klinik ve hemodinamik bozukluğun derecesi perikard sıvısının miktarı ve birikim hızına, perikardın distansibilitesine, kalp boşluklarının kompliyansına ve dolum basınçlarına bağlıdır; Tamponadda perikard efüzyonu kalbin diyastolik doluşunu bozarak kalp debisini düşürür. Hızlı birikimde, örneğin hemoperikardda, perikard 200–300 mL’de gerilme sınırına ulaşabilir; yavaş biriken efüzyon tamponad gelişmeden önce 1–2 L’ye ulaşabilir.

Mekanizma

Perikard sıvısı yüzey elektrotlarına ulaşan elektriksel sinyali sönümleyerek QRS voltajını düşürebilir. Büyük efüzyonda kalbin sıvı içinde salınması QRS amplitüdünü ve elektriksel aksı atımdan atıma değiştirebilir (elektriksel alternans). Tamponadın hemodinamik etkisi atım hacmini azaltıp kompansatuvar taşikardiye yol açar.

İpucu

  • Düşük QRS voltajı obezite, amfizem, hipotiroidi, perikardiyal efüzyon, kardiyomiyopati, infiltratif hastalık ve miyokart skarında görülebilir. Büyük efüzyondan kaynaklanmayan, hızlı SVT sırasında ventrikül depolarizasyonunun değişmesiyle oluşan QRS alternansı psödoelektrik alternans olarak adlandırılır; Elektriksel alternansın tamponadı saptamadaki duyarlılığı düşüktür ve 12 derivasyonlu EKG bu nedenle zayıf bir tanı aracıdır.

Kaynaklar

  1. ESC miyokardit ve perikardit kılavuzu, 2025Schulz-Menger J, Collini V, Gröschel J, ve ark. 2025 ESC Guidelines for the management of myocarditis and pericarditis. Eur Heart J 2025;46:3952–4041.
  2. Goldberger ve Marriott EKG ders kitaplarıGoldberger AL, Goldberger ZD, Shvilkin A. Goldberger’s Clinical Electrocardiography. Wagner GS, Strauss DG. Marriott’s Practical Electrocardiography.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.