Klinik Atölye

Perikard, akciğer ve diğer

Pulmoner emboli

Pulmoner embolide EKG’de sağ ventrikül yüklenme bulguları

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)
114
Ritim
Düzenli
PR (ms)
150
QRS (ms)
114
QTc (ms)
400
Aks
≈+115°

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

  • Akut PE’de sinüs taşikardisi en sık görülen EKG anormalliklerindendir. 2025 meta-analizinde sinüs taşikardisinin havuzlanmış sıklığı %31’dir; çalışmalar arasında yüksek heterojenlik vardır.
  • V1–V4’te T negatifliği sağ ventrikül yüklenmesini düşündürebilir; bu EKG değişikliği PE’ye özgü değildir.
  • S1Q3T3, DI’de S ve DIII’te Q ile negatif T dalgasından oluşur; 2025 meta-analizinde havuzlanmış sıklığı %15’tir. Çalışmalar arasında S1Q3T3 sıklığında heterojenlik yüksektir; S1Q3T3 PE’ye özgü değildir.
  • Akut PE’de yeni tam ya da inkomplet sağ dal bloğu ve sağa QRS aks kayması görülebilir.
  • Akut PE’de AF/flutter ve V1 ile aVR’de ST yükselmesi görülebilir; P pulmonale submasif veya masif PE’de bildirilmiştir.
  • Normal EKG PE’yi dışlamaz. EKG bulguları PE tanısını tek başına doğrulamaz.

Ne oluyor?

Pulmoner embolide anatomik tıkanma ve etkilenen akciğer alanındaki hipoksik vazokonstriksiyon pulmoner vasküler direnci artırır. Akut pulmoner embolide pulmoner vasküler direnç artışı sağ ventrikül dilatasyonuna yol açar; sağ ventrikül iskemisi de PE patofizyolojisinde önem taşır.

Mekanizma

PE’de sağ ventrikül yüklenmesini düşündüren EKG bulguları arasında V1–V4’te T negatifliği, V1’de QR örüntüsü, S1Q3T3 ve tam ya da inkomplet sağ dal bloğu bulunur. EKG, PE tanısında ne duyarlı ne de özgüldür. Azalmış sol ventrikül atım hacmine yanıt olarak sinüs taşikardisi görülebilir.

İpucu

  • PE’ye bağlı arrest kuşkusunda KPR sırasında trombolizi değerlendir. Tromboliz verildikten sonra KPR’yi en az 60–90 dakika sürdür.
  • V1–V4 T negatifliği Wellens sendromunda görülebilir; T negatifliğinin ayırıcı tanısında akut koroner sendrom ve PE de bulunur. Sinüs taşikardisi ve S1Q3T3 EKG bulguları PE’yi tek başına doğrulamaz. Normal EKG PE’yi dışlamaz; klinik olasılık ve gerektiğinde PE’ye yönelik görüntülemeyle değerlendirme yapılır.

Kaynaklar

  1. ESC akut pulmoner emboli kılavuzu, 2019Konstantinides SV, Meyer G, Becattini C, ve ark. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of acute pulmonary embolism developed in collaboration with the European Respiratory Society (ERS). Eur Heart J 2020;41(4):543–603.
  2. Goldberger ve Marriott EKG ders kitaplarıGoldberger AL, Goldberger ZD, Shvilkin A. Goldberger’s Clinical Electrocardiography. Wagner GS, Strauss DG. Marriott’s Practical Electrocardiography.
  3. AHA/ACC akut pulmoner emboli kılavuzu, 2026Creager MA, Barnes GD, Giri J, ve ark. 2026 AHA/ACC/ACCP/ACEP/CHEST/SCAI/SHM/SIR/SVM/SVN Guideline for the Evaluation and Management of Acute Pulmonary Embolism in Adults. J Am Coll Cardiol 2026;87:1626–1710.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.