Elektrolit ve ilaç etkileri

Beta bloker ve kalsiyum kanal blokeri zehirlenmesi

Bradikardi ve AV blok

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)

38

Ritim

Düzenli

PR (ms)

275

QRS (ms)

90

QTc (ms)

400

Aks

+45°

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

• Sinüs bradikardisi, PR uzaması
• Beta bloker toksisitesinde değişen derecelerde AV blok ve kavşak kaçış ritimleri görülebilir.
• Propranolol zehirlenmesinde sodyum kanal antagonizmasına bağlı QRS genişlemesi görülebilir. Sotalol: QT uzaması ve torsades riski
• Dihidropiridin aşırı dozunda vazodilatör şok ve refleks sinüs taşikardisi görülebilir.
• Kalsiyum kanal blokerinde insülin salınımı baskılandığı için hiperglisemi tipiktir; Beta bloker zehirlenmesi bazen hipoglisemiyle ilişkilidir; bu ilişkinin niteliği karmaşıktır.

Ne oluyor?

Beta blokerler cAMP üretimini ve kardiyomiyosite kalsiyum girişini azaltır. Verapamil ve diltiazem gibi non-dihidropiridin KKB’ler SA/AV düğümleri üzerinde belirgin etki göstererek kalp hızını düşürür. Dihidropiridin KKB’ler ağırlıkla damar düz kası kalsiyum kanallarını etkiler; ağır zehirlenmede kardiyak etkiler de görülebilir.

Mekanizma

Beta blokerler β1 reseptör antagonizmasıyla cAMP üretimini ve kardiyomiyosite kalsiyum girişini azaltır. KKB’ler L tipi kalsiyum kanallarını doğrudan inhibe ederek sinoatriyal düğüm depolarizasyonunu ve miyokart kasılmasını etkiler. Propranolol gibi membran stabilize edici beta blokerler sodyum kanalı blokajıyla QRS’i genişletebilir; sotalol potasyum kanalı blokajıyla QT’yi uzatıp torsades yapabilir. Dihidropiridin KKB’ler öncelikle damar düz kası kalsiyum kanallarını etkiler; aşırı dozda vazodilatör şok ve refleks sinüs taşikardisi oluşturabilir. Dihidropiridin aşırı dozunda damar düz kası seçiciliği kaybolup doğrudan kardiyak toksisite görülebilir. Labetalol ve carvedilol alfa-1 blokajıyla vazodilatasyon da yapabilir.

İpucu

• Sotalol zehirlenmesinde toksisite riski 20 saate kadar sürebilir; QTc uzaması 3–4 güne kadar devam edebilir. Beta bloker zehirlenmesinde vital bulguları sürekli izle ve sık aralıklarla 12 derivasyonlu EKG çek; yüksek doz insülinde glukozu düzenli, hipokalemi ve sıvı yüklenmesini yakından takip et. BRASH; bradikardi, böbrek yetersizliği, AV düğüm bloke edici ilaçlar, şok ve hiperkalemi birlikteliğidir; hastalar çoğunlukla olağan kronik doz kullanır ve aşırı doz bulgusu göstermeyebilir. Timolol göz damlasının yaklaşık %80’i sistemik olarak emilir; oftalmik timolol semptomatik bradikardi ve çeşitli ileti bozukluklarına yol açabilir.

Uygulamadaki varyantlar

• Sinüs bradikardisi ve uzun PR
• Kavşak kaçış ritmiDar QRS’li yavaş ritim kavşak kaçışıyla uyumlu; P dalgası görünmeyebilir veya retrograd olabilir. Kavşak kaçış ritmi, sinüs düğümü disfonksiyonu veya yüksek dereceli AV blokta üst pacemakerlar yeterli ventrikül aktivitesini sağlayamadığında koruyucu ritim olarak ortaya çıkabilir.
• Tam AV blokNon-dihidropiridin KKB aşırı dozlarında tam AV blok görülebilir; blok yerine göre kaçış ritmi dar (kavşak) veya geniş (ventriküler) QRS’li olabilir. KKB zehirlenmesinde vazopresör seçimini şok tipine göre yönlendir; beta bloker zehirlenmesine bağlı hipotansiyonda vazopresör genellikle ilk tedavidir. yüksek doz insülini her iki zehirlenmede de erken ekle (AHA 2023). Elektriksel ve mekanik yakalama her zaman sağlanamayabilir; mekanik yakalama olsa bile hipotansiyon sürebilir.

Kaynaklar

1. AHA zehirlenme odaklı güncelleme, 2023Lavonas EJ, Akpunonu PD, Arens AM, ve ark. 2023 American Heart Association Focused Update on the Management of Patients With Cardiac Arrest or Life-Threatening Toxicity Due to Poisoning: An Update to the American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation 2023;148(16):e149–e184.
2. ACC/AHA/HRS bradikardi ve ileti gecikmesi kılavuzu, 2018Kusumoto FM, Schoenfeld MH, Barrett C, ve ark. 2018 ACC/AHA/HRS Guideline on the Evaluation and Management of Patients With Bradycardia and Cardiac Conduction Delay. Circulation. 2019;140:e382–e482. doi:10.1161/CIR.0000000000000628.
3. ERC erişkin ileri yaşam desteği kılavuzu, 2025Soar J, Böttiger BW, Carli P, ve ark. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Adult Advanced Life Support. Resuscitation 2025;215(Suppl 1):110769.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.