Klinik Atölye

Sinüs ritimleri

Sinüs düğümü disfonksiyonu (hasta sinüs sendromu)

Sinüs düğümü disfonksiyonu; sinüs bradikardisi, sinoatriyal blok, sinüs arresti ve taşikardi-bradikardi sendromu spektrumunu kapsar.

12 derivasyonlu örneği aç

Örnek kayıttaki ölçümler

Hız (/dk)
≈50
Ritim
Atım düşmeleriyle düzensiz
PR (ms)
165
QRS (ms)
90
QTc (ms)
400
Aks
+45°

Değerler, EKG Atölyesi'ndeki simüle örnek kayda aittir; tek bir hastayı temsil etmez.

EKG kriterleri

  • Sinüs düğümü disfonksiyonu: sinüs hızı <50/dk ve/veya >3 sn duraklama olası EKG bileşenleridir; Sinüs hızı <50/dk veya >3 sn duraklama tek başına SND tanısı koydurmaz; bireysel klinik etkenler birlikte değerlendirilmelidir.
  • SA çıkış bloğu, tip II: Önceki P–P aralıkları sabit kalır ve duraklama temel P–P aralığının tam katı olur (genellikle iki katı).
  • Sinüs arresti: duraklama önceki döngülerle matematiksel ilişki göstermez; 3 saniyeden uzun duraklama tek başına SND tanısı koydurmaz ve tek başına kalıcı pacing kararı verdirmez.
  • Taşikardi-bradikardi sendromunda sinüs bradikardisi veya duraklamalar atriyal taşikardi, flutter ya da AF dönemleriyle dönüşümlü olabilir ve taşikardi sonlanınca değişken süreli duraklama gelişebilir.
  • Kronotropik yetersizlik: egzersizde hız artışı metabolik gereksinimi karşılamaz; sık kullanılan ölçüt beklenen kalp hızı rezervinin %80’ine ulaşamamadır, bireysel yorum gerekir

Ne oluyor?

Sinüs düğümü disfonksiyonu çoğunlukla sinüs düğümü dokusu ve çevresindeki atriyum miyokardındaki ilerleyici dejeneratif fibrozla ilişkilidir. Sinüs düğümü ve atriyumda uyarı oluşumu veya yayılımındaki bozukluklar bradikardi ya da duraklama sendromlarıyla ilişkili olabilir. Aynı dejeneratif fibrozis zemini atriyal aritmilerle birlikte sinüs düğümü hastalığına eşlik edebilir.

Mekanizma

SA çıkış bloğunda sinüs düğümü uyarı üretir ancak uyarı SA düğümünden çıkıp atriyuma ulaşamaz. Uyarı atriyumu depolarize etmediğinde ilgili atımda P dalgası görülmez; kaçış atımı yoksa P ve QRS birlikte kaybolur. Tip II SA çıkış bloğunda önceki P–P aralıkları değişmez ve duraklama temel P–P aralığının tam katıdır. Tip I SA çıkış bloğunda P–P aralıkları giderek kısalır ve ardından önceki çevrimin matematiksel katı olmayan bir duraklama görülür. Sinüs arrestinde SA düğümü uyarı üretmez. Sinüs arresti yeterince uzun sürerse P dalgasıyla başlamayan kaçış QRS kompleksleri görülebilir. Taşikardi-bradikardi sendromunda atriyal taşiaritmi sonlanınca baskılanmış sinüs düğümü otomatikliğine bağlı değişken süreli duraklama gelişebilir.

İpucu

  • Gece duraklamasında uyku apnesini araştır; yalnız uykuya bağlı belirtisiz bradikardi kalıcı pacing endikasyonu değildir.
  • Tip II SA çıkış bloğunda önceki P–P aralıkları sabit kalır ve duraklama temel P–P aralığının tam katıdır (genellikle iki katı). Sinüs arrestinde duraklama önceki P–P döngüleriyle matematiksel ilişki göstermez. Üçüncü derece SA blok EKG’de sinüs arrestinden ayırt edilemez. Düzenli QRS ritmindeki duraklamanın ayırıcı tanısında bloke prematür P dalgaları, sinüs arresti, SA çıkış bloğu ve ikinci derece AV blok bulunur. Prematür P dalgası önceki T dalgasının hemen sonrasında seçilebilir veya T dalgasının morfolojisini bozabilir.
  • Asemptomatik sinüs bradikardisi tek başına pacemaker endikasyonu değildir.

Uygulamadaki varyantlar

  • SA çıkış bloğu, tip II
  • Taşikardi-bradikardiTaşikardi-bradikardi sendromunda hızlı atriyal ritimler sinüs bradikardisi veya duraklamalarla dönüşümlü görülebilir. AF sonlanınca baskılanmış sinüs düğümü otomatikliğine bağlı değişken süreli duraklama gelişebilir. Taşikardi-bradikardi sendromunda atriyal taşiaritmi sonrasındaki duraklama presenkop veya senkopa neden olabilir. Belirtiler ile bradikardi arasındaki zamansal ilişki pacing gereksinimini belirlemede önemlidir.
  • SA çıkış bloğu, tip ITip I SA çıkış bloğunda uyarı çıkış iletimi blok öncesinde yavaşlar ve P–P aralıkları giderek kısalıp P dalgası düştüğünde duraklama ile grup atımlar oluşur. Tip I SA çıkış bloğunda P–P aralıkları giderek kısalır ve ardından duraklama görülür. Tip I SA blok örüntüsünün ayırıcı tanısında sinüs aritmisi ve atriyal erken vuru değerlendirilmelidir.
  • Sinüs duraklaması (sinüs arresti ayırıcı tanıda)Sinüs arrestinde duraklama önceki P–P döngüleriyle matematiksel ilişki göstermez. Üçüncü derece SA blok EKG’de sinüs arrestinden ayırt edilemez.

Kaynaklar

  1. ACC/AHA/HRS bradikardi ve ileti gecikmesi kılavuzu, 2018Kusumoto FM, Schoenfeld MH, Barrett C, ve ark. 2018 ACC/AHA/HRS Guideline on the Evaluation and Management of Patients With Bradycardia and Cardiac Conduction Delay. Circulation. 2019;140:e382–e482. doi:10.1161/CIR.0000000000000628.
  2. ESC kardiyak pacing kılavuzu, 2021Glikson M, Nielsen JC, Kronborg MB, ve ark. 2021 ESC Guidelines on cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy. Eur Heart J 2021;42:3427–3520.
  3. AHA KPR ve acil kardiyovasküler bakım kılavuzu, 2025AHA erişkin ileri yaşam desteği kılavuzu, 2025: Wigginton JG, Agarwal S, Bartos JA, ve ark. Part 9: Adult Advanced Life Support: 2025 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation. 2025;152(suppl 2):S538–S577. doi:10.1161/CIR.0000000000001376.
  4. ESC atriyal fibrilasyon kılavuzu, 2024Van Gelder IC, Rienstra M, Bunting KV, ve ark. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation. Eur Heart J 2024;45:3314–3414.
  5. ERC erişkin ileri yaşam desteği kılavuzu, 2025Soar J, Böttiger BW, Carli P, ve ark. European Resuscitation Council Guidelines 2025 Adult Advanced Life Support. Resuscitation 2025;215(Suppl 1):110769.
  6. ACC/AHA atriyal fibrilasyon kılavuzu, 2023Joglar JA, Chung MK, Armbruster AL, ve ark. 2023 ACC/AHA/ACCP/HRS Guideline for the Diagnosis and Management of Atrial Fibrillation. Circulation 2024;149:e1–e156.
  7. AHA/ACCF/HRS EKG standardizasyon ve yorum önerileri, 2009Surawicz B, Childers R, Deal BJ, Gettes LS, ve ark. AHA/ACCF/HRS Recommendations for the Standardization and Interpretation of the Electrocardiogram, Parts III–VI. J Am Coll Cardiol 2009;53:976–1011.
  8. Surface ECG conduction disorders review, 2021da Silva RMFL, de Souza Maciel A. Curr Cardiol Rev. 2021;17(2):173–181. doi:10.2174/1573403X16666200511090151.
  9. Reviewing the causes of electrocardiographic pauses, 2017Viljoen C, Smith, Chin A. Reviewing the causes of electrocardiographic pauses. Cardiovasc J Afr. 2017;28(4):257–260. doi:10.5830/CVJA-2017-041.
  10. Reviewing the causes of electrocardiographic pauses, 2017Viljoen C, Smith, Chin A. Reviewing the causes of electrocardiographic pauses. Cardiovasc J Afr. 2017;28(4):257–260. doi:10.5830/CVJA-2017-041.
  11. BMJ: Bradycardias and atrioventricular conduction blockDa Costa D, Brady WJ, Edhouse J. Bradycardias and atrioventricular conduction block. BMJ. 2002;324(7336):535–538. doi:10.1136/bmj.324.7336.535.
  12. Reviewing the causes of electrocardiographic pauses, 2017Viljoen C, Smith R, Chin A. Reviewing the causes of electrocardiographic pauses. Cardiovasc J Afr. 2017;28(4):257–260. doi:10.5830/CVJA-2017-041.
  13. StatPearls: Sinoatrial node physiologyStatPearls. Physiology, Sinoatrial Node. NCBI Bookshelf ID NBK459238.
  14. StatPearls: Sinus Node DysfunctionJabbour F, Kanmanthareddy A. Sinus Node Dysfunction. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan-. NCBI Bookshelf NBK544253.
  15. BMJ: Bradycardias and atrioventricular conduction blockDa Costa D, Brady WJ, Edhouse J. BMJ. 2002;324(7336):535–538.
  16. Prescribing amiodarone: an evidence-based review of clinical indications, JAMA 2007Vassallo P, Trohman RG. Prescribing amiodarone: an evidence-based review of clinical indications. JAMA. 2007;298(11):1312–1322. doi:10.1001/jama.298.11.1312.
  17. StatPearls: IvabradineReed M, Patel P. Ivabradine. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 Jan-. NCBI Bookshelf NBK507783.
  18. ECG in acute myocarditis reviewButtà C, Zappia L, Laterra G, Roberto M. Diagnostic and prognostic role of electrocardiogram in acute myocarditis: A comprehensive review. Ann Noninvasive Electrocardiol. 2020;25(3):e12726. doi:10.1111/anec.12726.
  19. CSANZ AF ablation position statement, 2024Kistler PM, et al. Heart Lung Circ. 2024;33(6):828–881. doi:10.1016/j.hlc.2023.12.024.
  20. Clinical progress note: AHA ACLS/PALS/NRP updates and cardiac arrest management in the time of COVID-19Nave J, Smola C. Clinical progress note: AHA ACLS/PALS/NRP updates and cardiac arrest management in the time of COVID-19. J Hosp Med. 2022;17(5):364–367. doi:10.1002/jhm.2778.
  21. StatPearls: Sinus BradycardiaHafeez Y, Gibney S, Grossman SA. StatPearls. NCBI Bookshelf NBK493201.

Bu sayfa eğitim amaçlıdır. EKG örnekleri gerçek hasta kayıtları değil, vektör modeliyle üretilmiş simülasyonlardır. İçerik uzman hakem incelemesinden geçmemiştir; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. Güncel kılavuzları ve kurum protokollerini esas alın.