Adenoid kistik karsinom

Özet

Adenoid kistik karsinom sıkça minör tükürük bezlerinde ve submandibular bezde görülür; yavaş büyümesine karşın sinir kılıfları boyunca yayılma eğilimi taşır. Kontrastlı BT, primer kitlenin kemik ve kafa tabanı foraminalarıyla ilişkisini gösterir; perinöral yumuşak doku yayılımını değerlendirmede MR daha duyarlıdır. Görüntüdeki sinir yolu boyunca genişleme veya kemik değişikliği yayılım şüphesini artırır, ancak normal BT erken perinöral hastalığı dışlamaz. Bu yol gözden kaçarsa kafa tabanı ve intrakraniyal uzanımın kapsamı eksik değerlendirilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız

Kemik algoritmasında mandibula, maksilla ve kafa tabanı foraminalarındaki genişleme veya kortikal destrüksiyon incelenir; sinir boyunca yumuşak doku kontrastlanmasını göstermez.

Kontrastlı tanısal

Primer bez kitlesinin kontrastlanması, komşu yumuşak doku uzanımı ve sinir yolu boyunca yağ planı kaybı değerlendirilir; erken perinöral yayılım için MR daha duyarlıdır.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Submandibular bez veya damak gibi minör bez merkezli solid kitle, bez dışına uzanan yumuşak doku bileşeniyle birlikte olabilir.
• Kontrastlı BT, minör bez kaynaklı adenoid kistik karsinomun lokalizasyonunu ve komşu dokulardaki uzanımını değerlendirmek için uygundur.
• Submandibular kaynaklı tümörde lingual sinir ve mandibular sinir yolu boyunca, foramen ovale yönüne uzanan yumuşak doku asimetrisi aranır.
• Damak veya maksiller kaynaklı tümörde büyük palatin kanal/foramen, pterigopalatin fossa ve foramen rotundum boyunca genişleme ya da silinme araştırılır.
• Mandibula, maksilla veya kafa tabanı korteksinde erozyon ve foramen genişlemesi sinir yolu yayılımına eşlik edebilir.
• İleri hastalıkta mandibular sinir tutulumuna bağlı mastikatör alan ve kafa tabanı kompartımanlarına infiltrasyon görülebilir.
• BT'de belirgin sinir genişlemesi olmaması perinöral yayılımı dışlamaz; kontrastlı yağ baskılı MR sinir boyunca tutulum için tercih edilir.

Normalde

Normal submandibular bez çoğunlukla mandibula altındaki submandibular üçgende, mylohyoid kasın inferiorunda homojen görünür; derin lobu kasın arka serbest kenarından ağız tabanına uzanabilir; büyük palatin kanal ve foramenler iki tarafta benzer kalibrasyon ve keskin kortikal sınıra sahiptir. Şüpheli tarafta bez dışı uzanımı, sinir kanalının çevresindeki yağın silinmesini ve karşı tarafla foraminal çap/korteks farkını takip et.

Ayırıcı tanı

Pleomorfik adenom

sıklıkla sınırlı ve lobüle kitle; sinir yolu boyunca uzanım ya da foraminal değişiklik beklenmez.

Mukoepidermoid karsinom sık görülen bir malign tükürük bezi tümörüdür; ancak adenoid kistik karsinomun aksine perinöral yayılım onun ayırt edici özelliği değildir.

Skuamöz hücreli karsinom

mukoza kaynaklı ülseratif kitle ve komşu kemik invazyonu gösterebilir; mukozal primer aranır.

Lenfomalar ve benzer lenfoprofilatif hastalıklar, odak kitle oluşumu yerine uzun segmentli ve genellikle bilateral homojen sinir kalınlaşmasına neden olabilir.

Benign sinir kılıfı tümörü

sinirle ilişkili düzgün sınırlı kitle ve düzgün kanal genişlemesi yapabilir; bez kaynaklı infiltratif primerden anatomik merkeziyle ayrılır.

Tuzaklar

• Foramen genişlemesi benign sinir tümörlerinde de görülebilir; ACC şüphesi için karşı taraf kıyaslaması ve sinir boyuncu yumuşak doku tutulumunun aranması gerekir.
• BT'de normal foramen görünümünü perinöral yayılım yokluğu şeklinde yorumlama; küçük sinir yayılımı için MR gerekir.
• Damak tümöründe diş artefaktlarının büyük palatin kanal ve maksiller korteks değerlendirmesini bozabileceğini hesaba kat.

Kendini dene

1. Damak kitlesiyle aynı tarafta büyük palatin kanal geniş ve pterigopalatin fossadaki yağ silinmiş. Hangi yayılım biçimi düşünülür?

   • Perinöral yayılım
   • Warthin tümörü
   • Sialolitiyazis
   • Pleomorfik adenom
   Cevabı göster

   Perinöral yayılım. Damak/minör bez tümörünün palatin sinir yolu boyunca kanal genişlemesi ve fossa yağının kaybı perinöral yayılım şüphesi doğurur. Diğer seçenekler bu sinir güzergâhı bulgularını açıklamaz.

2. Adenoid kistik karsinom şüphesinde BT'de kafa tabanı forameni normal görünse de sinir boyunca şikâyet sürüyor. En uygun inceleme nedir?

   • Kontrastlı kafa tabanı MR
   • Kontrastsız akciğer BT
   • Ultrason elastografi
   • Boyun grafisi
   Cevabı göster

   Kontrastlı kafa tabanı MR. Kontrastlı MR, sinir kılıfı ve kafa tabanı yumuşak dokularındaki erken perinöral yayılımı BT'den daha duyarlı gösterir. Diğer incelemeler sinir boyunca lokal yayılımı değerlendiremez.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 36 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 5 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Adenoid Cystic Carcinoma of Salivary Glands: A Ten-Year Review and an Assessment of the Current Management, Surgery, Radiotherapy, and Chemotherapypmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Imaging of perineural spread in head and neck tumourspmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Radiation Therapy for Adenoid Cystic Carcinoma of the Head and Neckpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Adenoid Cystic Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. [Tracheal Tumours].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging of Minor Salivary Glands.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Intra-mandibular adenoid cystic carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Sinonasal adenoid cystic carcinoma: systematic review of survival and treatment strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. CT and MR imaging findings of palatal tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Tracheal resection and reconstruction for malignant disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Management of salivary gland tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Sphenoid sinus basaloid squamous cell carcinoma presenting as a sellar mass: report a case with review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Perineural tumor spread involving the central skull base region.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Practical Tips for MR Imaging of Perineural Tumor Spread.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Adenoid cystic carcinoma of the trachea: a clinico-pathological analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Chapter 10: Sinonasal malignancies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Adenoid cystic carcinoma of trachea: a case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Risk-adapted neck dissection in salivary gland carcinoma: integrating occult nodal metastasis patterns with contemporary guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Concurrent Complete Spinal Cord Syndrome and Sixth Cranial Nerve Palsy in Advanced Adenoid Cystic Carcinoma: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Primary cutaneous adenoid cystic carcinoma arising in the axilla: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Clinical and Radiologic Features Correlated with Eye-Sparing Surgery vs. Orbital Exenteration for Lacrimal Gland Adenoid Cystic Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Peripheral trigeminal nerve branch lesions: CT and MRI findings in a pathologically confirmed case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Case report: endolymphatic sac tumor masquerading as Meniere's disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Carcinoma ex Pleomorphic Adenoma With an Epithelial-Myoepithelial Carcinoma Component in the Submandibular Gland: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Epidemiological Characterizations and Diagnostic Strategies Variation in Parotid Gland Tumors (2010-2024): Observations Based on 2133 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. A distinct radiologic perspective on parotid pleomorphic adenoma: sialo-CBCT case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. MRI and PET Alterations in Adult Skull Base Tumors: A Narrative Review of Proton Versus Photon Radiotherapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Pre-treatment and post-treatment nasopharyngeal carcinoma imaging: imaging updates, pearls and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. PET/CT Imaging in Treatment Planning and Surveillance of Sinonasal Neoplasms.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Chinese expert consensus on imaging examination and diagnosis of nasal cavity and paranasal sinus tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Comprehensive review of post-treatment imaging in head and neck cancers: from expected to unexpected and beyond.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Sphenoid masses in children: radiologic differential diagnosis with pathologic correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Advanced magnetic resonance neurography for preoperative facial nerve assessment and surgical planning in parotid tumors: a review of current evidence and surgical translation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. ETV6-NTRK3 Fusion-Positive Late-Recurrent Parotid Carcinoma With Contralateral Axillary Metastasis and Early Response to Entrectinib: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Imaging features of lacrimal gland disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Intraosseous Mucoepidermoid Carcinoma-Case Series of a Rare but Recurring Entity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Current management and future challenges in salivary glands cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Adenoid Cystic Carcinoma with Transformation to High Grade Carcinomatous and Sarcomatoid Components: A Rare Case Report with Review of Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. A Giant Adenomatoid Tumor of the Adrenal Gland: A Report of a Rare and Interesting Case.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Characterization of a single liver cystic mass: a metastasis of squamous cell carcinoma of the nasopharynx.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Collaborative Diagnostic Pathways for Unilateral Orbital Disease: A Clinicopathological Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Perineural spread in head and neck malignancies: imaging findings - an updated literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. PET-CT in Clinical Adult Oncology-V. Head and Neck and Neuro Oncology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Endoscopic Endonasal Surgery of Skull Base Osteoradionecrosis with the Internal Carotid Artery Invaded: Clinical Characteristic and Surgical Strategy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Blind spots in brain imaging: a pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Advanced Endoscopic Endonasal Approach to the Pterygopalatine Fossa and Orbit: The Endoscopic Tri-port Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Resectability issues with head and neck cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. The combined compartmental maxillary resection: technique codification and preliminary multicenter series analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Imaging evaluation of the benign and malignant lesions of the floor of the mouth: Pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Imaging of Skull Base Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Perineural spread evaluation of cranial nerves in nasopharyngeal carcinoma: superiority and reliability of isovolumetric MR imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Diagnostic Accuracy of MRI in Detecting the Perineural Spread of Head and Neck Tumors: A Systematic Review and Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Anatomical variability of the lingual artery: a comprehensive narrative review with clinical and surgical applications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Reconstructive Surgery for Head and Neck Cancer Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Atypical adenoid cystic carcinoma of the palate during pregnancy: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. When the Skin Tells a Bigger Story: Distinguishing Cutaneous Metastases from Primary Adnexal Carcinomas in Dermatopathology.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Role of fine-needle aspiration cytology and cell morphology in determining the histogenesis of salivary gland lesions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Diagnostic Utility of the Milan System for Reporting Salivary Gland Cytopathology With Cytohistological Correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Heterogeneity of miRNAs in Salivary Gland Neoplasms: An Exploratory Pilot Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Postoperative radiotherapy or chemoradiotherapy versus surgery only in non-metastatic head and neck adenoid cystic carcinoma: a retrospective analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Advanced radiotherapy and systemic therapy in head and neck adenoid cystic carcinoma: Current progress and future integrated strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Imaging of skull base tumours.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Craniofacial surgery for removing tumors in advanced stages that invade the anterior skull base.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Radiolucent lesions of the mandible: a pattern-based approach to diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Clinical and microdissection genotyping analyses of the effect of intra-arterial cytoreductive chemotherapy in the treatment of lacrimal gland adenoid cystic carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Trends in Head and Neck Cancer: Oral Cavity Carcinoma and What the Radiologist Needs to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. SOX-2 and EZH-2 Expression in Primary Epithelial Malignant Salivary Gland Tumors.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Immunohistochemical Analysis of Potential Therapeutic Targets PRAME, FOLR1, and CLDN18.2 in Salivary Gland Carcinomas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. Advances in Targeted and Systemic Therapy for Salivary Gland Carcinomas: Current Options and Future Directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Mimics of perineural tumor spread in the head and neck.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Salvage Proton Therapy Re-Irradiation in Recurrent Head and Neck Cancer: Outcomes and Adverse Events by Re-Irradiated Target Site.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. The cavernous sinus: An anatomic study with clinical implication.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. Radiation Therapy for Adenoid Cystic Carcinoma of the Head and Neck.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Rare Diseases of the Orbit.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. Clinicopathological features and prognostic analysis of 30 patients with laryngeal and hypopharyngeal adenoid cystic carcinoma: a single-center retrospective study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Adenoid Cystic Carcinoma of the Lacrimal Gland With Late Mandibular Metastasis Presenting as an Intraoral Mass: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Hybrid adjuvant therapy with 3D-printed orbital brachytherapy and stereotactic body radiotherapy for recurrent adenoid cystic carcinoma: A technical note.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Use of gadolinium-based contrast agents in head and neck cancer diagnosis, staging, and monitoring: current applications and future perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
79. Diagnostic Accuracy of Contrast-Enhanced MRI for Detection of Perineural Spread in Head and Neck Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
80. Uncommon Nasal Mass Presentation: A Radiological Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
81. An exceptionally rare case of renal metastasis from mandibular adenoid cystic carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
82. Case of MYB-Rearranged Prostatic Adenoid Cystic Carcinoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
83. Adenoid cystic carcinoma of the breast: report of the diagnosis and management of two cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
84. Multimodality evaluation of bilateral parotid oncocytomas: A rare case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
85. The Role of Dynamic Contrast-Enhanced Magnetic Resonance Imaging (DCE-MRI) in Differentiating Salivary Gland Neoplasms Compared with Fine-Needle Aspiration (FNA).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
86. Atypical imaging characteristics in patients with epithelial tumors of lacrimal gland and impact on initial surgical planning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
87. Primary adenoid cystic carcinoma of the breast: a clinicopathological case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
88. Facial Nerve Hemangioma in the Internal Auditory Canal: A Rare Localization and Therapeutic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
89. Skull Base Metastases: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
90. A collision tumor of buccal squamous cell carcinoma and diffuse large B-cell lymphoma: a case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
91. Tumors of the Lacrimal Drainage System: Diagnosis and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
92. Metastatic adenoid cystic carcinoma of the Bartholin Gland: Institutional cases and literature review of a rare gynecologic malignancy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.