Pleomorfik adenom

Özet

Pleomorfik adenom, en sık görülen benign tükürük bezi tümörüdür ve çoğunlukla parotiste yavaş büyüyen, ağrısız bir kitle olarak saptanır. BT, özellikle derin lob, parafaringeal uzanım veya kemik komşuluğu araştırılırken kitlenin sınırını ve anatomik ilişkilerini gösterir; doku alt tipini tek başına kesinleştirmez. Tipik lezyon iyi sınırlı ve lobüle olabilir, büyük veya dejeneratif tümörlerde iç yapı heterojenleşebilir. Hızlı büyüme, infiltratif kenar veya yeni nodal hastalık gelişirse benign görünüm varsayımı malign dönüşümü gözden kaçırabilir.

Okuma sırası

1. parotis yatağı ve parotis içi kitle. Mandibula ramusu arkasındaki parotis yatağında kitleyi bul; yüzeyel lob mu derin lob mu kaynak gibi görünüyor belirle.
2. kitle sınırı. Konturu baştan sona takip et; düzgün lobüle sınırla çevre yağ planını bozan infiltratif kenarı birbirinden ayır.
3. derin lob ve parafaringeal alan. Derin lobun medial komşuluğunda parafaringeal yağın silinip silinmediğini ve kitlenin bu alana uzanıp uzanmadığını göster.
4. hava kolonu ve mandibula. Lezyonun stilomandibular bağla ramus arasında medial yönde büyüyerek lateral faringeal duvar veya yumuşak damakta oluşturduğu çıkıntıyı değerlendirin; komşu kemikte bası erozyonu veya invazyon bulgularını gözden geçirin.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

Kontrastlı tanısal

Parotis içinde iyi sınırlı, bazen lobüle konturlu yumuşak doku kitlesi ve değişken/heterojen kontrastlanma izlenir; derin lobdan parafaringeal alana uzanım ile çevre kemik ilişkisi aynı incelemede haritalanır.

Kontrastsız

Kontrastsız BT, lezyonun parotis içindeki yerini ve ossifikasyon ile yağlı ya da kistik dejenerasyon odaklarını gösterebilir; yumuşak doku sınırının canlı parankimden ayrılması kontrastlı seride daha iyi yapılır.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Parotis parankiminde yuvarlak veya oval, düzgün sınırlı ve lobüle konturlu solid kitle
• Küçük lezyonda görece homojen yumuşak doku yoğunluğu; hacim arttıkça iç atenüasyon farklılaşması
• Büyük veya dejeneratif adenomda kistik dejenerasyon, yağlı metaplazi ya da ossifikasyon gibi nadir ikincil değişiklikler heterojen iç yapı oluşturabilir
• Yüzeyel ve derin lob ayrımı fasiyal sinirin güzergâhına göre yapılır; sinirin kendisi rutin BT’de her zaman seçilemediğinden aksiyel kesitte stilomandibular foramen ile retromandibular venin dış kenarı arasında çizilen hat yaklaşık sınır olarak kullanılabilir
• Derin lob kitlesi stilomandibular tünelden prestiloid parafaringeal alana uzanabilir; faringeal duvarı ve hava kolonunu mediale itebilir
• Komşu kemiğe bası yapan pleomorfik adenomda genişleyici kortikal erozyon veya scalloping görülebilir; geniş kemik yıkımı nadirdir ve malignite olasılığını artırır, ancak büyük ya da uzun süreli benign tümörlerde de bildirilmiştir
• İnfiltratif kenar, komşu doku invazyonu veya şüpheli lenf nodu tipik benign örüntüden sapmadır

Normalde

Parotis aralığı çiğneme aralığının arkasında ve parafaringeal aralığın lateralinde yer alır; yüzeyel ve derin lob ayrımı fasiyal sinir güzergâhına göre yapılır. Kitleli kesitte bez konturundaki fokal çıkıntıyı, derin lobun medial yer değiştirmesini ve hava kolonunun karşı tarafa itilmesini karşı tarafla kıyasla.

Ayırıcı tanı

Warthin tümörü

parotis kuyruğunda yerleşme, kistik-solid görünüm ve çok odaklı veya iki taraflı olabilme olasılığıyla öne çıkar.

Mukoepidermoid karsinom

özellikle yüksek dereceli tümörlerde belirsiz/infiltratif kenar görülebilir; düşük dereceli malign tümörler iyi sınırlı görünebildiğinden görünüm değişkendir.

Bazal hücreli adenom

pleomorfik adenomla görüntülemede örtüşebilir; iki tümör de BT’de gecikmiş kontrastlanma gösterebilir, bu nedenle tek başına bu özellik histolojik tanı koydurmaz.

İntraparotid lenf nodu

parotis aralığının normal bileşenidir ve çoğunlukla yüzeyel yerleşir; nodal dağılım ve görülebiliyorsa yağlı hilus tümörden ayırmaya yardım eder.

Parotis schwannomu

yüz siniri seyriyle ilişkili kitlede stilomastoid foramen veya fasiyal kanala uzanım schwannom olasılığını düşündürür; bu bulgu tek başına tanısal değildir.

Tuzaklar

• İyi sınırlı görünüm histolojik tanıyı kanıtlamaz; bazı düşük dereceli malign parotis tümörleri de düzgün sınırlı olabilir.
• Derin lob kitlesi stilomandibular tünelden parafaringeal alana uzanabilir; kökeni belirlemek için parotis dokusuyla devamlılığı ve parafaringeal yağ planının yer değiştirmesini izle.
• Pleomorfik adenom komşu kemiğe bası veya genişleyici erozyon yapabilir; geniş kemik yıkımı nadirdir ve malignite şüphesini artırır, ancak benign tümörlerde de bildirilmiştir; kemik bulgusu tek başına histolojiyi kanıtlamaz
• Pleomorfik adenomda kistik dejenerasyon ve nadir ikincil değişiklikler (fibröz dokuya dönüşüm, yağlı metaplazi, ossifikasyon, enfarktüs) iç yapı heterojenliğine yol açabilir ve ayırıcı tanımı zorlaştırabilir.

Kendini dene

1. Yavaş büyüyen, iyi sınırlı, lobüle konturlu ve derin lob kökenli parotis kitlesi parafaringeal alana uzanıyor. BT ile en uygun yorum hangisidir?

   • Pleomorfik adenom olasıdır; BT tek başına histolojiyi kesinleştirmez
   • Bu görünüm pleomorfik adenomu kesin olarak kanıtlar
   • İyi sınırlı kenar maligniteyi dışlar
   • Derin lob kökeni Warthin tümörünü kesinleştirir
   Cevabı göster

   Pleomorfik adenom olasıdır; BT tek başına histolojiyi kesinleştirmez. Derin lobdan parafaringeal alana uzanan iyi sınırlı lobüle kitle pleomorfik adenomu düşündürür, ancak BT histolojiyi kesinleştirmez. İyi sınırlı kenar düşük dereceli maligniteyi dışlamaz.

2. Parotis kitlesi düzgün sınırlı olsa da kenar boyunca çevre dokuyu infiltre ediyor ve aynı tarafta patolojik servikal nodlar var. Hangi ayırıcı tanı öne çıkar?

   • Mukoepidermoid karsinom
   • Pleomorfik adenom
   • Warthin tümörü
   • Sialadenoz
   Cevabı göster

   Mukoepidermoid karsinom. İnvaziv kenar ve patolojik nodlar malign parotis tümörünü düşündürür; mukoepidermoid karsinom bu grupta önemli bir seçenektir. Görüntüleme bulguları maligniteyi düşündürür ancak histolojik alt tipi tek başına kesinleştirmez. Pleomorfik adenom ve Warthin genellikle sınırlı kitlelerdir, sialadenoz fokal tümör oluşturmaz.

İlgili konular

• Warthin tümörü

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 20 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Pleomorphic adenoma of salivary glands: common and uncommon CT and MR imaging featurespubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Review of the Major and Minor Salivary Glands, Part 2: Neoplasms and Tumor-like Lesionsclinicalimagingscience.org
3. Cross-sectional Imaging of Parotid Gland Nodules: A Brief Practical Guideclinicalimagingscience.org
4. Bone alterations in head and neck pleomorphic adenoma: Scoping reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Pre-operative radiological and radiomic features predicting Carcinoma Ex Pleomorphic Adenoma: Systematic reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Different histological subtypes of parotid gland tumors: CT findings and diagnostic strategypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Imaging of facial nerve schwannomas: diagnostic pearls and potential pitfallspmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Imaging of sialadenitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Pleomorphic Adenoma: A Systematic Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Approach to Masses in Head and Neck Spacesncbi.nlm.nih.gov
11. Giant deep lobe parotid gland pleomorphic adenoma involving the parapharyngeal space: Report of three cases and review of the diagnostic and therapeutic approachespmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Intraparotid Lymphadenopathy: Ultrasonographic and CT Findingsjksronline.org
13. Magnetic resonance imaging of parotid gland tumors: a pictorial essaypmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Beyond Ultrasound: Multimodal Cross-Sectional Imaging for Preoperative Imaging of Parotid Gland Tumors: A Primer for Radiology Traineesmdpi.com
15. Imaging of salivary gland tumourspmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. Metastasizing Pleomorphic Adenoma: A Systematic Review and Pooled Case-Report Analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. Intraosseous pleomorphic adenoma of the mandiblepmc.ncbi.nlm.nih.gov
18. Parotid Gland Imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Neuro-ophthalmology of orbital disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Imaging of Minor Salivary Glands.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Accessory parotid gland tumors: A series of 4 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Pleomorphic adenoma in ectopic salivary gland tissue in the neck.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Etiology and management of recurrent parotid pleomorphic adenoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Multiparametric magnetic resonance imaging of parotid tumors: A systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Nodular fasciitis in the parotid gland: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. [Giant pleomorphic adenoma of the parotid gland: one case report and review of the literature].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Pleomorphic adenoma of the whole parotid gland: a rare clinical finding.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Systematic Review of Clinical and Radiographic Signs of Pediatric Pleomorphic Adenoma of Minor Salivary Glands.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. A Review of the Current Literature on Pleomorphic Adenoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Myoepithelioma of the Accessory Parotid Gland: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. A case report of pleomorphic adenoma in a 27-year-old female.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Pleomorphic Adenoma of a Minor Salivary Gland of the Hard Palate Complicated by Surgical Site Infection: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Intraosseous pleomorphic adenoma of the mandible: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Pedunculated Pleomorphic Adenoma With Adipocytic Metaplasia of the Hard Palate: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Breast mass imaging identification of rare pleomorphic adenoma after follow-up of gastric cancer surgery: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Surgical Parapharyngeal Space Tumor Analysis with Case Series Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Infra-Temporal and Pterygo-Palatine Fossae Tumors: A Frontier in Endoscopic Endonasal Surgery-Description of the Surgical Anatomy of the Approach and Report of Illustrative Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Perineural spread in head and neck malignancies: imaging findings - an updated literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Recurrent Pleomorphic Adenoma of the Palate: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Metastasizing pleomorphic adenoma of the parotid gland: A case report with multimodal imaging and histopathological correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Parapharyngeal Schwannoma: Limitations Regarding Diagnosis and Surgical Intervention-A Case Report and Focused Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Multimodal imaging-guided awake transnasal fiberoptic tracheal intubation in a patient with giant palatal pleomorphic adenoma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.