Pnömoparotis

Özet

Pnömoparotis, ağız içi basıncın yükselmesiyle havanın Stensen kanalı ağzından geriye, kanal sistemine ve parotis içine ilerlemesidir; yanak şişliği veya krepitasyonla başvuran kişide özellikle sorgulanmalıdır. BT, kanal ve bez içindeki gazı doğrudan gösterirken gazın çevre yumuşak dokulara ve boyuna yayılımını da haritalar. Görüntülemede hava tek başına inflamasyon anlamına gelmez; pnömoparotit terimi eşlik eden inflamasyon ya da enfeksiyon varlığında kullanılır. Yayılımın yüz, boyun veya mediastene uzandığını gözden kaçırmak komplikasyonun kapsamını eksik bırakabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Kontrastsız BT, Stensen kanalından parotis içi kanallara uzanan havayı gösterebilir ve hava birikiminin yayılımını değerlendirmeye yardımcı olur.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

• Stensen kanalının lümeninde, özellikle bez dışı segmentinde görülen gaz kabarcıkları.
• Parotis parankiminde, Stensen kanalının dalları boyunca çok sayıda gaz odağı görülebilir.
• Hava ile dolu lümenin genişlemesi; kanal çapındaki artış, intraduktal gazla birlikte anlam kazanır.
• Parotis bezinde şişme veya hacim artışı eşlik edebilir, ancak her olguda bulunmaz.
• Gazın masseter veya bukkal yumuşak dokulara taşması, kanal dışı diseksiyonu gösterir.
• Boyun cilt altı ve derin fasya planlarındaki hava, parotis çevresinden servikal yayılımı gösterir.
• Üst mediastende devam eden gaz, pnömomediastinal yayılımı ortaya koyar.
• Çevre yağ dokusu kirlenmesi veya koleksiyon eşlik ediyorsa yalnız hava reflüsü yerine enfeksiyon bileşeni düşünülür.

Normalde

Normal BT'de Stensen kanalı parotis ön kenarından masseter üzerinden bukkal mukozadaki ağzına uzanan ince bir yumuşak doku yapısıdır ve lümeninde gaz görülmez. İki parotis bezini ve masseter-bukkal dokuları aynı seviyelerde kıyaslayarak kanal içi hava ile bez dışına taşmış gazı ayır; boyun kesitlerinde hava devamlılığını ayrıca izle.

Ayırıcı tanı

Parotis apsesi

çevresel inflamasyon ve sıvı/pürülan koleksiyon izlenir; pnömoparotis'te görülen dallanan kanal içi gaz apse vakalarında beklenmez.

Parotis kanal taşı

kanal içinde taş görülebilir; ultrasonografide taş yansıtıcı görünür ve akustik gölge oluşturabilir, kanal genişlemesi eşlik edebilir.

Penetran yanak yaralanması

baş ve maksillofasiyal travma pnömoparotis etiyolojileri arasında bildirilmiştir; yaralanma öyküsü gazın olası kaynağını değerlendirirken dikkate alınmalıdır.

Odontojenik enfeksiyon

gaz ve inflamasyon diş kökü çevresi veya çiğneme boşluklarında yer alabilir; kaynak burası ise yayılım genellikle bu bölgelerden başlar.

İşlem sonrası hava

yakın tarihli sialografi, sialendoskopi veya cerrahi öyküsü kanal içi gazı açıklayabilir.

Tuzaklar

• Puffed-cheek BT manevrası sırasında hastanın yaptığı gizli Valsalva nedeniyle havalar kanala geçebilir; bu durum genellikle asemptomatiktir ve manevra sonrası kısa sürede kaybolur, bu da kalıcı klinik pnömoparotiden ayrılmasını sağlar.
• Gazı yalnız parotis içinde saymak yayılımı eksik bırakır; masseter, bukkal alan ve servikal fasya planlarına devamlılığı takip et.
• Parotis içindeki gaz pnömoparotisi tanımlar ancak tek başına pnömoparotit (enfeksiyon/kabarıklık) anlamına gelmez; enfeksiyon tanısı koymadan önce ateş, ağrı, cilt kızarıklığı veya pürülan akıntı gibi inflamasyon bulguları değerlendirilmelidir.

Kendini dene

1. Yanak şişliği olan hastada BT'de Stensen kanalı ve bez içi dallar boyunca gaz görülüyor. En olası tanı nedir?

   • Pnömoparotis
   • Sialolitiazis
   • Parotis apsesi
   • Warthin tümörü
   Cevabı göster

   Pnömoparotis. Kanal sistemine uyan intraduktal ve intraglandüler gaz pnömoparotisi destekler. Bu sorudaki ayırt edici bulgu, Stensen kanalı ve parotis içi dallar boyunca izlenen gazdır. Parotis içindeki gaz, bu soruda pnömoparotis tanısını destekleyen görüntüleme bulgusudur.

2. Parotis içindeki gazla birlikte boyun cilt altı planlarında da hava izleniyor. Bu ek bulgu neyi gösterir?

   • Servikal amfizem
   • Kanal taşı
   • Bez agenezisi
   • Yağlı involüsyon
   Cevabı göster

   Servikal amfizem. Cilt altı planlardaki devam eden gaz, havanın parotis dışına ve boyuna yayıldığını gösterir. Boyun cilt altı planlarında hava görülmesi, pnömoparotidle birlikte servikal subkutan amfizem bulunduğunu gösterir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 15 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Pneumoparotid and Pneumoparotitis: A Literary Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Pneumoparotid with imaging findings: A case report and review of literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Etiology of Pneumoparotid: A Systematic Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Recurrent Pneumoparotid Presenting as Parotitis in a 3‐Year‐Old Childpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Conservative management of self-induced pneumoparotid in a 46-year-old male: A case reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Revisiting the "Puffed Cheek" Technique: Advantages, Fallacies, and Potential Solutions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Pneumoparotitis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Pediatric Idiopathic Bilateral Pneumoparotid.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Complicated spontaneous pneumoparotid mimicking a neck mass in a child with Down's syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Incidental pneumoparotid detected on computed tomography: Should it raise an alarm?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Pneumoparotid in "puffed cheek" computed tomography: incidence and relation to oropharyngeal conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Recurrent Pneumoparotid Presenting as Parotitis in a 3-Year-Old Child.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. [Pneumoparotid: a rare cause of recurrent parotid swelling].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pneumoparotid with imaging findings: A case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Pneumoparotid: Practical impact of Surgeon performed Ultrasound in an effective Diagnostic Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. US and CT of 2 pediatric cases of self-inflicted pneumoparotid and cervicofacial emphysema.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Pneumoparotid: A Rare Consequence of Being a Saxophonist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Conservative management of self-induced pneumoparotid in a 46-year-old male: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Pneumoparotid causing subcutaneous emphysema secondary to chronic habitual Valsalva behaviours in a 13-year-old girl.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Encountering the Unusual: Anesthesia Mumps as a Rare Postoperative Complication in a Ventriculoperitoneal Shunt Surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Understanding Air in the Body: A Radiologic Perspective on Emphysematous and Traumatic Conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Padua Days on Muscle and Mobility Medicine, March 25-29, 2025, Hotel Petrarca, Euganean Thermae, Italy: Program and Abstracts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Assessing Salivary Ductal Structures of the Donkey (<i>Equus asinus</i>) Using Conventional Sialography and Its Practical Guide.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Imaging of sialadenitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Nonproliferative and Proliferative Lesions of the Gastrointestinal Tract, Pancreas and Salivary Glands of the Rat and Mouse.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Imaging Findings of Primary Squamous Cell Carcinoma of the Liver: Case Presentation and Literature Reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Pancreatic cancer, autoimmune or chronic pancreatitis, beyond tissue diagnosis: Collateral imaging and clinical characteristics may differentiate them.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Differentiating benign from malignant pancreatic cysts on computed tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Imaging of parotid anomalies in infants and children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Osteomyelitis of the Jaw Bones and Its Mimics: Resolving the Diagnostic Enigma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. MRI of acute neck infections: evidence summary and pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. On the Cranial Nerves.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Extensive Subcutaneous Emphysema and Pneumomediastinum Following Eustachian Tube Dilation and PET Insertion: A Rare Complication.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Management of Deep Neck Infection Associated with Descending Necrotizing Mediastinitis: A Scoping Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Pneumomediastinum After Third Molar Surgery: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Survival and Closure by Secondary Intention of a Pharyngocutaneous Fistula After Fulminant Descending Necrotizing Mediastinitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. A comparative study of three-dimensional cone beam computed tomographic sialography and ultrasonography in the detection of non-tumoral salivary duct diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Ultrasound in Inflammatory and Obstructive Salivary Gland Diseases: Own Experiences and a Review of the Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Ultrasound in the diagnosis of parotid duct obstruction not caused by sialolithiasis: diagnostic value in reference to direct visualization with sialendoscopy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Atypical adenoid cystic carcinoma of the palate during pregnancy: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Polycystic Disease of the Salivary Glands: A Rare Cause of Bilateral Parotid Enlargement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. An Association Between Autoimmune Hepatitis (AIH) and Immunoglobulin G4-Related Disease (IgG4-RD) in a Male Diagnosed With Primary Sjögren's Syndrome (SJS): A Case-Based Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. COVID-19 associated parotitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Diagnostic Approach to Congenital Cystic Masses of the Neck from a Clinical and Pathological Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Chronic Submandibular Sialadenitis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. A Case Report of Eosinophilic Sialodochitis with Right Submandibular Sialolithiasis and Hyperattenuating Material Along Wharton's Duct.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Neonatal Submandibular Sialadenitis Without Abscess Formation: A Rare Cause of Neck Swelling.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Novel use of hyperbaric oxygen treatment for treatment-resistant disseminated Saksenaea and Fusarium in a patient on extracorporeal membrane oxygenation (ECMO): a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Periocular necrotizing fasciitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. The Attempted Assassination of William H. Seward: Analysis of His Nonfatal Head and Neck Injuries.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Subcutaneous emphysema following a minor dental procedure: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. Delayed Diagnosis of Perimandibular Abscess in a Woman With Social Isolation: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Global Burden of Deep Neck Space Abscesses: Epidemiology, Challenges, and Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Etiology of Pneumoparotid: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Critical infections in the head and neck: A pictorial review of acute presentations and complications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Review of the Major and Minor Salivary Glands, Part 1: Anatomy, Infectious, and Inflammatory Processes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Locoregional Flap Reconstruction Following Oromaxillofacial Oncologic Surgery in Dogs and Cats: A Review and Decisional Algorithm.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. The Role of Computed Tomography in Imaging Non-neurologic Disorders of the Head in Equine Patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Evolution of temporomandibular joint reconstruction: from autologous tissue transplantation to alloplastic joint replacement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Surgical Practice Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Hypofractionated radiotherapy for localized prostate cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Total laparoscopic radical hysterectomy for cervical cancer in prolapsed uterus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Antimicrobial prescribing guidelines for horses in Australia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Principles of Treatment and Clinical-Evolutionary Peculiarities of Deep Cervical Spaces Suppurations-Clinical Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Parotid Sialolithiasis Diagnosed on Point of Care Ultrasound (POCUS).pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Maxillofacial inflammations visualized with ultrasonography. Description of the imaging features and literature review based on a characteristic case series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. The applicability of ultrasound in the diagnosis of inflammatory and obstructive diseases of the major salivary glands: a scoping review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Recurrent Intravenous Contrast-Induced Submandibular Sialadenitis: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. The Parotid Puzzle: A Case of Juvenile Recurrent Parotitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Rare Diseases of the Salivary Glands and of Facial Nerve.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Assessment and Management of Dry Eye Disease and Meibomian Gland Dysfunction: Providing a Singapore Framework.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. Salivary gland diseases in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. Isolated Parotitis Following a Cheek Slap: A Case Report and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Zygomatic Sialadenitis as a Rare Cause of Exophthalmos in a Dog.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. Retrospective Imaging Study of Submandibular Space Infection.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Facial Cellulitis Mimicking Ludwig's Angina in a Patient with Chronic Myelogenous Leukemia on Dasatinib Therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Multidisciplinary management of severe odontogenic maxillofacial multi-space infection in a patient with HIV-syphilis coinfection and advanced immunosuppression: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Dynamic manoeuvres on MRI in oral cancers - A pictorial essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.