Parafaringeal flegmon ve apse

Özet

Derin boyun enfeksiyonları farenks, ağız boşluğu, tonsil veya diş kaynaklarından parafaringeal boşluğa yayılabilir; komşu derin boyun boşluklarından da ilerleyebilir. Kontrastlı BT, enfeksiyon odağını ve derin boyun boşluklarına yayılımını gösterir; apseyi destekleyen bulguları ve eşlik eden anatomik değişiklikleri ortaya koyar, ancak flegmon ile drene edilebilir apse ayrımı her zaman kesin değildir. Karotis boşluğunun üst bölümü internal karotis arter ve internal juguler veni içerir; derin boyun enfeksiyonu bu damarlarla ilişkili komplikasyonlara yol açabilir. İncelemede kaudal uzanım, hava yolu etkisi ve damar komplikasyonları ayrıca değerlendirilmelidir.

Faz ve pencere

Venöz tanısal

İntravenöz iyotlu kontrast venöz fazda verilir; parafaringeal yumuşak dokuda yağ çizgilenmesi ve fasya kalınlaşması inflamasyonu düşündürür. Düşük atenüasyonlu, çevresel kontrastlanan koleksiyon apseyi destekler, ancak BT flegmon ile drene edilebilir apseyi her zaman ayıramaz. Aynı fazda internal juguler ven, karotis arter ve enfeksiyonun komşu derin boyun boşluklarına uzanımı değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Parafaringeal yumuşak dokuda yağ çizgilenmesi ve fasya kalınlaşması inflamasyonu düşündürür; bu görünüm tek başına drene edilebilir apseyi kanıtlamaz.
• Merkezinde düşük atenüasyon, çevresinde kontrastlanan duvar bulunan sıvı odağı apse lehinedir; küçük veya erken koleksiyonlarda flegmon ile apse ayrımı belirsiz kalabilir.
• Prestiloid (anterior) parafaringeal apseye trismus eşlik edebilir.
• Prestiloid ve poststiloid kompartımanların anatomik sınırı literatürde farklı kas-fasya yapılarıyla tanımlanmıştır; kullanılan terminolojiyi açıkça belirtin.
• Karotis boşluğunun üst bölümü parafaringeal boşluğa komşudur ve internal karotis arter ile internal juguler veni içerir; bu damarların lümen ve duvarları ayrıca değerlendirilir.
• Karotis kılıfı boyunca uzanan inflamasyon internal juguler ven trombozuyla ilişkili olabilir; venöz lümendeki dolum kusuru, damar genişlemesi ve çevredeki inflamatuvar değişiklikler birlikte incelenir.
• Parafaringeal apsede hava veya sıvı içeren tek ya da çok bölmeli düşük atenüasyonlu koleksiyon görülebilir; gazın fasyal dağılımı da incelenmelidir.
• Enfeksiyon retrofaringeal ve diğer komşu boşluklara, kaudalde submandibular ve viseral alanlara ve infrahyoid boyuna uzanabilir; üst mediastinal uzanım da gözden geçirilmelidir.
• Derin boyun enfeksiyonlarında hava yolu basısı gelişebilir; farenks ve larenks lümeni ile trakea üzerindeki kitle etkisi ve ödem değerlendirilmelidir.

Normalde

Parafaringeal yağ ve suprahyoid karotis boşluğundaki damarların konumu komşu anatomik boşluklara göre incelenir; normal damar ilişkisini karşı tarafla kıyaslamak yararlıdır. İnflamasyonu tanımlarken parafaringeal yağdaki çizgilenme ve fasya kalınlaşmasını ardışık kesitlerde ve karşı tarafla kıyaslayın.

Ayırıcı tanı

Peritonsiller apse

koleksiyon tonsil kapsülü ile üst farengeal konstriktör kas arasında merkezlenir; bu apse komşu derin boşluklara yayılabileceğinden parafaringeal uzanımı ayrıca değerlendirin.

Retrofaringeal apse

düşük atenüasyonlu koleksiyon, farenks arka duvarını öne iten belirgin kitle etkisi oluşturabilir; kontrastlanan duvar bulunabilir, ancak tek başına tanı koydurmaz.

Nekrotik metastatik lenf nodu

lezyon lenf nodu içinde merkezlenir; merkezî nekroz veya kistik değişiklik görülebilir. Nekrotik, az kontrastlanan lenf nodu süpüratif lenfadeniti taklit edebilir.

İkinci brankiyal yarık kisti

tipik olarak sternokleidomastoid kasın ön kenarı boyunca, karotis boşluğunun anterolateralinde iyi sınırlı, düşük atenüasyonlu kistik lezyondur.

Lemierre sendromu

bakteriyel boyun enfeksiyonunun internal juguler ven trombozu ve septik akciğer embolileriyle seyreden komplikasyonudur.

Tuzaklar

• BT'de düşük atenüasyonlu sıvı koleksiyonu ve çevresel kontrastlanma apseyi destekler; flegmon ile drene edilebilir apseyi ayırmak BT'de güç olabilir.
• Suprahyoid karotis boşluğu parafaringeal boşluğa önde, retrofaringeal boşluğa medialde komşudur; kompartıman yayılımını yalnız deplasman yönüne göre değil, odağın merkezini ve doğrudan doku bulgularını birlikte değerlendirerek tanımlayın.
• BT'de akım/kontrast karışımına bağlı damar dolum kusurları trombüsü taklit edebilir; internal juguler ven dolum kusurunu ardışık kesitlerde ve çok düzlemli rekonstrüksiyonlarda doğrulayın.
• Boyun BT'si toraks girişinde sonlanıyorsa tüm mediasten değerlendirilmiş olmaz; inen mediastinit şüphesinde üst mediastinal kapsamı ve gerekirse toraks görüntülemesini raporlayın.

Kendini dene

1. Kontrastlı BT’de prestiloid parafaringeal boşlukta merkezlenen, düşük atenüasyonlu ve çevresi kontrastlanan koleksiyon görülüyor. En olası tanı nedir?

   • Parafaringeal apse
   • Peritonsiller apse
   • Retrofaringeal apse
   • Nekrotik lenf nodu
   Cevabı göster

   Parafaringeal apse. Görüntü parafaringeal apseyle uyumludur. Kontrastlı BT’de merkezî düşük atenüasyon ve çevresel kontrastlanma apseyi destekleyen bulgulardır.

2. Koleksiyon tonsil kapsülü ile üst farengeal konstriktör kas arasında merkezleniyor. En olası tanı nedir?

   • Peritonsiller apse
   • Parafaringeal apse
   • Lemierre sendromu
   • Retrofaringeal selülit
   Cevabı göster

   Peritonsiller apse. Koleksiyonun tarif edilen konumu peritonsiller apse ile uyumludur. Bu soruda yanıtı belirleyen özellik, koleksiyonun tonsil çevresindeki özgül yerleşimidir.

İlgili konular

• Lemierre sendromu ve septik internal juguler tromboflebit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 39 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
2. Computed tomography imaging of acute neck inflammatory processeswjgnet.com
3. Pathology of the carotid spacelink.springer.com
4. Evaluation and Utilization of Flow Artifacts at CTpubs.rsna.org
5. Compartmentalization of the human cephalic parapharyngeal space: a scoping reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging Approach for Cervical Lymph Node Metastases from Unknown Primary Tumorpubs.rsna.org
7. pubs.rsna.orgpubs.rsna.org
8. iowaprotocols.medicine.uiowa.eduiowaprotocols.medicine.uiowa.edu
9. geiselmed.dartmouth.edugeiselmed.dartmouth.edu
10. doi.orgdoi.org
11. pubs.rsna.orgpubs.rsna.org
12. turkoloji.cu.edu.trturkoloji.cu.edu.tr
13. sciencedirect.comsciencedirect.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.