Künt larenks travması ve kıkırdak kırığı

Özet

Künt larengeal yaralanmalar görece nadir olsa da ödem, hematom ve kıkırdak kırığı içerebilir; bazı olgularda hava yolu daralması eşlik eder. Boyun BT’si kıkırdak kırığı ve deplasmanını, lümen deformitesini ve çevre yumuşak doku yaralanmalarını gösterebilir. İnce kesitli kemik penceresi ve multiplanar rekonstrüksiyonlar kırık hattını; yumuşak doku görüntüleri hematom, ödem ve eşlik eden yaralanmaları değerlendirmeyi kolaylaştırır. Travmatik kıkırdak yaralanması veya laringotrakeal ayrışmanın BT’de gözden kaçması yaralanma kapsamının eksik tanımlanmasına yol açabilir.

Faz ve pencere

Kemik algoritması tanısal

İnce kemik algoritmalı multiplanar rekonstrüksiyonlarda tiroid ve krikoid kıkırdakta kortikal kesinti, basamaklanma ve deplasman; hyoid kemikte eşlik eden kırık aranır.

Kontrastlı venöz tanısal

Kontrastlı yumuşak doku görüntülerinde paralaryngeal hematom ve ödem, ekstraluminal hava ve eşlik eden derin boyun yaralanmaları değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

• Tiroid kıkırdağın laminalarında veya birleşiminde kortikal kesinti, kırık hattı ya da kenar basamaklanması görülebilir.
• Krikoid kıkırdakta kırık veya kontur düzensizliği görülebilir; eşlik eden yumuşak doku hasarı ve hava yolu deformitesi ayrıca değerlendirilir.
• Deplase kıkırdak fragmanı larengeal çerçevede asimetri ve komşu hava kolonu konturunda deformite oluşturabilir.
• Yumuşak doku hematomu ve ödem kıkırdak kırığına eşlik edebilir.
• Ekstraluminal hava mukozal yırtık veya laringotrakeal yaralanmaya eşlik edebilir; boyun yumuşak doku planlarındaki dağılımı izlenir.
• Hyoid kemiği kırığı larengeal kıkırdak kırığına eşlik edebilir; hyoid cisim ve boynuzların kortikal devamlılığı incelenir.
• Krikoid düzeyinde larenks-trakea devamlılığının bozulması tam laringotrakeal ayrışma olasılığını gündeme getirir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Schaefer–Fuhrman larenks yaralanma grupları

Grup I: minör endolarengeal hematom veya laserasyon, saptanabilir kırık yok. Grup II: ödem veya hematom, açıkta kıkırdak olmadan sınırlı mukoza hasarı ve/veya deplase olmayan kırık. Grup III: belirgin ödem, geniş mukoza laserasyonu, açıkta kıkırdak, deplase kırık veya vokal kord hareketsizliği. Grup IV: Grup III bulgularına ek olarak ön larenks ayrışması, instabil kırıklar, iki veya daha fazla kırık hattı ya da ağır mukoza yaralanması tanımlanır; kaynaklar ölçütleri farklı biçimde ifade edebilir. Grup V: tam laringotrakeal ayrışma. Schaefer sınıflaması yaralanma şiddetini gruplar; larengeal mukozanın ve vokal kord işlevinin değerlendirilmesinde endoskopik bulgular da önem taşır.

Normalde

Normalde tiroid kıkırdağın iki laminası ön orta hatta birleşir; krikoid kıkırdak larenks iskeletinin altında yer alır ve larengeal hava kolonu trakeayla devam eder. Aynı seviyede sağ-sol kontur simetrisini, krikoid halkasını ve paralaryngeal yumuşak dokuları birlikte değerlendir.

Ayırıcı tanı

Larengeal kıkırdak ossifikasyon varyantı

ossifikasyon örüntüsü yaşa ve kişiye göre değişebilir; düzgün sınırlı süreksizlik sinir geçiş deliği veya düzensiz ossifikasyonla ilişkili olabilir.

Kalsifiye larengeal kıkırdak

mineralizasyon kırık hattını taklit edebilir; multiplanar kemik penceresinde kortikal süreklilik ve kontur değerlendirilir.

Larengeal/hipofaringeal tümör

kontrastlı BT’de fokal yumuşak doku kitlesi supraglottik yapılar boyunca uzanabilir; travma bulguları klinik bağlamla birlikte değerlendirilir.

Travma dışı larengeal kırık

kıkırdak korteksinde gerçek kesinti yapabilir, ancak literatürde son derece nadir bildirilmiştir.

Tuzaklar

• Larengeal kıkırdak ossifikasyonu yaş ve cinsiyete göre değişebilir; düzgün sınırlı süreksizlik normal sinir geçiş deliği veya düzensiz ossifikasyonla ilişkili olabilir.
• Larengeal ventrikül lümen içi normal bir yapıdır; travma ilişkili ekstraluminal gaz çevre yumuşak dokuda, hava yolu lümeni dışında izlenir.
• Krikoid kırığı ince kesitte kolayca gözden kaçabilir; aksiyel bulguyu sagittal ve koronal kemik rekonstrüksiyonlarda doğrula.

Kendini dene

1. Künt boyun darbesi sonrası tiroid lamina korteksi kesintili, fragman hafif deplase ve çevrede hematom var. En uygun yorum hangisidir?

   • Larengeal kıkırdak kırığı
   • Ossifikasyon varyantı
   • Larengeal papillom
   • Vokal kord polipi
   Cevabı göster

   Larengeal kıkırdak kırığı. Travma öyküsüyle birlikte kortikal kesinti, fragman deplasmanı ve çevresel hematom kıkırdak kırığını destekler. Düzgün sınırlı ossifikasyon varyantı bu bulgu bileşimini açıklamaz.

2. Krikoid düzeyinde halka biçimli çerçeve bozulmuş ve larenks ile trakea lümenleri aynı eksende devam etmiyor. En ciddi olasılık nedir?

   • Laringotrakeal ayrışma
   • Epiglottik kist
   • Sakküler kist
   • Glottik stenoz
   Cevabı göster

   Laringotrakeal ayrışma. Krikoid düzeyinde çerçeve bütünlüğü ve larenks-trakea devamlılığının kaybı tam laringotrakeal ayrışma olasılığını düşündürür.

İlgili konular

• Glottik skuamöz hücreli karsinom
• Supraglottik skuamöz hücreli karsinom

Kaynaklar

Bu sayfadaki 42 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 34 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Multidetector CT of Laryngeal Injuries: Principles of Injury Recognitionpubs.rsna.org
2. Resident Manual of Trauma to the Face, Head, and Neck: Chapter 8, Laryngeal Traumaentnet.org
3. Management of laryngotracheal traumapmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Common Findings in Blunt Thyroid Fracturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. CT-based assessment of laryngeal fracture patterns and associated soft tissue abnormalitypubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Non-Traumatic Laryngeal Fractures: A Systematic Reviewturkarchotolaryngol.net
7. Imaging of laryngeal traumaorl-cmf.ch
8. CT Findings in Laryngeal Trauma and the Clinical Implicationspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Laryngeal Traumapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. clinicalimagingscience.orgclinicalimagingscience.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.