İnvaziv fungal rinosinüzitin orbital yayılımı BT bulguları

Özet

İnvaziv fungal rinosinüzit özellikle immün baskılanma veya kontrolsüz diyabet zemininde sinüslerden orbitaya ve kafa içine yayılabilir; akut formu hızla ilerleyebilir. BT’de sinüs opasifikasyonuyla birlikte periantral yağ, pterigopalatin fossa veya orbital yağdaki ekstra-sinüzal yayılım bulguları görülebilir; kemik yıkımının bulunmaması yayılımı dışlamaz. Kontrastsız BT sinüs içeriği ile kemik duvarlarını ve yağ planlarını değerlendirir; kontrastlı BT yumuşak doku yayılımı ve olası koleksiyonları haritalamaya yardımcı olur, ancak erken ekstra-sinüzal veya orbital uzanımda MR daha duyarlıdır. Erken yayılım fark edilmezse apeks, kavernöz sinüs ve intrakraniyal yapılar tutulabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal: Sinüs mukozal kalınlaşması veya opasifikasyonu eşlik edebilir; periantral/retroantral yağ çizgilenmesi, pterigopalatin fossa yağ planında silinme ve orbital yağda infiltrasyon ekstra-sinüzal yayılım açısından aranır. Kemik erozyonu genellikle geç veya ileri hastalık bulgusudur; kemik duvarlarının sağlam kalması invaziv fungal yayılımı dışlamaz.
Kontrastlı tanısal: Kontrastlı BT’de sinüs ve orbital yumuşak doku tutulumunun kapsamı, kontrastlanma ve olası koleksiyonlar değerlendirilir. Nekroz veya kontrastlanma kaybı ile erken ekstra-sinüzal yayılımı göstermede MR daha duyarlıdır.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

Tek taraflı sinüs opasifikasyonu — sinüs mukozasında kalınlaşma veya opasifikasyon görülebilir; bu bulgu tek başına invaziv fungal hastalığa özgül değildir.
Periantral yağ infiltrasyonu — maksiller sinüs arka duvarı dışındaki yağ planı çizgilenir veya silinir; kemik duvarı sağlam kalabilir.
Pterigopalatin fossa yağının silinmesi — damar ve sinir yolları boyunca posterior yayılım için uyarıcı bir bulgudur.
Orbital yağ planlarında çizgilenme — medial ekstrakonal yağ veya orbital apeks çevresinde asimetrik bulanıklaşma ya da çizgilenme görülür.
Orbital apeks tutulumu — orbital apeks yağında infiltrasyon veya kontrastlanma kaybı görülebilir.
Ekstraoküler kaslarda kalınlaşma — özellikle komşu sinüs ve orbital apeks tarafında inflamatuvar dolgunluk gelişebilir.
Kemik erozyonu veya dehisansı — bulunursa yayılımı destekler, ancak fungal invazyon kemik yıkımı olmadan damar ve sinir kanallarını izleyebilir.
Kavernöz sinüs veya intrakraniyal uzanım — kavernöz sinüste genişleme ve dış yan duvarında kabarıklık BT veya MR’da; MR’da T1/T2 hipointens lezyon ya da kontrastlanma kaybı görülebilir. Akım boşluğu kaybı veya difüzyon kısıtlılığı kavernöz sinüs trombozunu düşündürür. Kafa tabanında yumuşak doku uzanımı eşlik edebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

BT modelinde incelenen değişken sayısı: 7 değişken
Modelde en az iki değişken pozitifken bildirilen özgüllük ve PPV: %100 ve %100 (çalışmanın 42 olgu/42 kontrol kohortunda)

Normalde

Normal karşılaştırmada maksiller sinüs arka duvarı boyunca periantral yağ ve pterigopalatin fossa yağ planlarının korunmasını, orbital apeks yağının açıklığını ve ekstraoküler kasların karşı tarafla benzerliğini değerlendirin. İki tarafı kıyaslarken sinüs opasifikasyonuna komşu yağın bulanıklaşıp bulanıklaşmadığını, pterigopalatin fossanın doluluğunu ve optik sinir çevresindeki apeks yağının korunup korunmadığını takip edin.

Ayırıcı tanı

Akut bakteriyel sinüzit ve orbital selülit: sinüzit ve postseptal inflamasyon yapabilir; yüksek riskli klinik bağlam ile periantral yağ veya pterigopalatin fossa bulguları invaziv fungal hastalık şüphesi doğurur, ancak görüntüleme bulguları tek başına güvenilir ayrım sağlamaz.
Kronik invaziv fungal rinosinüzit: daha sinsi ve uzun süreli seyredebilir; hiperdens sinüs yumuşak dokusu ve kronik kemik değişiklikleri görülebilir, ekstra-sinüzal yayılım yine eşlik edebilir.
Sinonazal malignite: tek taraflı kitle, kemik destrüksiyonu veya komşu yumuşak doku invazyonu yapabilir; BT/MR bulguları fungal invazyonla örtüşebildiğinden yalnız görüntülemeyle kesin ayrım her zaman yapılamaz.
Fungal top: fungal hiflerin sinüs boşluğu içinde kaldığı noninvaziv fungal rinosinüzit biçimidir; komşu yağ planlarında infiltrasyon varsa ekstra-sinüzal yayılım ayrıca değerlendirilmelidir.
Granülomatozis ile polianjiit (GPA): sinonazal kemik destrüksiyonu ve ekstra-sinüzal yumuşak doku değişiklikleri invaziv fungal hastalıkla örtüşebilir; görüntüleme bulguları tek başına kesin ayrım sağlamaz.

Tuzaklar

Kemik duvarları sağlam diye fungal invazyonu dışlama; damar ve sinir yolları boyunca yayılım kemik erozyonundan önce görülebilir.
Yalnız sinüs içindeki hiperdens materyale odaklanma; periantral yağ, pterigopalatin fossa ve orbital apeks erken ekstra-sinüzal geçişi gösterebilir.
Kontrastsız BT'de apse ile inflamatuvar infiltrasyonu kesin ayırmaya çalışma; yumuşak doku kontrastlanması ve klinik gerekirse MR ile tamamlanmalıdır.
Tek taraflı mukozal kalınlaşmayı özgül fungal işaret sayma; invazyonu destekleyen şey komşu yağ planlarının kaybı ve anatomik sınırları aşan yayılımdır.

Kendini dene

Yüksek riskli hastada tek taraflı sinüs opasifikasyonu, periantral yağ ve pterigopalatin fossa silinmesi ile orbital apeks infiltrasyonu var; kemik duvarları sağlam. Bu bulgular için en doğru yorum hangisidir?
Cevabı göster
Kemik erozyonu olmasa da invaziv fungal yayılım şüphesi doğurur.. Periantral yağ, pterigopalatin fossa ve orbital apeks tutulumu yüksek riskli bağlamda invaziv fungal yayılım şüphesi doğurur; kemik yıkımı olmadan da ekstra-sinüzal ilerleme olabilir. Bu BT bulguları kesin tanı koydurmaz ve erken yumuşak doku yayılımında MR daha duyarlıdır.
Sinüs içinde BT’de hiperdens fungal materyal görülüyor; komşu yağ planları açık ve orbital apeks normal. En olası açıklama hangisidir?
Cevabı göster
Noninvaziv fungal top. Fungal top, sinüs boşluğu içinde kalan noninvaziv bir fungal rinosinüzit biçimidir ve BT’de hiperdens materyal görülebilir. Komşu yağ planlarının açık ve apeksin normal olması bu kesitlerde ekstra-sinüzal yayılım bulgusu olmadığını gösterir.

İlgili konular

Kavernöz sinüs trombozunun orbital bulguları

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 27 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

Imaging Features of Invasive Fungal Rhinosinusitis: A Systematic Reviewjournals.sagepub.com
Acute Invasive Fungal Rhinosinusitis: A Comprehensive Update of CT Findings and Design of an Effective Diagnostic Imaging Modelpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Acute Invasive Fungal Rhinosinusitis: A Comprehensive Update of CT Findings and Design of an Effective Diagnostic Imaging Modelthefrostlab.com
A model for classification of invasive fungal rhinosinusitis by computed tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
Deciphering the mycetoma grain: a comprehensive look at its chemical compositionpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Deadly Fungi: Invasive Fungal Rhinosinusitis in the Head and Neckpubs.rsna.org
Head and neck manifestations of granulomatosis with polyangiitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
Sphenoid fungal rhinosinusitis across the disease spectrum: a case series of non-invasive fungal ball and fatal acute invasive fungal rhinosinusitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
Endoscopic Management of a Rare Pediatric Fronto‐Ethmoidal Mucocele With Orbital Involvement: Navigating Surgical Challengespmc.ncbi.nlm.nih.gov
Acute Invasive Fungal Rhino-Orbital Sinusitis: Current Concepts and Controversiespmc.ncbi.nlm.nih.gov
Comparative Imaging of Allergic Fungal Sinusitis With Orbital and Intracranial Extension: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
Imaging of Paranasal Sinus Infections in Children: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
[Pseudo-tumoral aspergillus rhinosinusitis: About two cases].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Invasive Fungal Infections in Dengue Recovered Patients: A New Phenomenon in the Covid-19 Era.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Orbital Metastasis of Breast Cancer Mimicking Invasive Fungal Rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
ACR Appropriateness Criteria® Sinonasal Disease: 2021 Update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Imaging Features of Invasive Fungal Rhinosinusitis: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
[Managements and prognostic analyses in patients with invasive fungal rhinosinusitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Invasive Fungal Rhinosinusitis With Intracranial and Orbital Involvement: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Presentation and diagnosis of allergic fungal sinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Magnetic resonance imaging in COVID-19-associated acute invasive fungal rhinosinusitis - Diagnosis and beyond.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Sinonasal Orbital Apex Syndrome, Horner Syndrome and Pterygopalatine Fossa Infection: A Case Report and Mini-Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
CT Imaging Features in Acute Invasive Fungal Rhinosinusitis- Recalling the Oblivion in the COVID Era.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Coinfection by Aspergillus and zygomycetes species in a case of acute rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
The Role of Serum Galactomannan Assay as a Potential Surrogate Biomarker for Fungal Microinvasion in Allergic Fungal Rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Sphenoid fungal rhinosinusitis across the disease spectrum: a case series of non-invasive fungal ball and fatal acute invasive fungal rhinosinusitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Comparative Imaging of Allergic Fungal Sinusitis With Orbital and Intracranial Extension: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Invasive Fungal Granuloma of the Skull Base Mimicking Spindle Cell Neoplasm in a Young Immunocompetent Patient: A Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Acute Invasive Fungal Rhino-Orbital Sinusitis: Current Concepts and Controversies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.