İntraorbital apse

Özet

İntraorbital apse, orbital septum arkasındaki intrakonal ya da ekstrakonal yağ dokusu içinde organize pürülan koleksiyon oluşmasıdır; orbital selülitin ilerlemesi veya komşu sinüslerden yayılım sonrası ortaya çıkabilir. Kontrastlı BT koleksiyonun yerleşimini ve kapsamını; sıvı merkezini, varsa çevresel kontrastlanmayı ve gazı, ayrıca glob, ekstraoküler kaslar ile optik apeks üzerindeki kitle etkisini değerlendirmeye yardımcı olur. İntraorbital apse yağ kompartımanında, subperiostal apse ise orbital duvar ile periorbita arasında yerleşir. Apeks basısı, görme siniri etkilenimi, kavernöz sinüs trombozu veya kafa içi uzanım gözden kaçarsa görme ve yaşamı tehdit eden komplikasyonlar atlanabilir.

Faz ve pencere

Kontrastlı tanısal

İntrakonal veya ekstrakonal yağ içinde düşük dansiteli sıvı merkezi ve kontrastlanan çevresel kapsül aranır; merkezde gaz kabarcıkları bulunabilir. Koleksiyonun globu/kasları itmesi, optik apeks ve komşu sinüslerle ilişkisi değerlendirilir.

Kemik algoritması

Komşu lamina papyracea, orbital taban ve sinüs duvarlarında kaynak olabilecek defekt veya erozyon ile eşlik eden kırık araştırılır.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40), Kemik (G 1800 / M 400).

BT bulguları

• Orbital yağ içinde sınırlı koleksiyon — intrakonal kas konisi içinde ya da ekstrakonal kompartımanda ayrı seçilen sıvı yoğunluklu odak.
• Rim kontrastlanması — apse çevresinde belirginleşen kapsüler duvar ve kontrastlanmayan merkez.
• Koleksiyon içi gaz — enfekte boşlukta küçük hava kabarcığı veya hava-sıvı görünümü.
• Globda kitle etkisi — koleksiyonun yerine göre glob öne doğru prolabe olabilir (proptozis) ve/veya koleksiyondan uzağa yer değiştirebilir.
• Ekstraoküler kas basısı — komşu rektus kası koleksiyon tarafından itilebilir.
• Optik apeks sıkışması — posterior veya apikal yayılımda apeks yağ planları daralabilir ya da silinebilir; optik sinir basısı gelişebilir.
• Komşu sinüs tutulumu — etmoid, maksiller, frontal veya sfenoid sinüste opasifikasyon ya da mukozal hastalık eşlik edebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Velasco e Cruz–Anselmo-Lima sınıflaması (2023)

Sinüzite bağlı orbital komplikasyonları orbital selülit (Grup I), subperiostal apse (Grup II) ve orbital apse (Grup III) olarak ayırır; kapak/preseptal selülit bu orbital sınıflamanın dışında kalır. 2023 karşılaştırmalı çalışmada klinik olarak geçerli, basit ve etkili bulunmuştur. Bu üç gruplu yaklaşımda intraorbital apse Grup III orbital apsedir.

Klasik Chandler sınıflaması (geleneksel 5 grup)

Grup I preseptal selülit; Grup II orbital selülit; Grup III subperiostal apse; Grup IV orbital apse; Grup V kavernöz sinüs trombozu. Bu gruplar her hastada ardışık ilerleyen zorunlu evreler değildir; preseptal enfeksiyon septum önünde, orbital selülit ise postseptal kompartımandadır.

Normalde

Normal orbitada intrakonal ve ekstrakonal yağ homojendir; yağ içinde sıvı merkezli çevresel kontrastlanan odak veya gaz bulunmaz. Karşı gözle aynı düzeyde koleksiyonun hangi kompartımanda olduğunu, glob ve rektus kaslarını hangi yöne ittiğini ve apeks yağının açık kalıp kalmadığını kıyaslayın.

Ayırıcı tanı

Subperiostal orbital apse

koleksiyon yağ içinde değil, orbital duvar ile periorbita arasında ve duvara paralel lentiform yerleşir.

Orbital selülit/flegmon

yağ çizgilenmesi ve kas ödemi vardır; kapsüllü sıvı merkezi seçilmez.

Subperiostal hematom

kemik ile periorbita arasında yerleşen kan koleksiyonudur; hematom BT’de apseyle karışabilir ve sinüzit eşlik etmesi hematomu tek başına dışlamaz.

Dermoid kist

sıklıkla orbital sütür yakınında iyi sınırlı kistik lezyondur; yağ içeriği veya kemikte yeniden şekillenme eşlik edebilir.

Dakriyosistit (lakrimal kese enfeksiyonu)

medial kantusta, lakrimal kese çevresinde merkezlenir ve preseptal inflamasyona eşlik edebilir; derin orbital yağ içindeki apseden farklıdır.

Tuzaklar

• Orbital yağda yaygın kontrastlanmayı apse diye adlandırmayın; apse için ayrışmış sıvı merkezi ile çevresel kapsül aranır.
• Duvar komşuluğundaki ekstrakonal apse subperiostal koleksiyona benzeyebilir; kemik ve periorbita arasındaki düzlemi koronal/aksiyel planda izleyin.
• İç gaz görülmemesi apsenin olmadığı anlamına gelmez; gaz yardımcı bulgudur, gerekli bir özellik değildir.
• Koleksiyon anterior yerleşimli olsa bile posterior orbital apeks ve kavernöz sinüsleri de inceleyin; hastalığın uzanımını ayrıca değerlendirin.

Kendini dene

1. Orbital yağ içinde kontrastlanmayan merkezi ve çevresel kapsülü olan koleksiyon görülüyor. En uygun tanı nedir?

   • İntraorbital apse
   • Orbital selülit
   • Subperiostal apse
   • Tiroid orbitopatisi
   Cevabı göster

   İntraorbital apse. Yağ kompartımanı içindeki sıvı merkezi ve rim kontrastlanması intraorbital apseyi destekler. Selülitte kapsüllü merkez yoktur; subperiostal apse duvar boyunca periost altındadır; tiroid orbitopatisi sıvı koleksiyonu yapmaz.

2. Sinüzitli hastada medial orbital duvar boyunca lentiform koleksiyon, yağ içinde ayrı koleksiyon olmadan görülüyor. Bu hangi komplikasyondur?

   • Subperiostal apse
   • İntraorbital apse
   • Preseptal selülit
   • Kavernöz sinüs trombozu
   Cevabı göster

   Subperiostal apse. Duvara paralel lentiform koleksiyon periost ile kemik arasındaki subperiostal apsedir. İntraorbital apse yağ içinde merkezlenir; preseptal hastalık kapakta kalır; kavernöz sinüs trombozu orbital duvar boyunca koleksiyon oluşturmaz.

İlgili konular

• Preseptal selülit
• Orbital (postseptal) selülit
• Subperiostal orbital apse
• Kavernöz sinüs trombozunun orbital bulguları

Kaynaklar

Bu sayfadaki 45 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 12 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Practical Approach to Orbital Lesions by Anatomic Compartmentspubs.rsna.org
2. Demystifying Orbital Emergencies: A Pictorial Reviewpubs.rsna.org
3. Revisiting the orbital complications of acute rhinosinusitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Common Orbital Infections ~ State of the Art ~ Part Ipmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Anatomy of the Orbit: Overall Aspects of the Peri- and Intra Orbital Soft Tissueslink.springer.com
6. Orbital masses: a review of CT imaging characteristicspmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. The forgotten lacrimal gland and lacrimal drainage apparatus: pictorial review of CT and MRI findings and differential diagnosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. A clinical study on orbital infections and the role of imaging and microbiological study in its outcomejebmh.com
9. Subperiosteal Orbital Hematoma: An Uncommon Complication of Acute Sinusitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Nontraumatic Pediatric Head and Neck Emergencies: Resource for On-Call Radiologistspubs.rsna.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.